Nữ phó giáo sư Việt Nam chinh phục giải Nhất khoa học ASEAN - Hoa Kỳ với nghiên cứu AI trong y tế

Sáng 15/10, thông tin từ trường ĐH Quốc tế (ĐHQG TP. HCM) cho biết, trong khuôn khổ Hội nghị COSTI-90 tổ chức tại Đà Nẵng, PGS. TS Hà Thị Thanh Hương được trao giải Nhất hạng mục Nhà khoa học giữa sự nghiệp (Mid-Career) tại Giải thưởng Khoa học ASEAN – Hoa Kỳ dành cho phụ nữ năm 2026 (ASEAN - U.S. Science Prize for Women).

Ở cùng hạng mục, TS Latifah Nurahmi (Indonesia) nhận giải Vinh danh. Trong hạng mục Nhà khoa học cao cấp (Senior), giải Nhất thuộc về TS Joanne Ngeow (Singapore), còn TS Wai Yie Leong (Malaysia) nhận giải Vinh danh.

Giải thưởng năm nay có chủ đề “Trí tuệ nhân tạo thúc đẩy hệ thống y tế bao trùm và có khả năng chống chịu tại ASEAN”, nhằm tôn vinh những đóng góp của các nhà khoa học nữ trong nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, thúc đẩy công bằng y tế và tăng khả năng ứng phó với các thách thức y tế trong khu vực. Trong đó, PGS. TS Hà Thị Thanh Hương được lựa chọn là ứng viên quốc gia đại diện Việt Nam tại giải thưởng này.

Hiện PGS. TS Hà Thị Thanh Hương là Trưởng Bộ môn Kỹ thuật mô và Y học tái tạo, Khoa Kỹ thuật Y sinh, trường ĐH Quốc tế (ĐHQG TP. HCM).

PGS. TS Hà Thị Thanh Hương. Ảnh: Bích Ngọc

Theo chia sẻ của PGS. TS Hà Thị Thanh Hương, chủ đề giải thưởng năm nay cũng là hướng nghiên cứu mà PGS. TS Hà Thị Thanh Hương cùng các cộng sự tại Phòng thí nghiệm Sức khỏe não bộ (Brain Health Lab) theo đuổi trong nhiều năm qua. Nhóm tập trung kết hợp trí tuệ nhân tạo với công nghệ y sinh để phát hiện, theo dõi và hỗ trợ chẩn đoán các bệnh lý thần kinh, sức khỏe tâm thần như Alzheimer, trầm cảm, rối loạn lo âu...

Điểm hướng đến trong các nghiên cứu của nhóm là phát triển những công cụ có tính ứng dụng, phù hợp hơn với điều kiện y tế và khả năng tiếp cận của cộng đồng tại Việt Nam.

Khi được lựa chọn tham dự, PGS. TS Hà Thị Thanh Hương cho biết, đây là một cơ hội may mắn đối với cá nhân chị cũng như nhóm nghiên cứu. Theo nữ nhà khoa học, chị không xuất phát từ chuyên ngành Khoa học Máy tính nhưng trong quá trình nghiên cứu đã cùng các cộng sự ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào những bài toán liên quan đến y tế và sức khỏe não bộ.

PGS. TS Hà Thị Thanh Hương nhấn mạnh, kết quả này không chỉ ghi nhận một công trình riêng lẻ mà nhìn vào tổng thể các công trình, sản phẩm của nhóm nghiên cứu. Đằng sau đó là quá trình làm việc của một tập thể gồm học viên, sinh viên và các cộng sự đến từ nhiều lĩnh vực khác nhau, từ lâm sàng, khoa học máy tính, đến y học và sức khỏe.

PGS. TS Hà Thị Thanh Hương được nhiều người nhắc đến như một nhà khoa học “đi đến đâu rinh giải đến đó”. Ảnh: Bích Ngọc

Sinh năm 1989, PGS. TS Hà Thị Thanh Hương tốt nghiệp thủ khoa ngành Công nghệ sinh học tại trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐHQG TP. HCM), sau đó làm trợ lý nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu lâm sàng của ĐH Oxford (Anh), trước khi nhận học bổng theo học Tiến sĩ chuyên ngành Thần kinh học tại ĐH Stanford (Mỹ) năm 2012. Năm 2018, chị hoàn thành chương trình Tiến sĩ và trở về Việt Nam giảng dạy, nghiên cứu.

Trong suốt quá trình học tập và làm việc, PGS. TS Hà Thị Thanh Hương được nhiều người nhắc đến như một nhà khoa học “đi đến đâu rinh giải đến đó”. Đến nay, chị đã công bố 44 bài báo khoa học, trong đó có 19 bài trên các tạp chí quốc tế uy tín; được cấp một bằng giải pháp hữu ích và có một bằng giải pháp hữu ích đã được chấp nhận đơn hợp lệ.

Song song với nghiên cứu, nữ phó giáo sư chú trọng hướng dẫn sinh viên, nhà khoa học trẻ tham gia các đề tài, từ khâu lựa chọn vấn đề, xây dựng phương pháp, đến công bố kết quả. Chị cũng mong muốn góp phần thay đổi cách nhìn nhận về sức khỏe tâm thần, để các bệnh lý như trầm cảm, rối loạn lo âu và Alzheimer được tiếp cận trên cơ sở khoa học.