NVIDIA, Google rót tiền đào tạo nhân tài ngay từ đại học

NVIDIA hợp tác với đại học để đẩy mạnh AI. Ảnh: Reuters.

Trong vài năm gần đây, sức nóng của trí tuệ nhân tạo (AI) chưa từng hạ nhiệt. Trong giai đoạn 2025-2026, nhiều trường đại học Mỹ có những động thái mới rõ rệt. Họ không coi AI là lĩnh vực của các ngành kỹ thuật hay khoa học máy tính, mà đã coi công nghệ này là nền tảng mà sinh viên ở hầu hết lĩnh vực đều phải tiếp cận.

AI không chỉ dành cho sinh viên kỹ thuật

Nếu trước đây các khóa học về AI chủ yếu dành cho sinh viên khối kỹ thuật, thì hiện nay ngay cả sinh viên học kinh doanh, sinh học hay văn học cũng được khuyến khích trang bị kiến thức liên quan. Song song đó, mối quan hệ giữa các trường đại học và doanh nghiệp công nghệ cũng chuyển từ việc tài trợ tài chính sang hỗ trợ năng lực tính toán, xây dựng hạ tầng nghiên cứu và phòng thí nghiệm chung.

Đại học Stanford được xem là một trong những đơn vị có bước đi mạnh mẽ nhất. Thay vì phụ thuộc vào năng lực tính toán của các tập đoàn công nghệ, trường đã đầu tư xây dựng cụm siêu máy tính mang tên Marlowe, được trang bị 248 GPU NVIDIA H100. Hệ thống này cho phép các nhà nghiên cứu trong trường tự huấn luyện các mô hình AI quy mô lớn mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào các công ty như OpenAI hay Google.

Bên cạnh đó, Viện Trí tuệ nhân tạo lấy con người làm trung tâm (HAI) của Đại học Stanford cũng ký kết liên minh chiến lược với hai trường kỹ thuật hàng đầu Thụy Sĩ là ETH Zurich và EPFL. Liên minh này hướng tới phát triển các mô hình AI nền tảng mã nguồn mở nhằm tạo "kết nối" với hệ sinh thái hiện do các tập đoàn công nghệ lớn ở Thung lũng Silicon dẫn dắt.

Trong khi đó, Đại học Carnegie Mellon (CMU) lại chọn con đường hợp tác sâu với doanh nghiệp. Trong năm qua, trường đã nhận được nhiều khoản đầu tư từ các tập đoàn công nghệ và tài chính lớn.

Tháng 5/2025, SoftBank và Arm rót 15,5 triệu USD cho dự án nghiên cứu AI chung giữa CMU và Đại học Keio (Nhật Bản), đồng thời thiết lập học bổng tiến sĩ.

Tháng 9 cùng năm, ngân hàng BNY Mellon tài trợ 10 triệu USD để xây dựng phòng thí nghiệm chuyên về AI trong tài chính và quản trị thuật toán.

Đại học Stanford liên minh với hai trường kỹ thuật hàng đầu Thụy Sĩ là ETH Zurich và EPFL. Ảnh: NYtimes.

Đại học Illinois Urbana-Champaign (UIUC) cũng đẩy mạnh nâng cấp hạ tầng nghiên cứu AI. Năm 2025, trường chính thức đưa vào vận hành trường Điện toán và Khoa học dữ liệu Siebel, được thành lập nhờ khoản tài trợ 50 triệu USD của doanh nhân công nghệ Thomas Siebel.

Đây được xem là bước nâng cấp lớn đối với lĩnh vực khoa học máy tính của trường, đồng thời kéo theo việc tuyển thêm giảng viên và mở rộng chương trình đào tạo.

Song song đó, UIUC đặt nhiều kỳ vọng vào hướng kết hợp AI với sinh học. Trường là một trong ba đối tác chính của Biohub Chicago - trung tâm nghiên cứu do vợ chồng Mark Zuckerberg đầu tư - cùng với Đại học Chicago và Đại học Northwestern. Trong năm qua, trung tâm này đã triển khai nhiều dự án nghiên cứu về mô phỏng cơ chế tế bào bằng AI và ứng dụng AI trong sinh y học.

Một số trường khác cũng triển khai nhiều sáng kiến đáng chú ý. Đại học Pennsylvania sau khi công bố chương trình cử nhân AI đã thiết kế lại môn Nhập môn AI, kết hợp robot học và các mô hình ngôn ngữ lớn. Trường Kinh doanh Wharton của đại học này cũng thành lập phòng thí nghiệm nghiên cứu tác động của AI đối với quản trị tổ chức.

Đại học Yale lại lựa chọn hướng tiếp cận khác khi thành lập Quỹ Hạt giống AI để tài trợ cho các dự án nghiên cứu liên ngành giữa các khoa nhân văn, khoa học và kỹ thuật.

Trong khi đó, Đại học California (Berkeley) tập trung phát triển các dự án AI phục vụ khám phá khoa học, đặc biệt trong các lĩnh vực như khí hậu và công nghệ thu giữ carbon.

Nhiều ông lớn công nghệ tham gia

Sự đầu tư tiền bạc cho AI cũng là điều đáng chú ý. Ví dụ, Đại học Oregon State khánh thành trung tâm đổi mới trị giá hơn 200 triệu USD, trang bị siêu máy tính phục vụ nghiên cứu AI và robot với sự hỗ trợ từ NVIDIA.

Ngay cả các trường khai phóng, vốn không mạnh về mảng nghiên cứu, cũng bắt đầu tích hợp AI vào chương trình đào tạo. Trong đó, Williams College triển khai chương trình AI liên ngành nhằm hỗ trợ nghiên cứu văn học và khoa học xã hội, trong khi Barnard College chú trọng các vấn đề đạo đức AI và công lý thuật toán.

Song song với những thay đổi trong giáo dục, các tập đoàn công nghệ cũng tăng cường hợp tác với đại học. NVIDIA hỗ trợ xây dựng hạ tầng AI tại Viện Công nghệ Georgia còn Google cung cấp cụm GPU đám mây cho CMU và công bố kế hoạch đầu tư 1 tỷ USD cho giáo dục AI tại Mỹ.

Trong khi đó, Amazon thành lập trung tâm đổi mới AI với CMU, còn Microsoft hợp tác với Đại học Duke để phát triển AI trong điện toán biên cho thiết bị y tế.

Theo nhiều chuyên gia, sự kết hợp giữa doanh nghiệp và đại học đang trở thành xu hướng chủ đạo trong phát triển AI. Các chuyên gia đồng thời nhấn mạnh trong bối cảnh này, có 3 yếu tố được xem là đặc biệt quan trọng đối với sinh viên muốn theo đuổi lĩnh vực AI. Các yếu tố đó bao gồm hạ tầng tính toán mạnh, quan hệ hợp tác với doanh nghiệp công nghệ và cơ hội nghiên cứu liên ngành.

Tú Anh