OCOP khơi dậy thế mạnh địa phương

Gia đình ông Quàng Văn Tưởng, bản Ban Xa, xã Mường Khiêng quảng bá sản phẩm OCOP 3 sao chẳm chéo La Ha trên mạng xã hội.

Bà Phạm Thị Thanh Hường, Trưởng phòng Kinh tế xã Mường Khiêng, cho biết: Để chương trình OCOP triển khai hiệu quả, phòng chủ động tham mưu UBND xã xây dựng kế hoạch cụ thể, phân công cán bộ chuyên môn theo dõi, hỗ trợ các chủ thể ngay từ khâu lựa chọn ý tưởng, xây dựng hồ sơ, hoàn thiện quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm đến quảng bá, kết nối tiêu thụ. Cùng với đó, xã đã khuyến khích các hộ, cơ sở sản xuất tham gia OCOP bằng nhiều hình thức hỗ trợ in ấn bao bì, nhãn mác; đăng ký mã số, mã vạch, truy xuất nguồn gốc sản phẩm; hỗ trợ giới thiệu, kết nối doanh nghiệp, mở rộng thị trường tiêu thụ...

Đến nay, xã Mường Khiêng có 2 sản phẩm được công nhận OCOP 3 sao năm 2025, gồm: Cá lăng sông Đà cắt khúc và chẳm chéo La Ha. Đây là những sản phẩm tiêu biểu, mang đậm bản sắc địa phương, được thị trường đón nhận, góp phần khẳng định hướng đi đúng trong phát triển sản phẩm OCOP của xã.

Theo tỉnh lộ 116, chúng tôi đến bản Ban Xa, trên mặt nước trong xanh, những lồng sắt nuôi cá được neo cố định, xếp thành hàng nổi bật giữa không gian lòng hồ rộng lớn. Mỗi lồng cá nuôi là thành quả của sự cần cù, gắn bó lâu dài của người dân với nghề nuôi trồng thủy sản. Nhờ nguồn nước ổn định, ít ô nhiễm, cá nuôi trên lòng hồ của xã Mường Khiêng sinh trưởng tốt, thịt chắc, thơm, được thị trường ưa chuộng.

Đồng bào dân tộc Thái bản Nong Bon, xã Mường Khiêng phát triển nghề thêu may truyền thống.

Hộ kinh doanh ông Quàng Văn Tưởng, một trong những chủ thể OCOP tiêu biểu của xã. Gắn bó nhiều năm với nghề nuôi cá lồng trên lòng hồ thủy điện, hiện nay, gia đình ông Tưởng duy trì 21 lồng nuôi cá lăng, cá nheo, trắm đen, rô phi. Tuy nhiên, từ năm 2023, việc tiêu thụ sản phẩm gặp nhiều khó khăn do giá cá giảm, đầu ra bấp bênh, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của gia đình. Năm 2025, gia đình ông Tưởng đã chủ động tham gia Chương trình OCOP, từng bước thay đổi phương thức sản xuất nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Ông Tưởng chia sẻ: Tôi đã chuyển nuôi cá theo quy trình VietGAP, kiểm soát chặt chẽ chất lượng con giống, thức ăn và môi trường nước. Khi thu hoạch, gia đình lựa chọn những con cá lăng từ 3 kg trở lên để sơ chế, cắt khúc, hút chân không, đưa ra thị trường với giá khoảng 200.000 đồng/kg, góp phần nâng cao giá trị kinh tế so với hình thức bán cá tươi trước đây.

Bên cạnh sản phẩm cá lăng sông Đà cắt khúc, gia đình ông Tưởng phát triển sản phẩm chẳm chéo La Ha. Từ phương thức chế biến thủ công, nhỏ lẻ, gia đình từng bước chuẩn hóa quy trình vệ sinh an toàn thực phẩm, đầu tư bao bì, nhãn mác, nâng cao giá trị sản phẩm. Đồng thời, ứng dụng công nghệ số trong quảng bá, tiêu thụ, sử dụng mạng xã hội, livestream bán hàng trực tuyến, mở rộng thị trường, đưa sản phẩm cá lăng lòng hồ và chẳm chéo Mường Khiêng tiếp cận nhiều người tiêu dùng.

Mô hình nuôi cá lòng hồ của gia đình ông Quàng Văn Tưởng, bản Ban Xa, xã Mường Khiêng.

Ngoài những sản phẩm đã được công nhận, xã Mường Khiêng tiếp tục rà soát, hỗ trợ các chủ thể tiềm năng tham gia chương trình OCOP. Tại bản Nong Bon, nhiều người biết đến chị Lò Thị Thiêng, thợ may đã gắn bó với nghề 20 năm. Trước đây, chị Thiêng chủ yếu may trang phục truyền thống của đồng bào dân tộc Thái, nhưng 3 năm trở lại đây, chị mở rộng sang may ghế ngồi thổ cẩm ruột lót đệm mút, tạo cho sản phẩm ghế nhẹ hơn, êm, phù hợp với nhu cầu sử dụng. Trung bình mỗi năm, chị sản xuất khoảng 1.000 chiếc. Chị Thiêng tâm sự: Tôi mong muốn được chính quyền xã hỗ trợ về mẫu mã, bao bì, hồ sơ, tiến tới xây dựng sản phẩm OCOP, hình thành thương hiệu riêng, mở rộng thị trường tiêu thụ, góp phần giữ gìn nghề thủ công truyền thống gắn với phát triển kinh tế gia đình.

Trong năm 2026, xã Mường Khiêng tiếp tục phát triển thêm 2 sản phẩm OCOP mới, tập trung vào các nhóm sản phẩm nông sản, thực phẩm chế biến và sản phẩm thủ công truyền thống, từng bước hình thành các sản phẩm hàng hóa có thương hiệu, nâng cao năng lực cạnh tranh, góp phần phát triển kinh tế địa phương theo hướng bền vững, gắn sản xuất với thị trường, giữ gìn và phát huy những giá trị đặc trưng của vùng đất và con người Mường Khiêng.

Thu Thảo