Non nước Cao Bằng tỏa sáng bản sắc tại diễn đàn địa chất toàn cầu

Đoàn công tác tỉnh do đồng chí Vũ Văn Chung, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch làm trưởng đoàn đã tham dự Hội nghị APGN lần thứ 9 tại CVĐC toàn cầu UNESCO Langkawi (Malaysia). Với chủ đề “Celebrating Networking in Geotourism” - “Tôn vinh sự kết nối trong du lịch địa chất”, hội nghị quy tụ khoảng 590 đại biểu đến từ 22 quốc gia, với sự tham gia của hơn 100 CVĐC cùng gần 190 bài tham luận, báo cáo và poster khoa học. Đây là diễn đàn lớn nhất khu vực để các CVĐC chia sẻ kinh nghiệm về du lịch địa chất, bảo tồn di sản, phát triển cộng đồng và thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs).

Một “không gian Cao Bằng” thu nhỏ giữa lòng Langkawi

Tại gian hàng quảng bá, đoàn công tác tỉnh tái hiện một “không gian Cao Bằng” thu nhỏ, giới thiệu tới bạn bè quốc tế những giá trị đặc sắc về địa chất, văn hóa, lịch sử và cảnh quan thiên nhiên. Các ấn phẩm truyền thông như sách giới thiệu 4 tuyến du lịch trải nghiệm CVĐC, tờ rơi, bản tin CVĐC được trưng bày cùng các sản phẩm thủ công truyền thống, sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương - những “sứ giả” mộc mạc mà giàu sức gợi về đời sống của cộng đồng các dân tộc nơi đây.

Điểm nhấn tạo nên sự khác biệt chính là màn biểu diễn đàn tính ngay tại gian hàng. Tiếng đàn tính - nhạc cụ gắn liền với làn điệu hát Then của người Tày đã trở thành “ngôn ngữ” kết nối cảm xúc, tạo nên một không gian giao lưu văn hóa sống động và thu hút đông đảo đại biểu quốc tế dừng chân, tìm hiểu. Qua đó, hình ảnh Cao Bằng giàu bản sắc, thân thiện và giàu tiềm năng phát triển du lịch bền vững được lan tỏa rộng rãi, mở ra cơ hội tăng cường kết nối, trao đổi kinh nghiệm và hợp tác quản lý, vận hành CVĐC theo tiêu chí UNESCO.

Biểu diễn hát Then, đàn tính tại gian hàng quảng bá góp phần giới thiệu và lan tỏa giá trị di sản văn hóa của Cao Bằng tại hội nghị.

Đặc biệt, tại các phiên thảo luận chuyên đề, đại diện Ban Quản lý CVĐC Non nước Cao Bằng trình bày hai tham luận, chia sẻ những mô hình thực tiễn đã được khẳng định hiệu quả, đây cũng là điểm khác biệt làm nên bản sắc riêng của Cao Bằng trong Mạng lưới CVĐC toàn cầu.

Tham luận về mô hình câu lạc bộ “Cùng em khám phá CVĐC” gắn với bảo tồn ngôn ngữ dân tộc thiểu số nhấn mạnh xuất phát từ khuyến nghị của UNESCO về “bảo tồn và phát huy tiếng nói dân tộc”, Cao Bằng lồng ghép nội dung này vào hoạt động của các câu lạc bộ trong trường học theo phương châm: học từ gia đình, trải nghiệm tại cộng đồng, lan tỏa trong nhà trường. Từ đó, sáng kiến tổ chức cuộc thi “Bảo tồn tiếng dân tộc Tày - Nùng” cho học sinh THCS, THPT trong vùng CVĐC (năm 2025) đã thu hút 56 trường tham gia, để học sinh trở thành những “đại sứ nhỏ” kể chuyện quê hương bằng chính ngôn ngữ của dân tộc mình. Chính cách làm sáng tạo này đã được Mạng lưới CVĐC toàn cầu (GGN) ghi nhận bằng Giải thưởng “Mô hình hoạt động hiệu quả - GGN Best Practices Award 2025” tại Hội nghị GGN lần thứ 11 tổ chức tại Chile, tôn vinh một triết lý quản lý độc đáo nơi địa chất ngàn năm hòa quyện cùng hơi thở cuộc sống đương đại.

