Nửa thế kỷ phục vụ bền bỉ của 'xe tăng phản lực' T-80

Mặc dù đã ra đời tròn nửa thế kỷ, các biến thể xe tăng T-80 vẫn bền bỉ phục vụ trong Quân đội Nga và nhiều lực lượng vũ trang trên khắp thế giới.

Ngày 6/7/1976, xe tăng chiến đấu chủ lực (MBT) T-80 được đưa vào biên chế Quân đội Liên Xô, đây là sản phẩm của quá trình phát triển lâu dài dựa trên dòng xe tăng hạng trung T-34 nổi tiếng.

Ngày 6/7/1976, xe tăng chiến đấu chủ lực (MBT) T-80 được đưa vào biên chế Quân đội Liên Xô, đây là sản phẩm của quá trình phát triển lâu dài dựa trên dòng xe tăng hạng trung T-34 nổi tiếng.

Cần lưu ý, chiếc MBT tạo ra cuộc cách mạng trong Quân đội Liên Xô chính là T-64, được đưa vào phục vụ từ năm 1967. Biến thể T-64A mang pháo nòng trơn 125 mm thay vì 115 mm nguyên bản ra mắt năm 1969 đã định hình thiết kế xe tăng trong nhiều thập kỷ sau đó.

Cần lưu ý, chiếc MBT tạo ra cuộc cách mạng trong Quân đội Liên Xô chính là T-64, được đưa vào phục vụ từ năm 1967. Biến thể T-64A mang pháo nòng trơn 125 mm thay vì 115 mm nguyên bản ra mắt năm 1969 đã định hình thiết kế xe tăng trong nhiều thập kỷ sau đó.

Xe tăng T-64 nổi tiếng với hỏa lực mạnh, khả năng cơ động cao và lớp giáp bảo vệ vững chắc, nhưng nó lại có nhược điểm là khó vận hành và không đáng tin cậy, cho nên Quân đội Liên Xô cần một loại MBT thế hệ mới.

Xe tăng T-64 nổi tiếng với hỏa lực mạnh, khả năng cơ động cao và lớp giáp bảo vệ vững chắc, nhưng nó lại có nhược điểm là khó vận hành và không đáng tin cậy, cho nên Quân đội Liên Xô cần một loại MBT thế hệ mới.

T-72 được đưa vào sản xuất từ năm 1971 trở thành một lựa chọn thay thế cho T-64, nó có khung gầm đơn giản và đáng tin cậy hơn cùng động cơ diesel V-46 khá mạnh mẽ. Về khả năng bảo vệ và hỏa lực thì T-72 ngang bằng T-64, nhưng sức cơ động bị nhận xét kém hơn.

T-72 được đưa vào sản xuất từ năm 1971 trở thành một lựa chọn thay thế cho T-64, nó có khung gầm đơn giản và đáng tin cậy hơn cùng động cơ diesel V-46 khá mạnh mẽ. Về khả năng bảo vệ và hỏa lực thì T-72 ngang bằng T-64, nhưng sức cơ động bị nhận xét kém hơn.

Tuy nhiên Quân đội Liên Xô vẫn yêu cầu một loại xe tăng sở hữu tốc độ cao được thiết kế để hoạt động như một phần của các nhóm tấn công cơ động trên chiến trường mở.

Tuy nhiên Quân đội Liên Xô vẫn yêu cầu một loại xe tăng sở hữu tốc độ cao được thiết kế để hoạt động như một phần của các nhóm tấn công cơ động trên chiến trường mở.

Đội hình tấn công dự kiến sẽ bao gồm xe tăng, xe bọc thép chở quân, xe chiến đấu bộ binh và pháo tự hành, điều này dẫn đến việc T-80 được phát triển ở Leningrad đã trở thành lựa chọn tối ưu.

Đội hình tấn công dự kiến sẽ bao gồm xe tăng, xe bọc thép chở quân, xe chiến đấu bộ binh và pháo tự hành, điều này dẫn đến việc T-80 được phát triển ở Leningrad đã trở thành lựa chọn tối ưu.

Khác với T-64 lắp động cơ diesel 5TDF hay hỏng hóc và T-72 có động cơ diesel V-46 đáng tin cậy hơn nhưng chưa đủ mạnh mẽ, T-80 là xe tăng đầu tiên trên thế giới được trang bị động cơ turbine khí GTD-1000T sản sinh công suất 1.000 mã lực.

Khác với T-64 lắp động cơ diesel 5TDF hay hỏng hóc và T-72 có động cơ diesel V-46 đáng tin cậy hơn nhưng chưa đủ mạnh mẽ, T-80 là xe tăng đầu tiên trên thế giới được trang bị động cơ turbine khí GTD-1000T sản sinh công suất 1.000 mã lực.

Với "trái tim" nói trên, chiếc MBT nặng 42,5 tấn này đạt tốc độ 70 km/h, nó được xem là một trong những xe tăng nhanh nhất. Ngày nay đặc tính trên vẫn cực kỳ hữu ích khi T-80 có khả năng bắn hết cơ số đạn và nhanh chóng rời khỏi vị trí trước khi bị đối phương đáp trả.

