Nước mắt chim trời

"Ma trận" giăng bẫy, "đón lõng" chim trời

Những ngày qua, nạn săn bắt, đặt bẫy CHD đang nở nộ trên địa bàn nhiều tỉnh miền Bắc và Bắc miền Trung, gây bức xúc dư luận.

Ngày 08/10, ông H.T.B trú tại P.Phong Phú, TP.Huế, sử dụng lưới tàng hình vượt hơn trăm cây số đến bãi đất trống ở thôn Thâm Khê, xã Mỹ Thủy, tỉnh Quảng Trị săn bắt CHD. Trong lúc giăng bẫy, ông B. bị Công an xã (CAX) Mỹ Thủy phát hiện, thu giữ 11 cá thể chim dẽ giun cùng các tang vật liên quan. Lực lượng chức năng đã thả các cá thể chim về tự nhiên, đồng thời xử phạt ông H. T. B. 3 triệu đồng về hành vi săn, bắt động vật rừng trái phép.

Trước đó, một nhóm thanh niên đi trên chiếc xe bốn chỗ đến một cánh đồng tại xã Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị để săn bắn CHD. Thấy đàn chim đang ăn trên đồng, một đối tượng trong nhóm dùng súng hơi nhắm vào cổ một con trong đàn rồi bóp cò. Sau tiếng nổ chát chúa, con chim ngã lăn ra giữa đồng, máu me giàn dụa. Sau con thứ nhất, gã đàn ông này tiếp tục nhắm vào con thứ hai rồi bóp cò. Nghe tiếng động, đàn chim vỗ cánh bay lên trời thì người đàn ông mới ngưng nhắm bắn. Một đối tượng khác lập tức chạy đến ôm xác hai con chim lên với vẻ khoái chí.

CAX Quỳnh Anh, tỉnh Nghệ An ra quân xử lý hoạt động bẫy bắt chim trời và thả chim về môi trường tự nhiên (ảnh Facebook CAX Quỳnh Anh)

Theo tài khoản Facebook Nguyễn Xuân Tiến, những ngày này, tại một số khu vực cửa biển ở Nghệ An, các phương thức săn, bẫy bắt CHD ngày càng khiến người ta giật mình. Nhằm "đón lõng" các loài vàng anh, chèo bẻo, sáo đá, cu gáy..., người săn chim dựng lên hệ thống bẫy trên ngọn cây, biến những tán cây tự nhiên thành một "trận địa mai phục" tận diệt chim trời.

Để bố trí bẫy trên cao, người săn chim nối những thân tre thành chiếc thang dài hàng chục mét rồi buộc chặt dọc theo thân cây. Gần ngọn cây, họ làm những chiếc chòi canh tạm bợ bằng các đoạn tre sơ sài. Trên các ngọn cây, chim mồi giả cùng những que nhựa phủ keo dính được bố trí dày đặc.

Theo anh Tiến, cách đặt bẫy trên ngọn cây không chỉ khiến chim trời phải đối mặt với hiểm họa diệt vong mà những người trực tiếp đi săn cũng đang đánh cược tính mạng với tử thần. Ở độ cao hàng chục mét, chỉ cần một cú trượt chân, một cơn gió giật hay sự cố gãy, đổ thang leo đều có thể dẫn đến hậu quả đau lòng.

Tương tự, tài khoản Facebook có tên "dân cá gộ Nghệ An" phản ánh, từ buổi chiều, các đối tượng săn chim ở xã Hải Châu, tỉnh Nghệ An đã chuẩn bị hàng trăm que nhựa dính, chim mồi và hệ thống loa phát tiếng chim giả để đánh bẫy. Họ lặng lẽ biến các ao hồ thành những "vùng tử địa" chết chóc đối với các loài chim. Hàng trăm que nhựa dính keo được cắm chi chít trên các lùm cây ven ao, hồ và những ụ nổi giữa mặt nước, nơi các loài chim thường tìm đến nghỉ ngơi, kiếm ăn.

