Nông dân đổi mới tư duy, vươn lên làm chủ doanh nghiệp

Bà Lê Thị Liễu ở phường Tĩnh Gia từ hộ sản xuất nhỏ vươn lên thành doanh nghiệp chế biến hải sản, tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương.

Giai đoạn 2020-2025, phong trào nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa tiếp tục lan tỏa sâu rộng. Nổi bật là 8 hội viên được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam bình chọn, tôn vinh danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc”. Đằng sau những danh hiệu ấy là những mô hình sản xuất năng động, sáng tạo, cho thấy khi nông dân thay đổi tư duy, mạnh dạn đầu tư và liên kết, giá trị của nông sản và sức cạnh tranh của sản xuất nông nghiệp được nâng cao.

Câu chuyện của ông Lê Văn Thẩn, Giám đốc Công ty TNHH Lương thực Thuần Dũng, là một minh chứng rõ nét. Xuất thân từ nông dân, rồi đam mê, đi làm hàng xáo thu mua, buôn bán lúa gạo nhỏ từ năm 2015. Ba năm sau, ông quyết tâm chuyển hướng mạnh dạn đầu tư thành lập doanh nghiệp, từng bước mở rộng quy mô sản xuất và liên kết với nông dân. Đến nay, Công ty TNHH Lương thực Thuần Dũng đã đầu tư gần 40 tỷ đồng cho 3 dây chuyền chế biến, công suất từ 30 - 35 nghìn tấn gạo thành phẩm mỗi năm; xây dựng xưởng sấy lúa công suất 100 tấn/mẻ. Doanh thu của công ty đạt khoảng 40 tỷ đồng mỗi năm, tạo việc làm cho khoảng 80 lao động. Đáng chú ý, doanh nghiệp đã trực tiếp liên kết tiêu thụ lúa tươi cho nông dân với diện tích hơn 200ha. Từ một hộ sản xuất nhỏ, ông Thẩn đã chuyển hướng sang tổ chức sản xuất quy mô lớn, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ. Đó chính là bước chuyển quan trọng trong tư duy kinh tế nông nghiệp: không chỉ làm ra sản phẩm mà phải làm chủ chuỗi giá trị. Từ những kết quả đạt được, năm 2025, ông đạt danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc” toàn quốc do Trung ương Hội Nông dân Việt Nam bình chọn. Ông Thẩn chia sẻ: “Sắp tới, doanh nghiệp đầu tư thêm 1 nhà máy nữa, đảm bảo kho chứa, các lò sấy để tiêu thụ được nông sản cho bà con nông dân những lúc thời tiết mưa gió. Đồng thời, tiếp tục tiếp cận, liên kết và thuê đất thêm của các xã trong tỉnh. Mong muốn của doanh nghiệp là được cơ chế cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn quỹ đất của các xã để đầu tư, mở rộng quy mô phát triển”.

Từ một cơ sở chế biến hải sản nhỏ, bà Lê Thị Liễu, hội viên nông dân phường Tĩnh Gia năm 2013 đã thành lập Công ty TNHH Chế biến hải sản Hiệp Anh, và từng bước xây dựng chuỗi liên kết với ngư dân. Doanh nghiệp đã đầu tư cho khoảng 60 hộ ngư dân về ngư lưới cụ để khai thác nguyên liệu phục vụ chế biến, đồng thời thu mua sản phẩm sau khai thác. Đến nay, doanh nghiệp có 7 sản phẩm đạt OCOP 3 sao và 4 sao. Năm 2025, doanh thu đạt 4,6 tỷ đồng; sản phẩm không chỉ tiêu thụ trong nước mà còn xuất khẩu sang Trung Quốc, Đài Loan và Hàn Quốc. Không chỉ nâng cao thu nhập, doanh nghiệp còn tạo công ăn việc làm ổn định cho 40 đến 50 lao động tại địa phương.

Từ sản xuất đến chế biến, từ chế biến đến thị trường, các hộ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi đang từng bước hình thành những chuỗi giá trị có sự tham gia của doanh nghiệp, HTX và người sản xuất. Đây là hướng đi phù hợp với yêu cầu tái cơ cấu ngành nông nghiệp, bởi chỉ khi liên kết chặt chẽ, nông dân mới có thể giảm rủi ro thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm và phát triển bền vững.

Trung bình mỗi năm, Thanh Hóa có trên 30 nghìn hộ nông dân đạt danh hiệu sản xuất, kinh doanh giỏi. Trong đó, nhiều hộ mạnh dạn ứng dụng khoa học kỹ thuật, thành lập tổ hợp tác, HTX, doanh nghiệp; thu nhập từ hàng trăm triệu đồng đến hàng tỷ đồng mỗi năm. Đến nay đã có 105 hộ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi mạnh dạn đầu tư, thành lập doanh nghiệp vừa và nhỏ ở nông thôn. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, các cấp hội nông dân đã tư vấn, hỗ trợ và hướng dẫn thành lập 27 doanh nghiệp do nông dân làm chủ. Những “hạt nhân” này không chỉ làm giàu cho gia đình mà còn tạo việc làm, thu nhập ổn định cho nhiều lao động địa phương, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn.

Ông Vũ Tiến Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Thanh Hóa, cho biết: “Để nông dân thực sự trở thành chủ thể của quá trình phát triển nông nghiệp, cần tiếp tục tạo môi trường thuận lợi về vốn, đất đai, khoa học công nghệ, đào tạo nghề, chuyển đổi số và thị trường. Cùng với đó là thúc đẩy liên kết giữa nông dân với HTX, doanh nghiệp; hỗ trợ xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và nâng cao chất lượng nông sản. Đối với các hộ sản xuất, kinh doanh giỏi có mức thu nhập cao và đủ điều kiện, chúng tôi hướng dẫn để thành lập các doanh nghiệp, hoạt động trên khu vực nông thôn về lĩnh vực nông nghiệp, nông dân và nông thôn. Đây là những hộ luôn đi đầu trong ứng dụng khoa học công nghệ, đầu tư sản xuất, kinh doanh, nâng cao chất lượng, giá trị nông sản”.