Nỗ lực vận hành y tế cơ sở gần dân, vì sức khỏe nhân dân

Hiện nay, cùng với ngành Y tế, các địa phương trong tỉnh đã chủ động nhận diện nút thắt, khơi thông các chính sách đãi ngộ nhằm hướng tới mục tiêu quản lý, chăm sóc sức khỏe toàn diện cho nhân dân từ tuyến cơ sở.

Bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới tỉnh Khánh Hòa chăm sóc sức khỏe bệnh nhân mắc sốt xuất huyết (ảnh tư liệu).

Gỡ khó vì sức khỏe nhân dân

Xã Bắc Ninh Hòa được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã Ninh Thọ, Ninh An và Ninh Sơn. Từ khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, công tác y tế tại xã Bắc Ninh Hòa đã có những chuyển biến rõ nét. Việc quản lý trực tiếp đã giúp địa phương chủ động hơn trong điều phối nguồn lực, thuận lợi trong công tác phòng, chống dịch bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân.

Ủy ban nhân dân xã đã tối ưu hóa hoạt động của 1 trạm y tế chính và 2 điểm trạm (các thôn Lạc An, Ngọc Sơn và thôn 1), giúp người dân rút ngắn thời gian di chuyển, tránh gián đoạn và tiếp cận dịch vụ y tế tốt hơn. Trạm y tế xã Bắc Ninh Hòa hiện có 31 nhân sự chuyên môn cao, giúp chất lượng khám chữa bệnh, y tế dự phòng và triển khai kỹ thuật mới sắp tới đạt hiệu quả cao hơn.

Tuy nhiên, do chỉ có 2 bác sĩ có chuyên môn cao nên việc triển khai các danh mục kỹ thuật mới như, siêu âm, xét nghiệm, y học cổ truyền... gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, khi nhận bàn giao từ Trung tâm y tế khu vực về thì thiếu trang thiết bị y tế thiết yếu như, điện tim, siêu âm, xét nghiệm..., cơ sở hạ tầng cũ, chật hẹp, không phù hợp mô hình y tế mới.

Ông Bùi Đình Khương, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Bắc Ninh Hòa cho biết, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, hệ thống y tế cơ sở gần dân hơn. Mỗi cán bộ y tế đều bám sát từng địa bàn, nắm chắc hồ sơ sức khỏe của hộ gia đình, cung cấp các dịch vụ y tế cơ bản cho người dân. Tất cả hướng tới và thực hiện đúng với phương châm: “Vì sức khỏe nhân dân xã Bắc Ninh Hòa”.

Việc chuyển đổi từ quản lý theo ngành (Trung tâm y tế khu vực) sang quản lý theo cấp chính quyền (UBND xã, phường) là bước ngoặt lớn. Điều này, không tránh khỏi những khó khăn nhất định.

Trạm y tế xã Đại Lãnh sau sáp nhập cũng thực hiện công tác chuyên môn nhanh chóng, kịp thời, gần dân. Tuy nhiên, đặc thù là xã ven biển, có các khu dân cư cách xa trung tâm, một số khu vực dân ở đảo nên công tác chăm sóc sức khỏe cho nhân dân còn nhiều khó khăn. Đội ngũ cán bộ y tế cơ sở hiện nay còn thiếu so với yêu cầu nhiệm vụ, nhất là bác sĩ có chuyên môn sâu, nhân viên y tế dự phòng và nhân lực phục vụ công nghệ thông tin trong công tác chuyển đổi số ngành Y tế. Một số cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ nên áp lực công việc lớn. Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế tại các điểm phục vụ khám chữa bệnh tuy được quan tâm đầu tư nhưng chưa thật sự đồng bộ, một số trang thiết bị còn thiếu hoặc xuống cấp theo thời gian sử dụng.

Bên cạnh đó, chế độ phụ cấp, chính sách thu hút đối với cán bộ công tác tại khu vực khó khăn, vùng ven biển chưa thực sự tạo được động lực lâu dài để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc bố trí nhân lực thay thế khi cán bộ nghỉ phép, đào tạo hoặc điều động còn gặp khó khăn. Song với tinh thần trách nhiệm cao, đội ngũ y tế cơ sở vẫn nỗ lực duy trì tốt công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân; bảo đảm thực hiện công tác khám chữa bệnh thông thường, tiêm chủng mở rộng, phòng chống dịch bệnh, chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em. Những trường hợp vượt khả năng chuyên môn, địa phương phối hợp chuyển tuyến kịp thời nhằm bảo đảm quyền lợi khám chữa bệnh cho người dân.

Hiến kế, tạo đột phá cho y tế cơ sở

Điều trị cho bệnh nhân tại Trung tâm Cấp cứu 115, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa (ảnh tư liệu).

Ông Bùi Đình Khương, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Bắc Ninh Hòa cho rằng, để phát triển y tế cơ sở hiệu quả, tạo đột phá theo Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, tỉnh Khánh Hòa cần cho cơ chế phân cấp ngân sách rõ ràng hơn để địa phương chủ động đầu tư xây dựng mới hạ tầng y tế cơ sở, máy móc, trang thiết bị y tế, xe cứu thương...

