Oanh tạc cơ Tu-95 lần đầu tham chiến: 'Gấu Nga' bước vào chiến trường Syria

Ngày 17/11/2015 đánh dấu một bước ngoặt trong lịch sử Tu-95. Nga triển khai 6 oanh tạc cơ Tu-95MS cùng 5 Tu-160 và 14 Tu-22M3 trong một đợt không kích quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS tại Syria.

Đây là lần đầu lực lượng oanh tạc cơ tầm xa Nga được sử dụng trong một chiến dịch tác chiến thực tế.

Sự xuất hiện của Tu-95MS tại Syria cho thấy vai trò của dòng máy bay này đã thay đổi hoàn toàn so với thiết kế ban đầu.

Tu-95 không cần bay vào khu vực mục tiêu để ném bom. Thay vào đó, máy bay mang tên lửa hành trình tầm xa, bay từ các căn cứ trên lãnh thổ Nga và phóng vũ khí ở khoảng cách lớn.

Trong chiến dịch, các oanh tạc cơ Tu-95MS và Tu-160 sử dụng tên lửa hành trình phóng từ trên không, trong khi Tu-22M3 đảm nhiệm các nhiệm vụ tấn công bằng bom.

Những máy bay này xuất kích từ các căn cứ ở Nga và thực hiện hành trình dài tới khu vực chiến trường.

Cách triển khai đó cho phép Nga sử dụng lực lượng oanh tạc cơ chiến lược mà không cần đưa chúng tới một căn cứ tiền phương tại Syria.

Kh-555 xuất hiện trong các đợt tấn công đầu tiên. Đây là biến thể thông thường của dòng Kh-55, được phát triển để tấn công các mục tiêu mặt đất.

Cùng thời điểm, Nga cũng lần đầu sử dụng Kh-101 trong chiến đấu. Tên lửa này có thiết kế giảm diện tích phản xạ radar và được phát triển cho nhiệm vụ tấn công mục tiêu mặt đất ở khoảng cách rất xa.

Những hình ảnh công bố vào tháng 11/2015 cho thấy Kh-101 đã được sử dụng trong chiến dịch, dù việc xác định chính xác từng tên lửa được phóng từ Tu-95MS hay Tu-160 cần dựa vào từng trường hợp cụ thể.

Syria vì vậy trở thành một phép thử thực tế quan trọng đối với lực lượng hàng không tầm xa Nga.

Tu-95MS có thể kiểm nghiệm khả năng hoạt động đường dài, hệ thống dẫn đường, thông tin liên lạc và phối hợp với lực lượng khác trong điều kiện chiến đấu.

RUSI cũng ghi nhận Tu-95MS và Tu-160 là những thành phần quan trọng của lực lượng oanh tạc cơ chiến lược Nga, trong khi Tu-22M3 đảm nhiệm các nhiệm vụ ném bom hạng nặng thông thường tại Syria.

Điểm đáng chú ý nhất nằm ở cách sử dụng. Tu-95 từng được sinh ra để mang bom hạt nhân tới mục tiêu chiến lược.

Nhưng tại Syria, nó thể hiện một vai trò khác: một nền tảng mang tên lửa hành trình tầm xa, có thể tấn công mục tiêu từ khoảng cách rất lớn.

Đây cũng là lời giải cho câu hỏi vì sao một thiết kế có nguồn gốc từ thập niên 1950 vẫn được duy trì. Tu-95 không cần trở thành một máy bay hoàn toàn mới.

Khi tên lửa ngày càng bay xa, chính khả năng mang nhiên liệu lớn, hoạt động đường dài và mang nhiều vũ khí đã biến “Gấu Nga” thành một nền tảng phù hợp với chiến tranh tên lửa hiện đại.

Syria vì thế không chỉ là chiến trường đầu tiên của Tu-95. Đây còn là nơi thế giới nhìn thấy rõ nhất sự chuyển đổi của dòng máy bay này từ oanh tạc cơ chiến lược thành bệ phóng tên lửa hành trình tầm xa.