NSND Quang Thọ kể chuyện đi diễn 'doanh thu bị âm', phải 'vay tiền bù lỗ'

Ký ức về thủa hàn vi

Theo lời kể của NSND Quang Thọ, khoảng cuối năm 1972, khi còn là sinh viên, ông từng theo các thầy cô Khoa Thanh nhạc đi biểu diễn trong nhiều chương trình của nhà trường vào những dịp đặc biệt. Khi ấy, quy mô biểu diễn còn khá khiêm tốn. Các nghệ sĩ có thể hát tại Nhà hát Lớn nhưng chủ yếu với đàn guitar, piano chứ chưa có điều kiện đứng trên sân khấu cùng một dàn nhạc giao hưởng như hiện nay.

Hồi tưởng lại, nam nghệ sĩ gạo cội chia sẻ, ông vẫn nhớ như in câu chuyện vui cách đây khoảng 40 năm, trong chương trình kỷ niệm 30 năm thành lập trường. Khi đó, NSND Trung Kiên là Trưởng Khoa Thanh nhạc, còn ông đã có 2 năm giảng dạy tại Khoa. Năm 1986, đoàn công tác do NSND Trung Kiên làm trưởng đoàn gồm 6 ca sĩ và 2 nhạc công độc tấu lên đường biểu diễn. Có những buổi diễn ngoài trời không đủ doanh thu, thậm chí bị lỗ và NSND Trung Kiên phải vay tiền để bù lỗ vào chi phí thực hiện chương trình.

NSND Quang Thọ

Chuyến đi sau đó lại có thêm một kỷ niệm đáng nhớ khi đoàn tới Buôn Ma Thuột, chương trình được Tỉnh ủy hỗ trợ từ sân khấu, nơi ăn ở cho đến việc tạo điều kiện để các nghệ sĩ có thêm nguồn thu. Diễn xong, đoàn còn được mang về 2 tạ cà phê, chia ra mỗi người được mấy cân nhưng không mang theo được. Đúng lúc đang chuẩn bị trên đường trở về Nha Trang thì lại có thương lái hỏi mua, vậy là cả đoàn bán được số cà phê này và thu về một khoản tiền đáng kể. Về đến Thanh Hóa, các nghệ sĩ lại được ưu tiên mua 10 kiện thuốc lá Bông Sen, thế nào sau đó bán lại có lãi và dùng toàn bộ số tiền đó đóng góp cho chương trình kỷ niệm 30 năm của trường. Nhờ vậy mà chuyến đi không bị lỗ!

Đó là những dấu mốc lớn mà tôi may mắn được góp phần, được trải qua trong hành trình cống hiến của Khoa Thanh nhạc cho Nhà trường, đặc biệt qua những dịp lễ kỷ niệm các năm chẵn.

NSND Quang Thọ

Sau đúng 4 thập niên, câu chuyện ấy vẫn ở lại trong ký ức của NSND Quang Thọ và khi được ông nhắc lại, đó không chỉ là chuyện hậu trường của một chương trình nghệ thuật mà còn là ký ức quý báu trong hành trình 70 năm trưởng thành và phát triển của Khoa Thanh nhạc, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.

Nhìn lại những dấu mốc sau đó, NSND Quang Thọ còn nhắc đến chương trình kỷ niệm 50 năm thành lập trường, khi Khoa Thanh nhạc cùng các thế hệ sinh viên đã tốt nghiệp phối hợp với dàn nhạc dựng Bản giao hưởng số 9 của Beethoven. Đó là một trong những dấu ấn mà ông cho rằng thể hiện rõ sự phát triển của âm nhạc bác học tại Học viện, đồng thời cho thấy vai trò của nhà trường trong đào tạo, nghiên cứu và biểu diễn.

Hai chương trình đặc biệt, kỷ niệm dấu mốc 70 năm

40 năm đã trôi qua, những câu chuyện về các chương trình năm xưa vẫn được NSND Quang Thọ nhớ rõ. Còn năm nay, khi Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam bước vào dấu mốc 70 năm, Khoa Thanh nhạc tiếp tục chọn sân khấu để ghi dấu chặng đường của mình với 2 chương trình nghệ thuật đặc biệt được tổ chức trong tháng 10 và tháng 11-2026.

Theo đó, hai chương trình được Khoa lựa chọn dàn dựng trong dịp này gồm Concert "Resonantia" diễn ra vào tối 24-10 và đêm nhạc "70 năm – Những thanh âm ngân mãi" diễn ra tối 14-11-2026 tại Phòng Hòa nhạc Lớn, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.

PGS.TS.NSƯT Tân Nhàn, Trưởng Khoa Thanh nhạc, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam

Theo PGS.TS.NSƯT Tân Nhàn, Trưởng Khoa Thanh nhạc, 70 năm là một chặng đường dài gắn với sự phát triển của Khoa cũng như Học viện. Hai chương trình trên được xây dựng để thể hiện hai mảng lớn trong quá trình đào tạo của Khoa là âm nhạc thính phòng cổ điển thế giới và những ca khúc hàn lâm, thính phòng Việt Nam. Trong đó, Concert "Resonantia" đi sâu vào không gian âm nhạc cổ điển với các aria, romance, trích đoạn opera, operetta và musical nổi tiếng; còn chương trình "70 năm – Những thanh âm ngân mãi" lại mở rộng hơn về chất liệu và ký ức, quy tụ những tác phẩm Việt Nam thuộc các dòng thính phòng, dân gian và nhạc nhẹ.

