Ô tô Trung Quốc bị chê lạm dụng màn hình cảm ứng dễ gây mất tập trung khi lái xe

Theo đánh giá của Euro NCAP, nhiều mẫu ô tô Trung Quốc đang phụ thuộc quá nhiều vào màn hình cảm ứng, khiến các thao tác cơ bản trở nên phức tạp và có nguy cơ gây mất tập trung khi lái xe. Trong khi đó, một số hãng xe châu Âu bắt đầu đưa nút bấm vật lý trở lại khoang lái.

Ô tô Trung Quốc đưa quá nhiều chức năng vào màn hình trung tâm

Màn hình cảm ứng cỡ lớn đang trở thành xu hướng thiết kế phổ biến trên ô tô hiện đại, đặc biệt ở các dòng xe điện. Tuy nhiên, việc đưa quá nhiều chức năng vào màn hình trung tâm đang làm dấy lên những lo ngại về an toàn giao thông.

Theo trang Daily Mail, các chuyên gia thuộc Euro NCAP nhận định nhiều mẫu ô tô Trung Quốc đang phụ thuộc quá mức vào hệ thống điều khiển cảm ứng. Trong khi đó, một số nhà sản xuất châu Âu đã bắt đầu điều chỉnh thiết kế, khôi phục các nút bấm và công tắc vật lý để giúp người lái thao tác thuận tiện hơn.

MPV điện XPeng X9 của Trung Quốc bị Euro NCAP nhận xét phụ thuộc quá nhiều vào màn hình cảm ứng trung tâm.

Những tiến bộ công nghệ cho phép màn hình thông tin giải trí trên ô tô ngày càng lớn, sắc nét và có tốc độ phản hồi nhanh. Không ít hãng xe tận dụng xu hướng này để xây dựng khoang nội thất hiện đại, tối giản các nút bấm truyền thống.

Tuy nhiên, những thao tác quen thuộc như điều chỉnh nhiệt độ điều hòa, thay đổi kênh radio hay kích hoạt chức năng sưởi kính có thể trở nên phức tạp khi bị đưa sâu vào các menu trên màn hình cảm ứng.

Thay vì thao tác theo thói quen, người lái có thể phải liên tục quan sát màn hình, tìm đúng biểu tượng và thực hiện nhiều bước điều khiển. Điều này làm tăng thời gian rời mắt khỏi đường, tiềm ẩn nguy cơ mất tập trung trong những tình huống giao thông cần phản ứng nhanh.

Trước những lo ngại trên, Euro NCAP đã bổ sung các tiêu chí đánh giá mới, chú trọng khả năng sử dụng những nút điều khiển vật lý đối với các chức năng thiết yếu.

Theo đó, các chức năng như đèn xi-nhan, cần gạt nước, hệ thống phun nước rửa kính, đèn cảnh báo nguy hiểm, còi và nút gọi khẩn cấp eCall cần có cách thức điều khiển trực tiếp, đơn giản. Việc không đáp ứng các yêu cầu này có thể khiến xe bị trừ điểm trong đánh giá an toàn và ảnh hưởng đến khả năng đạt xếp hạng 5 sao.

Trong loạt đánh giá hệ thống điều khiển khoang lái được công bố, Euro NCAP chỉ ra sự khác biệt giữa một số mẫu xe châu Âu, Hàn Quốc và Trung Quốc.

Audi Q7 thế hệ mới, có giá khoảng 82.500 bảng Anh được đánh giá tích cực nhờ cách bố trí các nút bấm và cần điều khiển rõ ràng, trực quan. Mẫu SUV này đạt 90% ở hạng mục đánh giá khả năng điều khiển khi lái xe.

Theo Euro NCAP, các chức năng trên Audi Q7 được bố trí hợp lý, cho phép người lái dễ dàng tìm và thao tác mà không cần dành quá nhiều thời gian quan sát bảng điều khiển.

Trong khi đó, Kia EV2, mẫu SUV điện cỡ nhỏ có giá từ khoảng 24.000 bảng Anh, cũng nhận được đánh giá tích cực nhờ cách tiếp cận thực dụng trong thiết kế khoang lái.

Trái ngược với hai mẫu xe trên, MPV điện XPeng X9 của Trung Quốc bị Euro NCAP nhận xét phụ thuộc quá nhiều vào màn hình cảm ứng trung tâm, có thể làm tăng mức độ mất tập trung của người lái. Mẫu xe này chỉ đạt 20% ở hạng mục đánh giá khả năng điều khiển.