Không chỉ giăng bẫy, người săn chim còn sử dụng chim mồi để dẫn dụ. Các con cò, vạc mồi được cột vào những giá đỡ rồi đặt ở các lùm cây ven bờ và khu vực mặt ao, hồ. Tất cả tạo thành một "ma trận" chực chờ "hốt xác" CHD.

Khoảng 21 giờ, hệ thống loa phát âm thanh mô phỏng tiếng gọi đàn của các loài chim được kích hoạt. Khi chim tìm đến, chúng lập tức "dính chưởng" "trận đồ” que nhựa dính đã được mai phục từ trước. Mỗi đêm, một người săn chim có thể bắt được khoảng từ 20 - 30 con cò, vạc, diệc... Sau đó chúng được mang đi tiêu thụ.

Đi đôi với các hoạt động săn bắt, việc mua bán keo, mồi, lưới tàng hình bẫy CHD cũng diễn ra công khai, rầm rộ trên mạng xã hội. Điển hình, tài khoản Facebook "áo bắt ong" rao bán các loại cò, vạc, diệc mồi làm bằng nhựa, xốp, lưới tàng hình, keo siêu dính, nan cáp quang do gia đình sản xuất... Khách có nhu cầu mua liên hệ số điện thoại 03677095xx, ship toàn quốc.

Tài khoản Facebook "keo bẫy cò, vạc, diệc, nan cáp quang" quảng cáo: "Nhà em có đầy đủ cò, vạc, diệc, keo, nan cáp quang... Keo siêu dính Pro, giá 250.000 đồng/1kg; nan cáp quang loại 1,7 ly, 2,1 ly và 2,3 ly, giá 150.000 đồng/1kg; cò mồi bằng xốp màu trắng giá 20.000 đồng/con; cò đỏ, giá 35.000 đồng/con; vạc 5.000 đồng/con; bộ dụng cụ phát tiếng chim, giá 450.000 đồng/bộ; loa 250.000 đồng/đôi; lưới tàng hình, 250.000/một tay 50m... Khách có nhu cầu mua liên hệ trực tiếp qua số điện thoại 09712711xx. Ship toàn quốc".

Tương tự, tài khoản Facebook "Minh Khương" cũng đang công khai rao bán đủ loại lưới tàng hình, cò, vạc giả, bộ phát âm thanh giả tiếng chim. Theo đó, nan tre cộng với keo siêu dính, giá 50.000 đồng/1kg; diệc lửa, 70.000 đồng/con; le le, chân hương, 35.000 đồng/con; cò bợ vằn, cò trắng, vạc, 40.000 đồng/con... Khách có nhu cầu liên hệ số điện thoại 08554992xx...

Tài khoản Facebook "dân cá gộ Nghệ An" đưa hình ảnh về nạn săn bắt CHD

Liên tục xử lý các vụ vi phạm

Từ đầu mùa chim di cư năm 2026 đến nay, lực lượng chức năng trên cả nước đã xử lý hàng chục vụ vi phạm săn bắt chim trời. Tại Hà Tĩnh, ngày 10/9, CAX Thiên Cầm và Công an phường Thành Sen phối hợp với các cơ quan chức năng ra quân truy quét hoạt động săn bắt CHD. Kết quả, lực lượng chức năng hai địa phương này thu giữ hơn 500m lưới bẫy chim, 700 con cò giả, 1.500 que nhạ phục vụ hoạt động bẫy, bắt chim trời, 30 cọc tre, hai bộ máy phát tín hiệu dụ chim. Các đoàn công tác tiến hành tiêu hủy tại chỗ toàn bộ tang vật vi phạm, đồng thời đưa các thiết bị phát tín hiệu về trụ sở để xử lý.

Ngày 09/9, CAX Tiên Điền phối hợp Hạt Kiểm lâm Nghi Xuân - Hồng Lĩnh tháo dỡ, tiêu hủy hơn 1.000 que nhạ, hơn 30 con chim tạc từ xốp, 200m lưới tàng hình cùng nhiều dụng cụ như: cọc, loa phát tiếng chim, đồng thời thả một số con chim mồi về tự nhiên.

Theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh Hà Tĩnh, từ tháng 8/2026 đến nay, lực lượng chức năng đã thu giữ và tiêu hủy hơn 52.400 công cụ, thiết bị phục vụ bẫy bắt chim trời, thả về môi trường tự nhiên 283 cá thể chim mồi và chim mắc bẫy còn sống. Phạt hành chính một trường hợp với số tiền 3 triệu đồng.

Ngày 09/10, tại nhiều địa phương của tỉnh Nghệ An như: xã Quỳnh Anh, xã Minh Châu, phường Quỳnh Mai, các cơ quan chức năng đã tổ chức truy quét hoạt động bẫy bắt CHD. Kết quả, những địa phương này đã tiêu hủy tổng cộng 7.000m lưới tàng hình, 4.00 cọc tre dùng giăng, bẫy bắt chim, 350 con cò xốp, 800 con cò nhựa, bốn loa phát thanh, 10 cá thể cò sử dụng làm chim mồi; thả 50 cá thể CHD về môi trường tự nhiên, gồm: 20 cá thể chim yến,15 cá thể chim cò, cói, cheo, 15 cá thể chim bẻo, tiêu hủy toàn bộ tang vật thu giữ. Bên cạnh đó, lực lượng chức năng xã Quỳnh Anh còn phát hiện và xử lý hai trường hợp vi phạm hành chính tại xã Quỳnh Thanh cũ về vi phạm các quy định về bảo vệ động vật rừng.

Tại tỉnh Lào Cai, ngày 11/10, qua kiểm tra tại cánh đồng xã Hợp Thành, tổ công tác CAX Hợp Thành đã thu và tiêu hủy tại chỗ gần 100 mét lưới bẫy chim, nhiều cọc gỗ, tre, chim mồi giả bằng xốp, phá dỡ các chòi lán tạm phục vụ bẫy, bắt chim hoang dã, di cư trái phép.

Sáng 10/10, lực lượng Kiểm lâm khu vực Bảo Thắng đã phát hiện 1 vị trí giăng lưới bẫy chim trời trái phép tại thôn Nhò Trong, xã Xuân Quang. Lực lượng chức năng tiến hành kiểm tra, thu gom khoảng 200m lưới tàng hình. Toàn bộ số lưới trên đã được lực lượng chức năng tháo dỡ, tiêu hủy tại chỗ.

Tính riêng trong tháng 9, tại khu vực xã Bát Xát, lực lượng liên ngành đã tháo dỡ gần 7.000 m² lưới bẫy. Tại các xã Tằng Loỏng, Cốc San, Bảo Thắng, hàng nghìn mét lưới cùng mồi nhử bằng xốp cũng bị gom đốt, tiêu hủy tại chỗ.

Điều 24 Nghị định 146 năm 2026 của Chính phủ quy định, người dân không được tự ý săn bắn, đặt bẫy, giăng lưới hoặc sử dụng các phương tiện khác để săn, bắt chim ở ngoài tự nhiên. Hành vi săn, bắt, giết mổ chim trái pháp luật bị xử phạt dựa trên loài, số lượng và giá trị tang vật. Mức thấp nhất đối với cá nhân là từ 1 đến 5 triệu đồng, áp dụng khi động vật rừng trị giá dưới 5 triệu đồng, hoặc động vật rừng thuộc danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm nhóm IIB trị giá dưới 3 triệu đồng.

Mức phạt có thể lên tới 360 - 400 triệu đồng đối với hành vi vi phạm có tang vật là động vật rừng thuộc danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm nhóm IB với số lượng từ 5 - 6 cá thể lớp chim.

Pháp luật quy định là vậy, nhưng nhiều người không nghiêm túc chấp hành. Việc săn bắt, nuôi, nhốt, buôn bán CHD vẫn diễn biến phức tạp, cơ quan chức năng cần kiên quyết xử lý.

(Còn tiếp)