TS.NSƯT Phương Nga, Phó Trưởng Khoa Thanh nhạc cho biết, Concert "Resonantia" được chắt lọc từ những tác phẩm nổi tiếng của các nhà soạn nhạc lớn với sự tham gia của nhiều thế hệ nghệ sĩ, giảng viên và học viên. Trong số đó có những giọng hát đã trở thành dấu ấn của thanh nhạc Việt Nam như: NSƯT Lan Anh, NSƯT Đăng Dương...cùng các nghệ sĩ, giảng viên và thế hệ trẻ tài năng đang được đào tạo tại Khoa. Concert cũng ghi nhận sự tham gia của Dàn nhạc Giao hưởng Hà Nội, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Trần Nhật Minh.

Trong khi đó, đêm nhạc "70 năm – Những thanh âm ngân mãi" được xây dựng như một hành trình xuyên suốt lịch sử đào tạo và biểu diễn của Khoa Thanh nhạc. Chương trình quy tụ nhiều thế hệ nghệ sĩ, từ những tên tuổi gắn với lịch sử thanh nhạc Việt Nam như: NSND Quang Thọ, NSND Quốc Hưng, NSND Dương Minh Đức, NSND Ngọc Khang, NSND Hà Thủy, NSND Thanh Lam...đến các nghệ sĩ, giảng viên và những gương mặt đang hoạt động sôi nổi trong đời sống âm nhạc hiện nay.

Đêm diễn được chia làm 3 phần: Những thanh âm còn mãi, Một miền ký ức, Những thanh âm tiếp nối. Từ những ca khúc gắn với lịch sử, đất nước, Hà Nội và hình ảnh con người Việt Nam, chương trình dần dẫn người nghe trở về những miền ký ức gần gũi về quê hương, người thầy, tình yêu, trước khi mở ra một không gian trẻ trung hơn với những tác phẩm mang hơi thở của đời sống âm nhạc đương đại.

Đáng chú ý, phần cuối sẽ có sự xuất hiện của bộ đôi "Diva" NSND Thanh Lam, ca sĩ Mỹ Linh cùng nhiều giọng ca đã thành danh, trong đó có Quang Hà và Nguyễn Trần Trung Quân. Theo PGS.TS. NSƯT Tân Nhàn, đây cũng là phần có màu sắc phóng khoáng hơn, không đặt nặng tính học thuật mà tạo điều kiện để các nghệ sĩ phát huy sở trường, giúp chương trình gần gũi hơn với khán giả. Trên sân khấu, những ca khúc về Cách mạng, quê hương sẽ được đặt cạnh các sáng tác nhạc nhẹ Việt Nam hiện đại với những bản phối mới của Giám đốc âm nhạc Lưu Hà An.

Nội dung trích dẫn...Nhờ uy tín của Khoa, của các nghệ sĩ tham gia chương trình, các nhà tài trợ cũng tìm đến và hỗ trợ chúng tôi thực hiện những chương trình giá trị nghệ thuật cao, nghiêm túc, không chỉ mang tính chất giải trí. Điều đó cho thấy âm nhạc phát triển, nhu cầu thưởng thức ngày càng cao, sự đầu tư cho văn hóa ngày càng nhiều và nhờ đó làm động lực để chúng tôi làm được nhiều những chương trình đặc sắc hơn.

PGS.TS. NSƯT Tân Nhàn

Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam PGS.TS Nguyễn Huy Phương

Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam PGS.TS Nguyễn Huy Phương cũng nhìn nhận Khoa Thanh nhạc là một trong những đơn vị có độ lan tỏa lớn của Học viện, nơi tập trung nhiều nghệ sĩ tên tuổi và những người có ảnh hưởng trong đời sống âm nhạc. Theo ông, những nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ vẫn tiếp tục xuất hiện trên các sân khấu lớn là minh chứng cho sức lao động bền bỉ và sự tiếp nối của nghề.

Với quy mô và mức độ đầu tư, 2 chương trình lần này được xem là một bước tiến mới của Khoa Thanh nhạc so với những chương trình trước. Theo PGS.TS. NSƯT Tân Nhàn, chương trình nhận được sự đồng hành của các nhà tài trợ nhờ uy tín của Khoa và các nghệ sĩ tham gia, qua đó tạo điều kiện để êkíp đầu tư cho một chương trình có chất lượng nghệ thuật cao, nghiêm túc và không chỉ dừng ở yếu tố giải trí. Từ thực tế này, nữ nghệ sĩ cho rằng sự phát triển của đời sống âm nhạc, nhu cầu thưởng thức ngày càng cao của công chúng cùng sự quan tâm nhiều hơn đến văn hóa đang tạo thêm động lực để những người làm nghề mạnh dạn thực hiện các chương trình có quy mô và chất lượng tốt hơn.

Không dừng lại trong khuôn khổ Học viện, Khoa Thanh nhạc trong thời gian tới cũng sẽ hướng tới việc đưa âm nhạc hàn lâm đến gần hơn với công chúng ở nhiều không gian khác, đặc biệt là khán giả trẻ. Theo PGS.TS. NSƯT Tân Nhàn, đây là hướng đi không dễ, nhưng Khoa đã tính đến những chương trình có khả năng lan tỏa rộng hơn và dự kiến từng bước thực hiện trong năm tới, với mong muốn góp phần mở rộng đời sống thưởng thức âm nhạc hàn lâm trong công chúng.