Xu hướng tương tự cũng xuất hiện ở một số mẫu xe Trung Quốc khác. Zeekr 7GT và Aion UT cùng đạt 20%, trong khi mẫu hatchback Leapmotor B05 nhận mức 0% ở hạng mục nói trên.

Cần lưu ý, những tỷ lệ này phản ánh kết quả ở hạng mục đánh giá khả năng điều khiển, không phải điểm số an toàn tổng thể của xe. Vì vậy, không thể chỉ dựa vào kết quả này để kết luận một mẫu xe có mức độ an toàn tổng thể thấp hơn các đối thủ.

Tiến sĩ Aled Williams, Giám đốc chương trình tại Euro NCAP, cho biết tổ chức này liên tục theo dõi các xu hướng trên thị trường. Việc ngày càng nhiều chức năng điều khiển được tích hợp vào màn hình cảm ứng là vấn đề khiến cơ quan này quan ngại, đồng thời gây khó chịu cho một bộ phận người tiêu dùng.

Euro NCAP khuyến khích các nhà sản xuất sử dụng hợp lý những nút bấm và bộ điều khiển vật lý, qua đó giúp giảm sự xao nhãng khi lái xe. Tổ chức này cũng đánh giá cao cách tiếp cận của Audi và Kia khi duy trì các thao tác điều khiển trực tiếp cho những chức năng cần thiết.

Các hãng xe bắt đầu đưa nút bấm trở lại

Không chỉ những thương hiệu Trung Quốc, nhiều hãng xe lớn trên thế giới cũng từng bị chỉ trích vì xu hướng loại bỏ nút bấm vật lý để thay bằng màn hình cảm ứng.

Mercedes-Benz là một ví dụ với hệ thống Hyperscreen có kích thước tổng thể được công bố khoảng 55,5 inch, trải dài trên bảng táp-lô ở một số mẫu xe điện cao cấp. Thiết kế này tạo hiệu ứng thị giác ấn tượng nhưng cũng đặt ra câu hỏi về mức độ thuận tiện khi sử dụng các chức năng trong lúc lái xe.

Mercedes-Benz là một ví dụ với hệ thống Hyperscreen có kích thước tổng thể được công bố khoảng 55,5 inch, trải dài trên bảng táp-lô ở một số mẫu xe điện cao cấp.

Ngay cả Volvo, thương hiệu lâu nay gắn liền với hình ảnh an toàn, cũng vấp phải những ý kiến phê bình liên quan đến cách bố trí điều khiển trên mẫu xe điện EX30. Một số thao tác như điều chỉnh gương chiếu hậu hay kích hoạt chức năng sưởi kính sau được thực hiện thông qua màn hình cảm ứng.

Những phản hồi từ người dùng và giới chuyên môn đang thúc đẩy ngành công nghiệp ô tô xem xét lại triết lý thiết kế khoang lái. Thay vì đưa toàn bộ chức năng vào một màn hình duy nhất, các hãng xe có xu hướng cân nhắc kết hợp màn hình kỹ thuật số với nút bấm vật lý cho những thao tác cần thực hiện nhanh chóng.

Kết quả khảo sát do tạp chí What Car? thực hiện trên hệ thống thông tin giải trí của 21 thương hiệu ô tô cũng cho thấy những hạn chế của cách điều khiển bằng màn hình cảm ứng. Ở một số mẫu xe, thao tác đơn giản như chuyển kênh radio có thể mất tới 81 giây trong quá trình thử nghiệm.

Cuộc khảo sát người lái xe được dẫn lại cho biết 85% người tham gia cho rằng hệ thống thông tin giải trí nên có nhiều nút bấm vật lý hơn so với hiện tại.

Dù vậy, vấn đề không nằm ở bản thân màn hình cảm ứng mà ở cách các nhà sản xuất thiết kế và phân bổ chức năng. Một hệ thống có giao diện trực quan, phản hồi nhanh và được bố trí hợp lý vẫn có thể mang lại trải nghiệm tốt. Ngược lại, việc buộc người lái thực hiện nhiều bước cho những thao tác cơ bản có thể làm tăng nguy cơ mất tập trung.

Trong bối cảnh công nghệ số ngày càng hiện diện sâu trong khoang lái, thách thức đối với các hãng xe là tìm được sự cân bằng giữa tính hiện đại, khả năng cá nhân hóa và an toàn. Những nút bấm vật lý tưởng chừng lỗi thời có thể vẫn giữ vai trò quan trọng, nhất là với các chức năng mà người lái cần sử dụng thường xuyên trong quá trình vận hành xe.