Vì sao Trung Quốc dành những vị trí quảng cáo đắc địa cho các nhà khoa học?

Những “ngôi sao” trên bảng quảng cáo

Theo Global Times, khi ngày càng nhiều du khách nước ngoài đến Trung Quốc, một trong những điểm gây chú ý là hình ảnh các nhà khoa học xuất hiện tại những vị trí quảng cáo nổi bật ở đô thị, từ quảng trường, nhà ga đến các màn hình lớn và bảng quảng cáo trên đường phố.

Trong số đó có những nhân vật như Tiền Học Sâm (Qian Xuesen), người có đóng góp quan trọng cho chương trình tên lửa và không gian của Trung Quốc; nhà vật lý hạt nhân Đặng Giáp Tiên (Deng Jiaxian) và nhà nông học Viên Long Bình (Yuan Longping).

Hình ảnh cùng những thành tựu của các nhà khoa học này được sử dụng trong nhiều hoạt động tuyên truyền, giáo dục tại các không gian công cộng, qua đó giới thiệu những nhân vật được xem là có đóng góp nổi bật cho đất nước.

Áp phích giới thiệu các nhà khoa học Trung Quốc Tiền Học Sâm và Đặng Giáp Tiên tại ga tàu điện ngầm Trung tâm Hội nghị và Triển lãm, thành phố Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam, ngày 27/8/2026. Ảnh: VCG

Hiện tượng này cũng nhận được sự chú ý trên mạng xã hội quốc tế. Một số người dùng cho rằng việc đưa các nhà khoa học lên những vị trí quảng cáo nổi bật có thể tạo ra những hình mẫu khác với các nhân vật thường xuất hiện trong văn hóa đại chúng.

Một bình luận được chia sẻ theo hướng: Các nhà khoa học mới là những người đáng để thế hệ trẻ ngưỡng mộ. Một số ý kiến khác cho rằng việc này có thể giúp trẻ em biết đến các nhà khoa học và hiểu hơn về những đóng góp của họ.

Từ góc nhìn đó, những bảng quảng cáo không đơn thuần giới thiệu một nhân vật lịch sử hay thành tựu khoa học mà còn phản ánh cách xã hội lựa chọn những giá trị muốn nhấn mạnh trong không gian công cộng.

Trung Quốc có truyền thống tôn vinh các nhà khoa học và những người có đóng góp cho đất nước. Những nhân vật như Tiền Học Sâm, Đặng Giáp Tiên, Viên Long Bình hay Đồ U U (Tu Youyou) thường xuyên được nhắc đến trong các hoạt động giáo dục và truyền thông.

Việc đưa hình ảnh họ lên các màn hình lớn hoặc bảng quảng cáo tại đô thị vì thế có thể được xem là một cách đưa các biểu tượng khoa học đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Từ hình mẫu khoa học đến câu chuyện giáo dục

Những hình ảnh này cũng đặt ra một câu hỏi rộng hơn: Trong một xã hội, ai là những người được lựa chọn để trở thành hình mẫu cho trẻ em?

Ở nhiều quốc gia, không gian quảng cáo và văn hóa đại chúng thường dành nhiều sự chú ý cho người nổi tiếng trong lĩnh vực giải trí, thể thao, kinh doanh hoặc mạng xã hội. Trong khi đó, tại Trung Quốc, các nhà khoa học và những người có thành tựu trong nghiên cứu, công nghệ cũng thường được giới thiệu như những hình mẫu đáng chú ý.

Chân dung nhà khoa học Tiền Học Sâm thời trẻ tại một trung tâm thương mại ở Sơn Đông, với thông điệp mong thế hệ trẻ ghi nhớ công lao của các bậc tiền bối. Ảnh: Sdxc.gov.cn

Cách tiếp cận này phù hợp với việc Trung Quốc trong nhiều năm qua nhấn mạnh vai trò của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong phát triển đất nước.

Một số nhà khoa học Trung Quốc có những đóng góp vượt ra ngoài phạm vi quốc gia. Công trình của Viên Long Bình về lúa lai, phát hiện hoạt chất artemisinin dùng trong điều trị sốt rét của Đồ U U hay hệ thống định vị vệ tinh Bắc Đẩu đều là những ví dụ thường được nhắc đến khi nói về thành tựu khoa học của Trung Quốc.

Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng ngày càng chú trọng quảng bá các thành tựu trong lĩnh vực công nghệ mới, từ trí tuệ nhân tạo đến robot và công nghệ vũ trụ.

Với người nước ngoài, những hình ảnh này có thể cung cấp thêm một góc nhìn về cách Trung Quốc giới thiệu mình ra thế giới: Không chỉ thông qua các công trình, thành phố hay sản phẩm công nghệ, mà còn thông qua những con người đứng phía sau các thành tựu đó.

Từ những bảng quảng cáo ở các thành phố, câu chuyện vì thế không chỉ nằm ở việc một nhà khoa học được đặt ở vị trí ra sao, mà còn ở việc xã hội muốn thế hệ trẻ nhìn thấy và noi theo những giá trị nào.

Việc dành không gian nổi bật cho các nhà khoa học có thể được xem là một cách khuyến khích sự quan tâm đến khoa học, nghiên cứu và những đóng góp lâu dài cho cộng đồng. Đây cũng là lý do hình ảnh những “ngôi sao khoa học” của Trung Quốc trở thành chủ đề được một số người dùng mạng xã hội quốc tế bàn luận.