Với "trái tim" nói trên, chiếc MBT nặng 42,5 tấn này đạt tốc độ 70 km/h, nó được xem là một trong những xe tăng nhanh nhất. Ngày nay đặc tính trên vẫn cực kỳ hữu ích khi T-80 có khả năng bắn hết cơ số đạn và nhanh chóng rời khỏi vị trí trước khi bị đối phương đáp trả.

Xe tăng T-80 có kíp lái 3 người bao gồm trưởng xe, pháo thủ và lái xe, nó được trang bị 1 pháo nòng trơn 125 mm loại 2A46M1 với bộ nạp tự động, 1 súng máy đồng trục PKT 7,62 mm, 1 súng máy phòng không NSVT 12,7 mm và 8 ống phóng đạn khói ngụy trang.

Xe tăng T-80 có kíp lái 3 người bao gồm trưởng xe, pháo thủ và lái xe, nó được trang bị 1 pháo nòng trơn 125 mm loại 2A46M1 với bộ nạp tự động, 1 súng máy đồng trục PKT 7,62 mm, 1 súng máy phòng không NSVT 12,7 mm và 8 ống phóng đạn khói ngụy trang.

Pháo 2A46M1 có khả năng phóng tên lửa dẫn đường (ATGM) bằng laser 9K119 tầm bắn lên đến 5 km. Cơ số đạn dự trữ trong xe bao gồm 45 viên thuộc loại nổ mạnh, phân mảnh, xuyên lõm, xuyên động năng và ATGM.

Pháo 2A46M1 có khả năng phóng tên lửa dẫn đường (ATGM) bằng laser 9K119 tầm bắn lên đến 5 km. Cơ số đạn dự trữ trong xe bao gồm 45 viên thuộc loại nổ mạnh, phân mảnh, xuyên lõm, xuyên động năng và ATGM.

Ưu điểm lớn nhất của xe tăng T-80 vẫn là tốc độ, khả năng cơ động cao, sự thoải mái cho kíp lái, đặc biệt nhất là động cơ khởi động tốt trong điều kiện giá rét khắc nghiệt đặc trưng của Nga.

Ưu điểm lớn nhất của xe tăng T-80 vẫn là tốc độ, khả năng cơ động cao, sự thoải mái cho kíp lái, đặc biệt nhất là động cơ khởi động tốt trong điều kiện giá rét khắc nghiệt đặc trưng của Nga.

T-80 nổi bật nhờ khả năng di chuyển rất linh hoạt trên địa hình gồ ghề so với xe chạy bằng động cơ diesel, các bộ phận động cơ dễ sửa chữa hơn khi có thiết kế kiểu module, dễ dàng thay thế cả cụm thiết bị.

T-80 nổi bật nhờ khả năng di chuyển rất linh hoạt trên địa hình gồ ghề so với xe chạy bằng động cơ diesel, các bộ phận động cơ dễ sửa chữa hơn khi có thiết kế kiểu module, dễ dàng thay thế cả cụm thiết bị.

Tuy vậy nhược điểm của T-80 cũng được chỉ ra đó là tiêu thụ nhiên liệu quá mức, động cơ không thể khởi động nếu thiếu ắc quy, turbine khí cần rất nhiều không khí sạch để hoạt động lý tưởng.

Tuy vậy nhược điểm của T-80 cũng được chỉ ra đó là tiêu thụ nhiên liệu quá mức, động cơ không thể khởi động nếu thiếu ắc quy, turbine khí cần rất nhiều không khí sạch để hoạt động lý tưởng.

Trong điều kiện tác chiến nhiều bụi hoặc sa mạc, turbine khí trên xe tăng T-80 sẽ nhanh chóng bị tắc nghẽn và cần chế độ làm sạch đặc biệt mới có thể tiếp tục hoạt động.

Trong điều kiện tác chiến nhiều bụi hoặc sa mạc, turbine khí trên xe tăng T-80 sẽ nhanh chóng bị tắc nghẽn và cần chế độ làm sạch đặc biệt mới có thể tiếp tục hoạt động.

Hiện nay bên cạnh Quân đội Nga, xe tăng chiến đấu chủ lực T-80 vẫn đang được sử dụng tại Cộng hòa Síp, Pakistan, Hàn Quốc, Uzbekistan, Ukraine, Yemen, Angola, Colombia...

Hiện nay bên cạnh Quân đội Nga, xe tăng chiến đấu chủ lực T-80 vẫn đang được sử dụng tại Cộng hòa Síp, Pakistan, Hàn Quốc, Uzbekistan, Ukraine, Yemen, Angola, Colombia...

Việt Dũng

Nguồn ANTĐ: https://anninhthudo.vn/nua-the-ky-phuc-vu-ben-bi-cua-xe-tang-phan-luc-t-80-post659469.antd