Nối dài hành trình tri ân với các gia đình có công cách mạng

Đại tá Trần Hồng Minh, Phó Giám đốc Công an Thành phố Hồ Chí Minh thăm hỏi thân nhân các gia đình liệt sĩ đến lấy mẫu ADN. (Ảnh: TRỌNG ANH)

Đằng sau mỗi mẫu sinh phẩm ADN được thu nhận là niềm hy vọng của một gia đình đã nhiều thập kỷ mong tìm được hài cốt, danh tính người thân hy sinh vì Tổ quốc. Thu nhận và giám định mẫu ADN là một trong những nhiệm vụ trọng tâm và then chốt của "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" đang được các cấp, các ngành quyết liệt triển khai.

Với đợt cao điểm lấy mẫu ADN của 6.927 thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính, Công an Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ triển khai nhiệm vụ chuyên môn có ý nghĩa khoa học mà còn thể hiện trách nhiệm, tình cảm và sứ mệnh tri ân của chính quyền thành phố đối với những người đã ngã xuống và gia đình họ.

Mỗi mẫu ADN là một niềm hy vọng

Hơn 60 năm đã trôi qua kể từ ngày người cậu ruột Nguyễn Văn Đảo hy sinh tại khu vực Bến Cát, tỉnh Bình Dương trước đây, gia đình bà Võ Ngọc Điệp (76 tuổi, ngụ phường Bến Thành) vẫn chưa một lần nguôi ngoai hi vọng tìm được hài cốt của người thân. Những thông tin ít ỏi về nơi hy sinh, hoàn cảnh chiến đấu của liệt sĩ dần trở nên mờ nhạt theo thời gian. Để bớt đi nỗi nhớ, người thân chỉ có thể lấy một ít đất tại nơi ông Đảo hy sinh mang về để tưởng nhớ.

Thân nhân các gia đình liệt sĩ khi tham gia hoạt động lấy mẫu ADN. (Ảnh: TRỌNG ANH)

Hay tin Công an Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ, bà Điệp có mặt tại điểm lấy mẫu từ rất sớm. Bà hy vọng kết quả đối sánh ADN có thể giúp gia đình xác định nơi người cậu đang yên nghỉ sau hơn sáu thập kỷ chờ đợi.

Câu chuyện của bà Điệp cũng là nỗi niềm chung của nhiều gia đình có thân nhân hy sinh nhưng chưa tìm được hài cốt hoặc chưa xác định được danh tính. Mỗi gia đình một hoàn cảnh, mỗi liệt sĩ hy sinh ở một chiến trường, nhưng các gia đình đều chung mong mỏi để họ sớm trở về quê hương, gia đình.

Một thân nhân gia đình liệt sĩ thực hiện các bước để lấy mẫu ADN. (Ảnh: TRỌNG ANH)

Thấu hiểu những mất mát ấy, Công an Thành phố triển khai đợt 2 năm 2026 thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Đợt cao điểm diễn ra từ ngày 12 đến hết ngày 17/11/2026, với mục tiêu thu nhận mẫu của 6.927 thân nhân tại ba điểm tập trung, tương ứng với các khu vực Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu và Thành phố Hồ Chí Minh cũ.

Để tạo điều kiện cho các gia đình không trực tiếp đến điểm thu nhận, các đơn vị còn bố trí thêm ba tổ công tác lưu động đến tận nhà những thân nhân có hoàn cảnh khó khăn, tuổi cao, sức yếu hoặc không thể đi lại.

Đại diện các cơ quan chức năng thực hiện lấy mẫu ADN từ các thân nhân gia đình liệt sĩ. (Ảnh: TRỌNG ANH)

Theo Đại tá Trần Hồng Minh, Phó Giám đốc Công an Thành phố Hồ Chí Minh, hoạt động thu nhận mẫu ADN là việc làm có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc. Để có được độc lập, tự do, hòa bình và sự phát triển hôm nay, nhiều thế hệ cha anh đã anh dũng chiến đấu, hy sinh. Thế nhưng, đến nay vẫn còn nhiều liệt sĩ chưa xác định được danh tính, nhiều gia đình đã chờ đợi hàng chục năm mà chưa biết người thân yên nghỉ nơi đâu.

