Nở rộ các lớp luyện thi đánh giá năng lực, tư duy

Từ các trung tâm lớn tại đô thị đến các lớp học nhỏ lẻ, học trực tiếp kết hợp trực tuyến, thị trường luyện thi đang mở rộng nhanh chóng, kéo theo không ít băn khoăn về chi phí, chất lượng và áp lực học tập đối với học sinh cuối cấp.

Việc nở rộ các lớp luyện thi đánh giá năng lực, tư duy kéo theo không ít băn khoăn về áp lực học tập đối với học sinh cuối cấp

Lớp luyện thi “ăn theo” kỳ thi mới

Ghi nhận tại Hà Nội và một số địa phương, nhiều trung tâm đã bắt đầu mở các khóa luyện thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy với thời lượng từ vài tháng đến cả năm học dành cho học sinh từ cuối năm lớp 11, đầu năm lớp 12. Nội dung quảng bá thường tập trung vào việc “bám sát cấu trúc đề”, “luyện tư duy tổng hợp”, “làm quen bài thi trên máy tính”, những yếu tố được cho là khác biệt so với ôn tập cho kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Tại Hà Nội, chỉ cần tìm kiếm trên mạng xã hội hoặc các diễn đàn học tập, có thể dễ dàng bắt gặp hàng loạt thông tin tuyển sinh cho các lớp luyện thi HSA, TSA hay các bài thi đánh giá năng lực riêng của một số trường sư phạm. Nhiều trung tâm chia nhỏ khóa học theo từng phần của bài thi như tư duy định lượng, tư duy ngôn ngữ, đọc hiểu, giải quyết vấn đề; một số khác tổ chức các khóa tổng hợp, hướng đến việc giúp học sinh làm quen với nhiều dạng đề trong thời gian ngắn.

Không chỉ các trung tâm lớn, nhiều giáo viên tự do cũng mở lớp luyện thi tại nhà hoặc tổ chức dạy trực tuyến theo nhóm nhỏ. Hình thức học online được đẩy mạnh, nhất là với học sinh ở tỉnh, khi việc di chuyển lên các thành phố lớn để học trực tiếp gặp nhiều khó khăn. Một số lớp học được thiết kế linh hoạt theo buổi tối hoặc cuối tuần, nhằm phù hợp với lịch học chính khóa của học sinh lớp 12.

Một giáo viên luyện thi tại Hà Nội cho biết, số lượng học sinh đăng ký các lớp đánh giá năng lực tăng rõ rệt từ khi nhiều trường đại học công bố sử dụng kết quả các kỳ thi này như một phương thức xét tuyển chính thức. “Trước đây học sinh chủ yếu hỏi về ôn thi tốt nghiệp THPT, còn bây giờ nhiều em tìm đến lớp luyện đánh giá năng lực từ khá sớm, thậm chí ngay từ hè lớp 11”, giáo viên này chia sẻ.

Theo chia sẻ của một số phụ huynh, việc cho con tham gia lớp luyện thi đánh giá năng lực xuất phát từ tâm lý “có thêm phương án dự phòng”. Khi điểm thi tốt nghiệp THPT không còn là con đường duy nhất, nhiều gia đình muốn con được chuẩn bị sớm, làm quen với dạng đề mới, tránh bị động khi bước vào mùa tuyển sinh.

Thêm cơ hội, thêm áp lực và chi phí

Việc nở rộ các lớp luyện thi đánh giá năng lực, tư duy mang lại cho học sinh thêm cơ hội tiếp cận thông tin và rèn luyện kỹ năng làm bài. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực không nhỏ về thời gian và chi phí.

Khác với ôn thi tốt nghiệp THPT vốn đã quen thuộc với giáo viên và học sinh, các bài thi đánh giá năng lực đòi hỏi cách tiếp cận khác, thiên về tư duy tổng hợp, xử lý tình huống và kỹ năng làm bài trên máy tính. Điều này khiến nhiều học sinh cảm thấy cần phải học thêm, dù lịch học chính khóa và ôn thi tốt nghiệp đã khá dày.

Nguyễn Thu Vân, học sinh lớp 12 tại Hà Nội cho biết, ngoài việc học trên lớp và ôn thi tốt nghiệp THPT, em còn tham gia một khóa luyện thi đánh giá năng lực kéo dài ba tháng. “Em sợ nếu không học thì sẽ không quen dạng đề, nhưng học thêm thì lịch gần như kín cả tuần”, Thu Vân chia sẻ.

Thực tế cho thấy, không ít học sinh tham gia cùng lúc nhiều lớp luyện thi khác nhau. Có em học một lớp chuyên luyện tư duy định lượng, một lớp luyện đọc hiểu, bên cạnh lớp ôn thi tốt nghiệp THPT. Việc “chia nhỏ” nội dung học được cho là giúp tập trung hơn vào từng phần của bài thi, song cũng khiến thời gian nghỉ ngơi của học sinh bị thu hẹp đáng kể.

Không chỉ áp lực học tập, việc di chuyển để tham gia các kỳ thi và lớp học cũng là điều được nhiều gia đình quan tâm. Dù các trung tâm mở rộng hình thức học trực tuyến, nhiều phụ huynh vẫn muốn con học trực tiếp để dễ theo sát tiến độ. Với học sinh ở tỉnh, điều này đồng nghĩa với việc phải đi lại hoặc sắp xếp thời gian học online kéo dài trong nhiều tháng.

Về chi phí, mức học phí cho các lớp luyện thi đánh giá năng lực khá đa dạng. Một số khóa học trực tuyến có mức phí vài triệu đồng, trong khi các lớp học trực tiếp, sĩ số nhỏ, thời lượng dài có thể lên tới cả chục triệu đồng mỗi khóa. Những học sinh vừa học luyện thi đánh giá năng lực, vừa ôn thi tốt nghiệp THPT, tổng chi phí trong năm lớp 12 trở thành gánh nặng không nhỏ đối với gia đình.

Không ít ý kiến bày tỏ lo ngại về chất lượng các lớp luyện thi nở rộ trong thời gian ngắn. Khi nhu cầu tăng nhanh, không phải trung tâm nào cũng có đội ngũ giáo viên đủ kinh nghiệm, am hiểu sâu cấu trúc và mục tiêu của các bài thi đánh giá năng lực. Một số lớp học bị phản ánh là thiên về luyện mẹo, làm đề mẫu, trong khi bản chất của các bài thi này là đánh giá khả năng tư duy và vận dụng kiến thức.

Từ góc độ giáo dục, nhiều ý kiến cho rằng việc học sinh tìm đến các lớp luyện thi là phản ứng dễ hiểu trước sự đa dạng hóa phương thức tuyển sinh. Tuy nhiên, điều quan trọng là học sinh cần xác định rõ mục tiêu, tránh chạy theo phong trào, học thêm dàn trải dẫn đến quá tải. Các bài thi đánh giá năng lực được thiết kế để kiểm tra khả năng tổng hợp, do đó việc học tập trên lớp, rèn luyện tư duy và kỹ năng tự học vẫn là yếu tố then chốt.

HOÀNG HƯƠNG