Nơi biên cương Tổ quốc

Tháng Chín về, miền biên viễn bắt đầu chuyển mình trong tiết trời thu. Những buổi sáng ở Xuân Trường thường mở đầu bằng lớp sương mỏng phủ trên các sườn núi. Trong làn hơi nước bảng lảng, những dãy núi xa gần hiện lên lúc rõ, lúc mờ; những mái nhà thấp thoáng giữa màu xanh của cây cối. Khi mặt trời lên, từng vệt nắng xuyên qua màn sương, trải xuống những con đường quanh co và đánh thức bản làng sau một đêm yên tĩnh. Tiếng gà gáy từ những nếp nhà vọng qua thung lũng, tiếng suối chảy dưới chân núi, tiếng lá rừng xào xạc trong gió sớm hòa vào nhau thành âm thanh quen thuộc của một ngày mới.

Ở vùng đất này, thiên nhiên dường như vẫn giữ được nét nguyên sơ vốn có. Núi đá, rừng xanh, những thung lũng và dòng suối đan xen tạo nên một không gian vừa hùng vĩ vừa khoáng đạt. Con đường qua những triền núi có lúc mở ra trước mắt một khoảng trời rộng, có lúc lại thu mình giữa những vách đá. Mỗi mùa đi qua lại mang đến một sắc thái riêng, nhưng mùa thu nơi đây có một vẻ dịu dàng đặc biệt. Ánh nắng nhẹ hơn, gió mang theo hơi se lạnh, màu xanh của núi rừng trở nên sâu hơn dưới nền trời trong trẻo.

Thung lũng Xuân Trường vào thu. Ảnh T.V

Sức sống của vùng đất này được làm nên trước hết từ con người. Những bản làng nằm giữa núi rừng là nơi đồng bào các dân tộc đã quần tụ, sinh sống qua nhiều thế hệ. Họ gắn bó với ruộng nương, với rừng, với những phong tục, tập quán và nếp sống đã trở thành một phần ký ức cộng đồng.

Cuộc sống nơi biên giới còn không ít khó khăn, nhưng sự gắn bó với quê hương tạo nên một sức bền âm thầm. Những con người sinh ra giữa núi rừng hiểu từng mùa cây trổ lá, từng con nước lên xuống, từng con đường dẫn về bản. Họ sống dựa vào thiên nhiên và có trách nhiệm gìn giữ không gian đã nuôi dưỡng mình.

Đường biên, cột mốc hiện diện trong không gian sống và trong ý thức của cộng đồng. Người dân vừa lao động sản xuất, chăm lo cuộc sống, vừa phối hợp với lực lượng chức năng trong giữ gìn an ninh, trật tự, bảo vệ đường biên. Những bản làng bình yên giữa núi rừng là một phần quan trọng tạo nên thế trận biên phòng toàn dân vững chắc.

Trên những cung đường ấy, màu xanh quân phục của người lính biên phòng trở thành hình ảnh quen thuộc. Giữa địa hình núi cao, nhiều đoạn đường quanh co, cheo leo, công việc tuần tra, kiểm soát đường biên, cột mốc đòi hỏi sự bền bỉ và tinh thần trách nhiệm. Dù trong điều kiện nào, những bước chân vẫn nối dài qua núi rừng, âm thầm gìn giữ sự bình yên nơi địa đầu.

Sự hiện diện của người lính nơi biên giới không chỉ gắn với những cung đường tuần tra. Trong cuộc sống của người dân, cán bộ, chiến sĩ biên phòng còn là những người gần gũi, cùng chia sẻ khó khăn với bản làng. Những hoạt động hỗ trợ người dân phát triển kinh tế, chăm lo đời sống, giúp trẻ em đến trường hay tuyên truyền pháp luật góp phần làm cho khoảng cách giữa đồn biên phòng và bản làng ngày càng gần hơn. Từ sự gắn bó ấy, tình quân dân trở thành một nguồn sức mạnh quan trọng để xây dựng vùng biên ổn định.

Tuần tra biên giới.

Mỗi cột mốc giữa núi rừng vì thế không chỉ mang ý nghĩa xác định đường biên lãnh thổ. Đứng trước một cột mốc giữa không gian rộng lớn của núi rừng, người ta dễ cảm nhận hơn giá trị của những điều tưởng như quen thuộc: một mái nhà bình yên, một con đường về bản, tiếng trẻ đọc bài hay một buổi chiều người dân trở về sau ngày lao động. Để có được sự bình yên ấy là sự góp sức của nhiều thế hệ, từ những người lính ngày đêm bám địa bàn đến những người dân đã lựa chọn gắn bó với quê hương và cùng giữ gìn mảnh đất mình đang sống.

Chiều xuống ở Xuân Trường, ánh nắng cuối ngày trải dài trên những sườn núi rồi dần khuất sau những dãy núi xa. Khói bếp từ các bản làng bắt đầu bay lên trong không gian bảng lảng của buổi chiều. Những con đường vốn nhộn nhịp hơn vào ban ngày trở nên yên tĩnh, chỉ còn tiếng người gọi nhau, tiếng gia súc trở về và những âm thanh quen thuộc của cuộc sống vùng cao. 

Có lẽ chính những khoảnh khắc như thế khiến người ta hiểu hơn về vẻ đẹp của miền biên viễn. Đó không phải vẻ đẹp chỉ được tạo nên bởi sự hùng vĩ của núi rừng, mà còn bởi cách con người bám đất, bám làng, gìn giữ những giá trị của cộng đồng và cùng nhau xây dựng cuộc sống. Mỗi mái nhà giữa núi rừng, mỗi con đường dẫn về bản, mỗi mùa lúa, mùa ngô đi qua đều là một phần của câu chuyện về sức sống nơi biên giới.

Trong cái dịu dàng của mùa thu ấy, Xuân Trường mang vẻ đẹp vừa hùng vĩ vừa gần gũi. Ở đó, thiên nhiên tạo nên dáng hình của quê hương, còn con người qua bao thế hệ đã góp phần tạo nên chiều sâu của vùng đất. Những người dân gắn bó với bản làng, những người lính bền bỉ giữ đường biên, những thế hệ trẻ đang lớn lên giữa núi rừng cùng chung tay làm nên một cuộc sống bình yên nơi địa đầu. Và từ những điều bình dị ấy, tình yêu quê hương, ý thức gìn giữ biên cương được bồi đắp từng ngày, lặng lẽ mà bền vững như những dãy núi vẫn đứng đó giữa trời Cao Bằng.