Quyết tâm này không chỉ là một nhiệm vụ mà còn là hành động cụ thể của chính quyền Thành phố trong thực hiện trách nhiệm với lịch sử, với những người đã hy sinh và với các gia đình vẫn đang đau đáu chờ ngày tìm được người thân; là cơ hội để nối liền quá khứ với hiện tại, góp phần xoa dịu nỗi đau của nhiều thế hệ gia đình.

Chủ động, đồng bộ, tận tâm để không bỏ sót thân nhân liệt sĩ

Để triển khai đợt cao điểm trên địa bàn rộng, với số lượng thân nhân cần thu nhận mẫu lớn, Công an Thành phố đã chủ động chuẩn bị từ công tác rà soát, chuẩn hóa thông tin đến tổ chức các điểm lấy mẫu và bố trí lực lượng hỗ trợ. Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội giữ vai trò nòng cốt, phối hợp công an 168 phường, xã, đặc khu, Sở Nội vụ, các sở, ngành và chính quyền địa phương vận động, hướng dẫn thân nhân tham gia.

Đây là nhiệm vụ đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều đơn vị, bởi việc xác định đúng thân nhân, đúng đối tượng và bảo đảm thông tin chính xác có ý nghĩa quan trọng đối với chất lượng dữ liệu ADN. Công tác rà soát, đối chiếu, chuẩn hóa thông tin liệt sĩ và thân nhân được đặt ra theo yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống”, tạo nền tảng cho quá trình tích hợp, quản lý và đối sánh dữ liệu về sau.

Thành phố Hồ Chí Minh đang rất quyết tâm để tìm kiếm, quy tập và đưa các liệt sĩ trở về quê hương, gia đình. (Ảnh: TRỌNG ANH)

Đại tá Trần Hồng Minh yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm túc, đồng bộ các nhiệm vụ, đặc biệt chú trọng tính chính xác, an toàn và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho gia đình liệt sĩ. Quan trọng hơn, quá trình lấy mẫu phải được thực hiện trên tinh thần tự nguyện, có sự đồng ý của thân nhân đối với việc tích hợp dữ liệu. Mẫu sinh phẩm phải được bảo quản, bàn giao an toàn; thông tin cá nhân của các gia đình được bảo mật tuyệt đối. Ở các điểm thu mẫu, công tác tổ chức, phân luồng được chú trọng nhằm hạn chế thời gian chờ đợi.

Công tác lấy mẫu cũng đòi hỏi quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt để bảo đảm chất lượng sinh phẩm phục vụ phân tích gen. Đại diện Công ty GeneStory cho biết, sinh phẩm được thu bằng ống chân không EDTA chuyên dụng. Trong quá trình thao tác, các ống mẫu luôn được giữ kín, niêm phong, không mở nắp để tránh mẫu máu tiếp xúc với môi trường bên ngoài, sau đó được chuyển thẳng về phòng thí nghiệm nhằm bảo đảm chất lượng phân tích gen chính xác nhất.

Thời gian qua, Thành phố Hồ Chí Minh đã thực hiện nhiều công tác đền ơn đáp nghĩa, tìm kiếm, quy tập các phần mộ liệt sĩ trên địa bàn Thành phố. (Ảnh: TRỌNG ANH)

Song song với việc tổ chức lấy mẫu, lực lượng chức năng của Thành phố vẫn tiếp tục với công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Theo Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh, đến ngày 13/11, lực lượng chức năng đã phát hiện, quy tập 1.018 hài cốt liệt sĩ tại khu vực này, trong đó có 371 bộ hài cốt có di vật. Cụ thể, 985 hài cốt được phát hiện, quy tập riêng lẻ và 33 hài cốt tại tám vị trí mộ tập thể.

Việc Công an Thành phố tổ chức thu nhận mẫu ADN còn tạo ra niềm hy vọng được thắp lên trong mỗi gia đình, ở cơ hội để những người đã hy sinh được trở về với đúng danh tính, quê hương và người thân. Để công tác này đạt hiệu quả và đẩy nhanh tốc độ, các cơ quan chức năng tiếp tục theo dõi sát tiến độ hằng ngày, kịp thời tháo gỡ khó khăn, phối hợp các đơn vị chuyên môn và địa phương bảo đảm không bỏ sót những thân nhân đã đăng ký tham gia.