Đối với nhân lực, ngoài chính sách ưu đãi thu hút nhân lực do HĐND tỉnh ban hành, địa phương cần tăng cường đào tạo bồi dưỡng năng lực quản lý, chuyên môn cho y, bác sĩ tuyến cơ sở mới. Có như vậy mới đáp ứng được trạm y tế theo mô hình mới.

Bên cạnh yếu tố con người, công tác chuyển đổi số trong ngành Y tế cũng cần được chú trọng. Cần đẩy mạnh kết nối liên thông dữ liệu y tế giữa trạm y tế với các bệnh viện tuyến trên đảm bảo sự công bằng và chất lượng điều trị cho nhân dân ngay tại cơ sở; đồng thời tiếp tục duy trì xây dựng lực lượng y tế thôn, bản và hỗ trợ kinh phí hoạt động cho lực lượng này.

Trước khó khăn của địa bàn đặc thù ven biển, ông Võ Đình Cháu, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đại Lãnh kiến nghị, cần tăng cường biên chế ngành y tế cơ sở; có chính sách hỗ trợ, thu hút nhân lực y tế về công tác tại địa bàn khó khăn; đầu tư thêm trang thiết bị, cơ sở vật chất và hạ tầng công nghệ phục vụ khám chữa bệnh.

Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025, ngành Y tế tỉnh Khánh Hòa đã có những đổi mới mang tính bước ngoặt, từ tổ chức bộ máy đến chuyển đổi số nhằm hiện thực hóa Nghị quyết 72-NQ/TW. Gần 1 năm qua, ngành Y tế đẩy mạnh chuyển hướng tư duy trong toàn ngành - từ chỗ tập trung vào chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe toàn diện cho nhân dân.

Khánh Hòa đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% người dân được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm tại tuyến cơ sở, được lập hồ sơ sức khỏe điện tử để theo dõi và quản lý theo suốt vòng đời. Khi phát hiện sớm yếu tố nguy cơ bệnh tật ngay tại trạm y tế, người dân được tiếp cận điều trị ở giai đoạn đầu, giảm đáng kể gánh nặng chi phí, tránh những biến chứng nghiêm trọng về sau.

Ông Lê Văn Khoa, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa khẳng định, gần 1 năm qua, sự thay đổi lớn về mô hình quản lý không thể tránh khỏi những bỡ ngỡ ban đầu. Việc cấp xã lần đầu tiếp nhận và điều hành một đơn vị sự nghiệp y tế đòi hỏi thời gian để làm quen với các quy trình tài chính, mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế theo đúng quy định. Bên cạnh đó, tỷ lệ trạm y tế có bác sĩ cơ hữu làm việc thường xuyên vẫn chưa đạt như kỳ vọng, một phần do đặc thù thu hút nhân lực y tế về tuyến cơ sở vốn là bài toán chung của cả nước, không riêng Khánh Hòa. Hiện, Hội đồng nhân dân tỉnh đã thông qua Nghị quyết Quy định chính sách thu hút, đãi ngộ nguồn nhân lực y tế và đào tạo chuyển giao kỹ thuật tại các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 - 2030.

Theo Giám đốc Sở Y tế Lê Văn Khoa, nếu không có đãi ngộ đủ sức hấp dẫn, rất khó giữ chân và thu hút bác sĩ về làm việc lâu dài tại tuyến cơ sở; đồng thời cần có chính sách luân chuyển bác sĩ gắn với lộ trình quy hoạch và bổ nhiệm cán bộ, tăng cường đào tạo chuyên môn cũng như công tác quản trị cho trạm y tế để việc công tác tại cơ sở trở thành cơ hội phát triển. Cùng với đó, tỉnh cần tăng tỷ lệ chi ngân sách cho y tế dự phòng lên đạt tối thiểu 30% tổng chi ngân sách y tế theo đúng tinh thần Nghị quyết 20-NQ/TW và có cơ chế rõ ràng hơn huy động nguồn lực xã hội hóa và hợp tác công tư vào lĩnh vực y tế cơ sở.

Nhìn lại chặng đường gần 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Khánh Hòa, dù không tránh khỏi những bỡ ngỡ và áp lực ban đầu, song những kết quả đạt được trong việc giữ vững ổn định, định vị lại hệ thống y tế cơ sở là minh chứng cho quyết tâm chính trị lớn của địa phương. Mô hình mới đã bước đầu đưa chính quyền đến gần dân, sát dân hơn, chuyển mạnh tư duy từ “quản lý” sang “phục vụ”.

Để bộ máy vận hành trơn tru và phát huy tối đa hiệu năng, hiệu quả, những khó khăn cần chủ động nhận diện sớm, quyết khơi thông giải quyết dứt điểm, giúp chính quyền cơ sở vững vàng thực thi mục tiêu kép, lấy sự hài lòng và an sinh của người dân làm thước đo cao nhất cho mọi nỗ lực cải cách bộ máy.