Giải Nobel Hòa bình 2026: Ánh mắt đổ dồn vào phản ứng của Tổng thống Mỹ Trump

Gần 290 cá nhân và tổ chức đã được đề cử cho giải Nobel Hòa bình năm 2026. (Ảnh: NYTimes)

Danh tính người đoạt giải sẽ được công bố lúc 11h (giờ địa phương) tại Viện Nobel ở Oslo.

Trong bối cảnh tình hình thế giới bị chi phối bởi xung đột và khủng hoảng, đã có 287 cá nhân và tổ chức được đề cử cho giải thưởng ngoại giao và nhân đạo danh giá bậc nhất này trong năm 2026.

Danh tính của các ứng cử viên được giữ bí mật trong 50 năm, khiến những người quan tâm đến giải Nobel không khỏi đồn đoán xem ai sẽ là người được chọn.

Năm nay, điểm duy nhất mà các chuyên gia đồng thuận là người chiến thắng sẽ không phải là ông Trump, bất chấp những tuyên bố của ông về việc giúp chấm dứt tới tám cuộc xung đột, cũng như lời tự khẳng định rằng ông là ứng cử viên xứng đáng nhất.

Tại Oslo, Tổng thống Mỹ bị coi là không đủ điều kiện nhận giải do cuộc đối đầu với Iran, tham vọng mở rộng lãnh thổ (như trường hợp Greenland), lập trường cứng rắn đối với người di cư, cũng như những chỉ trích nhắm vào chủ nghĩa đa phương và giới truyền thông.

Bất kể Ủy ban Nobel Na Uy chọn ai, quyết định đó có thể bị xem là lời chỉ trích trực tiếp hoặc gián tiếp nhắm vào vị tổng thống đảng Cộng hòa này.

Ông Haakon Gjerlow - người đứng đầu Viện Nghiên cứu Hòa bình ở Oslo - cho rằng ủy ban cần tự hỏi liệu giải Nobel có nguy cơ gây "hại nhiều hơn lợi" cho người nhận hay không, xét đến những phản ứng có thể nảy sinh từ Nhà Trắng.

Năm 2025, giải thưởng đã được trao cho lãnh đạo phe đối lập Venezuela - bà Maria Corina Machado, một lựa chọn được cho là khá dễ chịu với ông Trump.

Bà Machado thậm chí còn trao lại huy chương Nobel của mình cho ông Trump, vì cho rằng ông xứng đáng nhận nó sau vụ bắt giữ cựu Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.

Theo một phân tích, các lý do mà Ủy ban Nobel đưa ra để chọn người đoạt giải Hòa bình đã thay đổi đáng kể kể từ năm 1901, có xu hướng chuyển dịch từ việc thúc đẩy hòa bình sang bảo vệ nhân quyền.

Trong khi đó, Ủy ban Nobel khẳng định họ không bị chi phối bởi các áp lực bên ngoài.

Các chuyên gia cho rằng, việc chọn một người đoạt giải nhận được sự đồng thuận rộng rãi - chẳng hạn như một cá nhân hoặc tổ chức hoạt động vì trẻ em hoặc các nỗ lực nhân đạo - sẽ ít có khả năng chọc giận ông Trump hơn.

Tuy nhiên, ủy ban cũng có thể chọn một người đoạt giải khiến ông Trump không vừa ý.

Các lựa chọn này có thể bao gồm bà Francesca Albanese - Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc về các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng, Giáo hoàng Leo XIV, Ủy ban Bảo vệ Nhà báo, hoặc các cơ quan tư pháp quốc tế như Tòa án Hình sự Quốc tế và Tòa án Công lý Quốc tế.

Sau giải Nobel Hòa bình, mùa giải Nobel năm 2026 sẽ khép lại vào ngày 12/10 với giải thưởng về kinh tế.

Trước đó, các giải thưởng ở các hạng mục y học, vật lý, hóa học và văn học đã được công bố. Trong đó, giải văn học được trao cho nhà thơ người Canada Anne Carson vào ngày 8/10 nhờ những cách thể hiện đầy mới mẻ của bà đối với thần thoại Hy Lạp và các giá trị cổ đại.

Mỗi giải Nobel bao gồm một bằng chứng nhận, một huy chương vàng và một tấm séc trị giá 1,2 triệu USD.