Nông nghiệp xanh:Hướng đi tất yếu để Quảng Trị nâng tầm giá trị nông sản

Với Quảng Trị, phát triển nông nghiệp xanh không chỉ là những mô hình riêng lẻ mà đã trở thành định hướng xuyên suốt, hướng tới xây dựng nền kinh tế nông nghiệp hiện đại, gia tăng giá trị và phát triển bền vững.

Từ sản xuất xanh đến kinh tế nông nghiệp

Hiện nay, những cánh đồng lúa tại tỉnh Quảng Trị đang được áp dụng phương pháp tưới ngập khô xen kẽ (AWD) nhằm giảm phát thải khí nhà kính đến những cánh rừng được quản lý theo tiêu chuẩn quốc tế để hình thành tín chỉ carbon, hay các vùng nguyên liệu từng bước gắn với doanh nghiệp chế biến... Đó chính là quá trình chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp.

Sự chuyển dịch ấy thay đổi cách tiếp cận đối với toàn bộ chuỗi giá trị. Thay vì chỉ hướng đến sản lượng, nông nghiệp được đặt trong mối quan hệ với thị trường, với các tiêu chuẩn môi trường, chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc - những yếu tố đang trở thành điều kiện để nông sản có thể cạnh tranh và phát triển bền vững.

Theo ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, nhiều mô hình nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn tiếp tục được mở rộng; diện tích sản xuất theo các tiêu chuẩn chất lượng ngày càng tăng; cơ giới hóa, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ cao từng bước thay đổi phương thức tổ chức sản xuất.

Nông nghiệp xanh là yêu cầu tất yếu để thích ứng biến đổi khí hậu, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường, đồng thời nâng cao giá trị và thu nhập cho người dân tại tỉnh Quảng Trị

Ông Lê Hồng Vinh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị

Quá trình chuyển đổi là việc triển khai canh tác lúa giảm phát thải theo phương pháp AWD và phát triển tín chỉ carbon rừng. Không chỉ góp phần giảm phát thải khí nhà kính, các mô hình này còn mở ra hướng khai thác giá trị kinh tế từ chính tài nguyên được quản lý và sử dụng bền vững.

Kết quả từ Chương trình giảm phát thải vùng Bắc Trung Bộ theo Thỏa thuận ERPA cho thấy tài nguyên thiên nhiên, nếu được quản lý hiệu quả, hoàn toàn có thể trở thành nguồn lực phát triển. Chuyển từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp, nơi mỗi sản phẩm đáp ứng các yêu cầu về chất lượng, môi trường và khả năng hội nhập với thị trường.

Giữ giá trị ở lại bằng chuỗi liên kết

Sản xuất xanh chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được kết nối với chế biến, logistics và thị trường tiêu thụ. Đây cũng là khâu đột phá được Quảng Trị xác định trong giai đoạn tới nhằm nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản.

Nhiều sản phẩm chủ lực đã từng bước hình thành chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân; Chương trình OCOP tiếp tục tạo động lực xây dựng thương hiệu; công nghiệp chế biến từng bước được đầu tư để nâng cao giá trị thay vì chỉ tiêu thụ nguyên liệu thô.

Hiện nay, quy mô sản xuất ở nhiều nơi còn phân tán; liên kết giữa các tác nhân trong chuỗi chưa thật sự bền vững; chế biến sâu và bảo quản sau thu hoạch còn hạn chế; việc ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số chưa đồng đều khiến nhiều sản phẩm dù có chất lượng nhưng vẫn chưa phát huy hết lợi thế trên thị trường.

Phát triển nông nghiệp xanh tỉnh Quảng Trị hướng đến sẽ hình thành các vùng nguyên liệu đủ lớn, có doanh nghiệp tham gia chế biến, có hệ thống logistics và thị trường tiêu thụ ổn định để nông sản đi xa hơn, bán được giá hơn. Khi chuỗi giá trị được kết nối, phần giá trị gia tăng sẽ ở lại nhiều hơn với người nông dân thay vì thất thoát sau mỗi vụ mùa.

Với định hướng phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn gắn với liên kết chuỗi giá trị, Quảng Trị đang từng bước tạo nền tảng cho một nền kinh tế nông nghiệp hiện đại, nơi sức cạnh tranh không còn được đo chủ yếu bằng sản lượng mà bằng chất lượng, giá trị gia tăng và khả năng đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Bốn trụ cột của nông nghiệp xanh Quảng Trị

Định hướng đến năm 2030, Quảng Trị tập trung phát triển nông nghiệp theo bốn trụ cột gồm: nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn, giảm phát thải gắn với phát triển kinh tế carbon và liên kết chuỗi giá trị.

Các định hướng này được triển khai đồng bộ với ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và thu hút doanh nghiệp đầu tư nhằm xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, nâng cao sức cạnh tranh của nông sản trong bối cảnh thị trường ngày càng đặt ra những tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng và phát triển bền vững.