Ô tô dính 96 lỗi phạt nguội, chủ xe có phải trả gần 475 triệu đồng?

Thông tin một tài xế ở Phú Thọ vừa bị lập biên bản với tổng số tiền phạt 474,6 triệu đồng do 96 lần vi phạm giao thông được hệ thống camera giám sát AI ghi nhận trong hơn 5 tháng khiến nhiều người không khỏi ngạc nhiên. Nhiều ý kiến cho rằng, nếu người vi phạm không nộp phạt mà bỏ phương tiện, không tiếp tục sử dụng chiếc xe thì có thể "thoát" nghĩa vụ chấp hành quyết định xử phạt. Điều này có đúng hay không?

Trao đổi với PV Báo Sức khỏe và Đời sống, thạc sĩ, luật sư Hoàng Thị Hương Giang (Đoàn luật sư TP. Hà Nội) cho biết, cần phân biệt giữa việc phương tiện không còn được sử dụng và nghĩa vụ chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Căn cứ khoản 1 Điều 73 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 quy định về thi hành Quyết định xử phạt hành chính như sau: “Cá nhân, tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính phải chấp hành quyết định xử phạt trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận quyết định xử phạt vi phạm hành chính; trường hợp quyết định xử phạt vi phạm hành chính có ghi thời hạn thi hành nhiều hơn 10 ngày thì thực hiện theo thời hạn đó”.

Anh Trần Minh B. làm việc tại cơ quan điều tra. Ảnh: Công an tỉnh Phú Thọ.

Quy định này cho thấy, nghĩa vụ chấp hành được đặt ra đối với cá nhân, tổ chức bị xử phạt, chứ không phụ thuộc vào việc phương tiện sau đó có tiếp tục được đưa vào sử dụng hay không. Do đó, nếu một người bị xử phạt nhưng lựa chọn không sử dụng chiếc xe nữa thì việc này không đương nhiên làm mất nghĩa vụ chấp hành quyết định xử phạt.

Không nộp phạt có thể bị cưỡng chế

Theo luật sư Hoàng Thị Hương Giang, trong trường hợp người bị xử phạt không tự nguyện chấp hành, pháp luật đã quy định cơ chế cưỡng chế thi hành.

Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 86 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, sửa đổi bổ sung năm 2020 quy định về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính như sau: 1. Cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt được áp dụng trong các trường hợp sau đây: a) Cá nhân, tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính không tự nguyện chấp hành quyết định xử phạt theo quy định tại Điều 73 của Luật này;

Cũng theo khoản 2 Điều này, các biện pháp cưỡng chế gồm: khấu trừ một phần lương hoặc một phần thu nhập; khấu trừ tiền từ tài khoản; kê biên tài sản có giá trị tương ứng với số tiền phạt để bán đấu giá; thu tiền, tài sản khác của đối tượng bị cưỡng chế do cá nhân, tổ chức khác đang giữ trong trường hợp luật định; và buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả.

"Như vậy, việc người vi phạm không còn sử dụng chiếc xe không phải là căn cứ để mặc nhiên chấm dứt việc thi hành quyết định xử phạt", luật sư Giang nhấn mạnh.

Bỏ xe có giúp tránh bị phạt nguội?

Theo luật sư Hoàng Thị Hương Giang, không thể hiểu đơn giản rằng "bỏ xe" đồng nghĩa với việc cơ quan chức năng không còn căn cứ để tổ chức thi hành quyết định xử phạt.

Nghị định 296/2025/NĐ-CP quy định cụ thể về việc kê biên tài sản để thi hành quyết định cưỡng chế. Việc kê biên phải được thực hiện theo đúng điều kiện, thẩm quyền, trình tự, thủ tục mà pháp luật quy định. Vì vậy, nếu chiếc ô tô thuộc quyền sở hữu của người bị cưỡng chế và đáp ứng các điều kiện pháp luật về tài sản kê biên, phương tiện có thể nằm trong phạm vi tài sản được xem xét để áp dụng biện pháp cưỡng chế.

Tuy nhiên, không thể khẳng định rằng cứ có một quyết định phạt tiền thì chiếc xe đương nhiên bị kê biên. Cơ quan có thẩm quyền phải căn cứ vào tình trạng tài sản, nghĩa vụ phải thi hành và các điều kiện pháp luật cụ thể.

Về việc người vi phạm có thể bỏ xe, không sử dụng và chờ hết thời hiệu thi hành quyết định xử phạt hay không, luật sư Hoàng Thị Hương Giang cho hay, theo Điều 74 Luật Xử lý vi phạm hành chính, thời hiệu thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính là 1 năm kể từ ngày ra quyết định. Tuy nhiên, luật đồng thời có quy định đối với trường hợp người bị xử phạt cố tình trốn tránh hoặc trì hoãn việc thi hành.

Thạc sĩ, luật sư Hoàng Thị Hương Giang (Đoàn luật sư TP. Hà Nội). Ảnh: NVCC.

Cụ thể, khoản 2 Điều 74 quy định: “Trong trường hợp cá nhân, tổ chức bị xử phạt cố tình trốn tránh, trì hoãn thì thời hiệu nói trên được tính kể từ thời điểm chấm dứt hành vi trốn tránh, trì hoãn”.

Do đó, không thể suy luận rằng người bị phạt chỉ cần không sử dụng xe và không nộp tiền trong một năm thì nghĩa vụ đương nhiên được xóa. Việc xác định có hay không hành vi cố tình trốn tránh, trì hoãn phải căn cứ vào tình tiết và quá trình chấp hành quyết định xử phạt cụ thể.

Theo luật sư Giang, trường hợp người bị phạt không có khả năng nộp ngay số tiền lớn cũng cần được phân biệt với trường hợp cố tình không chấp hành.

Luật Xử lý vi phạm hành chính có quy định về hoãn thi hành quyết định phạt tiền tại Điều 76 và giảm, miễn tiền phạt tại Điều 77 trong những trường hợp đáp ứng điều kiện luật định. Do đó, nếu người bị xử phạt thực sự gặp khó khăn thuộc trường hợp pháp luật quy định, hướng xử lý phù hợp là làm đơn đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét theo các cơ chế mà luật cho phép, kèm tài liệu chứng minh, thay vì tự ý bỏ phương tiện và không thực hiện nghĩa vụ.