Tham luận thứ hai tạo ấn tượng với mô hình phát triển Mạng lưới đối tác CVĐC. Từ 22 thành viên ban đầu, đến năm 2025 mạng lưới đã có 58 đối tác chính thức và 32 đối tác tiềm năng, gồm nhà hàng, làng nghề, homestay, công ty lữ hành… tự nguyện cam kết thực hành du lịch có trách nhiệm. Mạng lưới không chỉ nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn hồi sinh các làng nghề truyền thống như làng giấy bản Dìa Trên, làng hương Phja Thắp (Quảng Uyên), gắn bảo tồn “bảo tàng sống” về văn hóa bản địa với sinh kế bền vững cho người dân.

Khẳng định bản sắc độc đáo và vai trò chủ động trong Mạng lưới CVĐC toàn cầu

Điều làm nên sức hút riêng của CVĐC Non nước Cao Bằng là sự giao thoa hiếm có giữa ba tầng giá trị: địa chất - văn hóa - lịch sử. Được thành lập năm 2015 và công nhận là CVĐC toàn cầu UNESCO năm 2018, công viên trải rộng 3.683 km² trên 36 xã, phường, là nơi sinh sống của các dân tộc Tày, Nùng, Mông, Dao, Kinh, Lô Lô, Sán Chỉ… với hơn 95% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số - một bức tranh văn hóa đa sắc màu, giàu di sản.

Về địa chất, đây là miền đất của núi đá vôi, thung lũng, hang động, sông suối, hồ tự nhiên và các dạng địa hình karst đặc sắc, phản ánh lịch sử kiến tạo kéo dài hàng trăm triệu năm; nổi bật với khu bảo tồn loài và sinh cảnh vượn Cao Vít, Vườn quốc gia Phja Oắc - Phja Đén. Về lịch sử, Cao Bằng là “cái nôi cách mạng” với các Khu di tích Quốc gia đặc biệt gắn liền với quãng thời gian hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Bốn “tuyến đường trải nghiệm” CVĐC đã kết nối các giá trị ấy thành những hành trình khám phá độc đáo, đưa du khách hòa mình vào đời sống cộng đồng.

Bản sắc ấy đang được chuyển hóa thành động lực phát triển thực chất. Tháng 4/2026, công viên tiếp tục được UNESCO trao “Thẻ xanh” sau kỳ tái thẩm định lần thứ hai; đầu năm 2026, Cao Bằng còn góp mặt trong Top 10 điểm đến thân thiện nhất Việt Nam (Traveller Review Awards) năm thứ ba liên tiếp.

Các đại biểu tìm hiểu thông tin về Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng tại hội nghị.

Việc tham dự APGN lần thứ 9 là dịp để Cao Bằng mở rộng hợp tác quốc tế, học hỏi kinh nghiệm quản lý, quảng bá sâu rộng hình ảnh, con người và những giá trị đặc sắc của mình tới cộng đồng quốc tế.

Từ vai trò chủ nhà thành công của Hội nghị APGN lần thứ 8 năm 2024 với “Tuyên bố Cao Bằng”, đến những dấu ấn đậm nét tại Langkawi hôm nay, CVĐC Non nước Cao Bằng tiếp tục khẳng định sự chủ động, tích cực và trách nhiệm trong Mạng lưới CVĐC khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Mạng lưới CVĐC toàn cầu UNESCO, nơi mỗi giá trị bản địa đều có thể trở thành câu chuyện được kể, được gìn giữ và lan tỏa cùng bạn bè năm châu.