NSND Quốc Hưng ra mắt trường ca chào mừng Đại hội Đảng

Hai thầy trò NSND Quốc Hưng song kiếm hợp bích

MV Đất nước hôm nay dài hơn 8 phút, ra mắt đúng dịp chào mừng thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, do nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung sáng tác, nhạc sĩ Dương Đức Thụy phối khí, NSND Quốc Hưng và ca sĩ Thu Hằng thể hiện cùng Hợp xướng Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.

Đạo diễn Anh Quân cho biết là tác phẩm chào mừng Đại hội Đảng lần thứ XIV, MV Đất nước hôm nay được xây dựng như một chỉnh thể nghệ thuật nghiêm cẩn, kết hợp âm nhạc, giọng hát và hình ảnh theo tư duy trường ca - đại hợp xướng.

Nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung ngỏ ý muốn viết tác phẩm về đất nước từ gần một năm trước. Khi ấy NSND Quốc Hưng chỉ ra những thách thức, đòi hỏi khắt khe của loại hình tổ khúc, trường ca về đề tài lớn.

Ê-kíp chạy đua với thời gian hoàn thiện MV Đất nước hôm nay.

“Âm nhạc của Thành Trung vừa có chất trữ tình, vừa mang màu sắc anh hùng ca, hành khúc, sử thi. Những tác phẩm buồn mà anh ấy viết thì day dứt, thấm sâu, còn khi sáng tác về tình yêu thì lại tràn đầy tinh thần tươi vui, giai điệu rất đẹp. Với MV lần này, khi Thành Trung đưa ra kết cấu âm nhạc, chúng tôi đã trao đổi kỹ lưỡng, cùng nhạc sĩ phối khí Đức Thụy bàn cách xử lý để mỗi chương, mỗi đoạn đều có hơi thở riêng”, NSND Quốc Hưng nói.

Nhạc sĩ Dương Đức Thụy đặt giọng bass đặc biệt của NSND Quốc Hưng cạnh giọng soprano màu sắc của Sao mai Thu Hằng. Anh không xem đó là lựa chọn khó khăn. NSND Quốc Hưng đánh giá Thu Hằng là giọng ca được đào tạo bài bản, có kỹ thuật vững, hơi thở cổ điển tốt. “Khi hát cùng nhau, hai thầy trò không có sự lệch pha mà khá hòa quyện”, anh nói.

Nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung (phải) lần đầu thử sức viết trường ca về đất nước.

Với NSND Quốc Hưng, âm nhạc trong Đất nước hôm nay không còn là sự thể hiện cá nhân, mà trở thành một hình thức cống hiến. MV ra mắt đúng dịp chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng càng làm cảm xúc ấy trở nên trọn vẹn. Anh xem đây là sự gặp gỡ rất đẹp giữa âm nhạc và thời cuộc - nơi tiếng hát được đặt trong bối cảnh lớn lao của dân tộc, như một lời tri ân quá khứ và gửi gắm niềm tin vào tương lai của đất nước.

Nhạc sĩ chấp nhận rút gọn trường ca

Trường ca Đất nước hôm nay ra mắt công chúng chỉ bằng hơn một nửa dung lượng so với bản thảo đầu tiên. Nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung cho rằng khi bắt tay viết một tác phẩm lớn, cảm xúc là chưa đủ. Anh phải dành thời gian tìm hiểu, nghiên cứu, đọc tài liệu và tìm cách chuyển tải ngôn ngữ sao cho mọi người đều dễ nghe và dễ hiểu.

“Trước đây, tôi từng viết các ca khúc về chủ đề Hà Nội, A50, A80… nhưng đều là tác phẩm chỉ 4-5 phút, thường viết một màu, một mô-típ giai điệu. Với Đất nước hôm nay, tôi đau đáu làm sao chuyển tải được nội dung đất nước theo chiều lịch sử, vừa hiện đại vừa đồng đại. Sau đó tôi mới tham khảo cách thức sáng tác các trường ca, hợp xướng… rồi bắt tay vào viết từng phần”, nhạc sĩ bộc bạch.

NSND Quốc Hưng và học trò Thu Hằng hòa giọng trong bản trường ca mừng thành công của Đại hội XIV.

Bản thảo ban đầu của tác phẩm dài hơn 15 phút, với nhiều ý tưởng và chất liệu. Nhờ sự tư vấn của NSND Phạm Ngọc Khôi, ý kiến của NSND Quốc Hưng, ê-kíp thống nhất rút gọn xuống hơn 8 phút. Nhạc sĩ phối khí cho rằng cắt đi những phần tâm huyết là điều rất tiếc, nhưng nếu tác phẩm quá dài khó ai có thể nghe trọn vẹn, kể cả người biểu diễn. Là tác phẩm âm nhạc chính luận, nhưng Đất nước hôm nay không kêu gọi bằng khẩu hiệu, mà thuyết phục bằng cảm xúc và sự tiết chế.

Đạo diễn Anh Quân cho biết áp lực lớn nhất đến từ việc tác phẩm được thực hiện trong thời gian khá gấp, lại chọn thời điểm ra mắt gắn với một sự kiện chính trị quan trọng. “Trong suốt quá trình quay và hậu kỳ, cả ê-kíp gần như phải làm việc liên tục khoảng 20 tiếng mỗi ngày. Dù vậy, tôi luôn cố gắng giữ sự tỉnh táo và sáng tạo trong từng quyết định hình ảnh, đồng thời lắng nghe những góp ý từ ê-kíp”, anh nói.

Đạo diễn sử dụng nhiều tư liệu lịch sử, tư liệu chiến tranh và hình ảnh từ A80, đòi hỏi sự chính xác cao trong lựa chọn và xử lý. Không nhằm mục đích minh họa, những người thực hiện mong muốn hình ảnh hòa quyện với âm nhạc để tạo nên mạch cảm xúc cho trường ca về đất nước.

Nguyên Khánh