Nông dân 'bắt tay' làm ăn lớn giúp đời sống khởi sắc
Bàu Hàm, tỉnh Đồng Nai (trước sáp nhập là xã Sông Thao) từng đối mặt với nhiều thách thức do lối sản xuất nhỏ lẻ, manh mún. Tuy nhiên, nhờ sự đổi mới trong tư duy, thay đổi cách thức làm ăn và phát triển mô hình HTX, bà con nông dân Bàu Hàm đang từng bước thoát nghèo và làm giàu trên chính mảnh đất của mình.
Trước đây, việc sản xuất nông nghiệp tại Bàu Hàm chủ yếu phụ thuộc vào kinh nghiệm và sự tự phát. Người dân sản xuất không theo kế hoạch, không có đơn hàng cố định. Đến vụ thu hoạch, ai mua giá cao thì người dân bán. Cách làm này tuy linh hoạt nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro về giá cả và đầu ra.
Liên kết tạo sức mạnh
Nhận thấy những hạn chế đó, chính quyền và các tổ chức địa phương đã tích cực vận động bà con thành lập các tổ hợp tác và HTX. Hiện tại, xã Bàu Hàm có 2 HTX lớn là HTX Dịch vụ Nông nghiệp Thuận Phát và HTX Thọ An, cùng 6 tổ hợp tác hoạt động trong các lĩnh vực chủ lực như chuối cấy mô, bưởi, lúa và sinh vật cảnh. Các HTX, tổ hợp tác này đã trở thành cầu nối vững chắc, giúp nông dân kết nối với thị trường, đồng thời đảm bảo chất lượng và giá trị sản phẩm.
Tiêu biểu như Tổ hợp tác trồng chuối cấy mô xã Bàu Hàm (xã Bàu Hàm sáp nhập với xã Sông Thao thành xã Bàu Hàm) tập trung vào việc trồng chuối bằng phương pháp cấy mô, một kỹ thuật nhân giống tiên tiến giúp tạo ra cây chuối đồng đều, khỏe mạnh và cho năng suất cao, đặc biệt phù hợp cho mục đích xuất khẩu. Mô hình này góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm chuối, tận dụng lợi thế về đất đai và kinh nghiệm trồng trọt tại địa phương để phát triển ngành hàng chuối.

Chuỗi giá trị hàng hóa được hình thành giúp nông sản được xuất khẩu chính ngạch.
Theo thành viên Tổ hợp tác Bàu Hàm, cây chuối tuy trồng cả năm mới cho thu hoạch nhưng trồng 1 lứa đầu là cây chuối tự sinh sôi cho thêm nhiều lứa cây mới. Nông dân có vườn chuối là thu hoạch quanh năm, không lo thiếu tiền chợ và chi tiêu hàng ngày.
Còn tại Tổ hợp tác trồng chuối cấy mô xã Sông Thao cũng phát triển mô hình chuối cây mô và liên kết với doanh nghiệp sản xuất trên quy mô lớn. Trồng chuối theo mô hình liên kết có chi phí thấp, thời gian thu hồi vốn nhanh. Nếu đầu ra thuận lợi, trung bình mỗi ha, người dân thu 300 - 400 triệu đồng.
Đặc biệt, nếu áp dụng đúng quy trình kỹ thuật chăm sóc, chuối sau khi thu hoạch xong, các bụi chuối tiếp tục cho ra cây chuối non nên chỉ khoảng 6 tháng sau là có thể thu hoạch đợt tiếp theo. Sang năm thứ 2, sản lượng chuối có thể tăng gấp đôi và giúp người dân nâng cao thu nhập.
Nâng cao đời sống, tạo sức bật kinh tế
Cùng với cây chuối, cây bưởi da xanh cũng là một trong những loại cây trồng chủ lực, giúp nhiều hộ nông dân làm giàu. Hiện, xã Bàu Hàm còn có Tổ hội nghề nghiệp trồng bưởi da xanh hữu cơ với 15 thành viên và trong tương lai có thể phát triển thành tổ hợp tác hoặc hoặc HTX.
Ông Nguyễn Trọng Ý, một nông dân trồng bưởi theo mô hình này đã thu được những "trái ngọt" nhất định. Sau nhiều năm trồng điều không hiệu quả, ông đã chuyển sang trồng 5ha bưởi da xanh. Ban đầu, do chưa có kinh nghiệm, tỷ lệ đậu trái thấp, đất đai bạc màu. Tuy nhiên, sau khi tham gia các lớp tập huấn và quyết định chuyển sang làm nông nghiệp hữu cơ, vườn bưởi của ông đã hồi sinh mạnh mẽ.
