Nông dân Bom Bo thay đổi cách trồng cà phê

Niên vụ 2025 - 2026, ba vườn trên được chọn tham gia chương trình "Canh tác cà phê thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu" do Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền phối hợp với Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Viện Khoa học Kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) triển khai trên 48 vườn tại 6 tỉnh, tại Đồng Nai có Hội Nông dân và Trung tâm Khuyến nông tỉnh cùng theo dõi. Mỗi vườn được chia đôi, một phần áp dụng quy trình của chương trình, phần còn lại nông dân tự chăm sóc như trước để so sánh.

Trước khi tham gia, vườn cà phê 1,3ha của ông Chu Văn Dũng có năng suất bình quân 2,9 tấn nhân/ha; vườn 1,5ha của ông Chu Văn Cửu đạt 2,8 tấn nhân/ha; trong khi vườn 1ha của ông Phương Văn Hùng bị suy kiệt do nấm bệnh, năng suất chỉ còn 1,9 tấn nhân/ha.

Tham gia mô hình, các hộ thay đổi phương thức chăm sóc theo 4 hướng: cải tạo đất trước khi chăm sóc cây; bón phân theo từng giai đoạn sinh trưởng; chủ động phòng sâu bệnh và ghi chép nhật ký đồng ruộng. Đầu mùa mưa, đất được xử lý bằng phân cân bằng đất và phân hữu cơ nhằm giảm độ chua, phục hồi bộ rễ, sau đó mới sử dụng phân NPK phù hợp.

Nhân viên kỹ thuật Bình Điền cùng ông Dũng chuẩn bị phân bón đầu mùa mưa. Ảnh: NV.Vũ

Trong quá trình sinh trưởng, lượng và chủng loại phân được điều chỉnh theo từng giai đoạn. Công tác phòng sâu bệnh cũng được triển khai sớm thay vì chờ bệnh phát sinh. Toàn bộ vật tư, thời điểm và lượng sử dụng được ghi chép, qua đó giúp các hộ xác định chi phí đầu tư cho mỗi kg cà phê nhân.

Bước đầu, sự khác biệt giữa phần vườn áp dụng quy trình và phần chăm sóc theo cách cũ đã thể hiện rõ trong giai đoạn nuôi quả. Cây ở phần áp dụng quy trình duy trì bộ lá xanh, quả phát triển đồng đều, trong khi phần chăm sóc theo phương pháp cũ xuất hiện tình trạng lá ngả vàng, quả rụng rải rác. Tại vườn ông Phương Văn Hùng, phần diện tích từng suy kiệt đã phục hồi sinh trưởng, bộ lá xanh trở lại và chùm quả phát triển đồng đều.

Theo các hộ tham gia, việc bón phân đúng thời điểm, đúng lượng giúp chủ động vật tư, hạn chế bón thừa; phòng sâu bệnh sớm góp phần giảm số lần phun thuốc và công lao động. Đặc biệt, nhật ký đồng ruộng giúp nông dân theo dõi đầy đủ chi phí đầu tư, từ đó có cơ sở so sánh hiệu quả giữa phương thức canh tác mới và cách làm trước đây.

Kết quả năng suất giữa hai phần vườn sẽ được cân đo, so sánh khi thu hoạch vào cuối năm. Tuy nhiên, những thay đổi bước đầu đang mở ra kỳ vọng về việc nâng năng suất, kiểm soát chi phí và từng bước thay đổi tập quán canh tác của người trồng cà phê tại Bom Bo.