Chia sẻ về bí quyết, ông Ý cho biết: "Làm nông nghiệp hữu cơ không hề khó như tôi từng nghĩ. Thay vì làm sạch cỏ, tôi để chúng mọc, sau đó dùng máy phát ngang gốc. Cỏ mục đi sẽ giúp đất tơi xốp, rễ cỏ còn giúp giữ lớp đất màu không bị rửa trôi. Tôi cũng tự ủ cá làm phân bón, rất hiệu quả mà lại tiết kiệm được 30% chi phí". Không chỉ vậy, ông còn tự ủ thuốc trừ sâu bệnh, với chi phí chỉ bằng một nửa so với thuốc bán trên thị trường.

Trồng bưởi hữu cơ giúp người dân nâng cao thu nhập.
Nhờ áp dụng phương pháp hữu cơ, vườn bưởi của ông Ý không chỉ cho năng suất cao mà còn đảm bảo chất lượng, không lo vượt ngưỡng dư lượng hóa học. Thành công của ông Ý đã trở thành nguồn cảm hứng lớn, thúc đẩy nhiều nông dân khác mạnh dạn chuyển đổi, hướng tới một nền nông nghiệp bền vững và hiệu quả hơn.
Sự phát triển của các tổ hợp tác, HTX và cả các tổ hội nghề nghiệp không chỉ dừng lại ở việc tăng năng suất, chất lượng sản phẩm. Quan trọng hơn, nó đã thực sự làm thay đổi cuộc sống của người dân. Thu nhập bình quân của các thành viên tổ hợp tác, HTX đã tăng lên đáng kể, nhiều hộ gia đình đã vươn lên thoát nghèo, trở thành những gia đình khá giả.
Như anh A Sáng (xã Bàu Hàm) những năm gần đây cảm thấy vững tâm, bởi “mình chỉ cần siêng năng chăm sóc cây chuối theo đúng kỹ thuật, sản phẩm sau này bán cho cơ sở thu mua theo thỏa thuận đã ký từ trước rồi”. Với gần 2ha trồng chuối cấy mô, mỗi năm anh thu được hơn 90 tấn chuối, bán được hàng trăm triệu đồng.
Không chỉ nâng thu nhập, các tổ hợp tác, HTX còn đóng vai trò quan trọng trong việc tạo việc làm cho lao động địa phương, đặc biệt là lao động nữ và người cao tuổi, giúp họ có thêm thu nhập, ổn định cuộc sống. Hơn nữa, các tổ hợp tác, HTX thường xuyên tổ chức các buổi tập huấn, chia sẻ kinh nghiệm, giúp thành viên nâng cao trình độ, kỹ năng canh tác, góp phần xây dựng một cộng đồng nông dân hiện đại, có kiến thức.
Vươn ra biển lớn
Đặc biệt, các tổ hợp tác, HTX ở Bàu Hàm hình thành và phát triển dựa trên nền tảng vững chắc là có sự hậu thuẫn, hỗ trợ của cơ quan ban ngành như Liên minh HTX tỉnh, ngành nông nghiệp và phù hợp với mục tiêu phát triển cây, con theo hướng hàng hóa của địa phương nên thuận lợi trong liên kết với doanh nghiệp để phát triển thành các chuỗi giá trị hàng hóa quy mô lớn.
Như việc Tổ hợp tác trồng chuối cấy mô xã Bàu Hàm và Tổ hợp tác trồng chuối cấy mô xã Sông Thao liên kết trực tiếp được với doanh nghiệp đã và đang mở rộng thị trường tiêu thụ, đưa sản phẩm chuối của nông dân địa phương xuất khẩu chính ngạch sang các thị trường khó tính như Trung Quốc, Nhật Bản, và Hàn Quốc.
Thành công này không chỉ giúp nông dân nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống mà còn góp phần xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại, chuyên nghiệp, đưa nông sản Việt vươn xa hơn trên bản đồ thế giới.
Sự phát triển của mô hình kinh tế tại Bàu Hàm đã và đang mở ra một trang mới cho nông nghiệp địa phương. Từ những mảnh vườn nhỏ lẻ, bà con nông dân đã cùng nhau liên kết, đổi mới tư duy để làm giàu một cách bền vững. Đây chính là câu chuyện truyền cảm hứng, là một ví dụ sinh động cho thấy chỉ cần có sự đồng lòng và cách làm đúng đắn, nông nghiệp hoàn toàn có thể trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn, tạo nên sự thịnh vượng cho cộng đồng.