OCOP - Sức bật cho làng nghề

Tăng tốc sản xuất, với vai trò “đầu kéo”

Ghi nhận tại làng nghề mỳ gạo Thủ Dương, xã Nam Dương, những ngày cuối năm, hầu hết các hộ sản xuất đều hoạt động hết công suất. Sản phẩm mỳ gạo truyền thống, đặc biệt là các dòng mỳ chất lượng cao đạt tiêu chuẩn OCOP được thị trường tiêu thụ mạnh nhờ nhu cầu sử dụng, biếu tặng trong dịp Tết. Nhiều cơ sở cho biết, sản lượng những tháng giáp Tết tăng từ 30 đến 50% so với thời điểm bình thường.

Gia đình ông Phạm Văn Cường, thôn Thủ Dương, xã Nam Dương tranh thủ làm cả buổi tối để kịp giao hàng phục vụ dịp Tết.

Ông Phạm Văn Cường, Giám đốc Hợp tác xã Mỳ gạo Cường Bé, xã Nam Dương cho biết, hiện Hợp tác xã có 9 thành viên, vào vụ Tết phải tổ chức sản xuất liên tục, tăng ca cả ngày lẫn đêm để đáp ứng đơn hàng, tổng sản lượng dự kiến khoảng 120 tấn. “Sản phẩm mỳ gạo của hợp tác xã được công nhận OCOP đã tạo lợi thế rõ rệt về thương hiệu, bao bì và niềm tin của người tiêu dùng. Dịp Tết năm nay, sản lượng và giá bán đều ổn định, giúp các hộ yên tâm bám nghề, có thêm thu nhập”, ông Cường chia sẻ.

Không chỉ ở Thủ Dương, tại các làng nghề Thổ Hà, Vân Hà (nay là tổ dân phố Thổ Hà và Yên Viên, cùng phường Vân Hà chuyên sản xuất bánh đa nem, mỳ gạo, rượu truyền thống) cũng bước vào mùa cao điểm. Tranh thủ thời tiết thuận lợi, nhiều hộ tăng cường sản xuất để kịp cung ứng cho thị trường trong và ngoài tỉnh. Các sản phẩm truyền thống gắn với yếu tố văn hóa như: Bánh đa nem Thổ Hà, rượu nếp cái hoa vàng, Vân hương mỹ tửu,… có bao bì, nhãn mác rõ ràng, có xuất xứ, đạt tiêu chuẩn OCOP ngày càng được người tiêu dùng ưa chuộng.

Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có hơn 720 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó nhiều sản phẩm xuất phát từ các làng nghề truyền thống. Việc chuẩn hóa sản phẩm theo Chương trình OCOP đã góp phần thay đổi căn bản tư duy sản xuất nhỏ lẻ sang hướng chuyên nghiệp, nâng cao chất lượng, mẫu mã, khả năng truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đơn cử như, UBND xã Nhã Nam đã hỗ trợ 20 triệu đồng cho hộ sản xuất, kinh doanh mỳ gạo Lã Đức Ý, thôn Lao Động (hộ ông Ý đối ứng 20 triệu đồng) để thiết kế và in bao bì sản phẩm OCOP “Mỳ gạo Ý Thu” cung ứng ra thị trường dịp Tết.

Ông Lê Tuấn Anh, Chủ tịch UBND xã Nam Dương nhận xét: “Chương trình OCOP không chỉ giúp sản phẩm mỳ gạo của làng nghề Thủ Dương nâng tầm thương hiệu mà còn tạo điều kiện để các hợp tác xã tham gia sâu hơn vào các chuỗi phân phối, hội chợ, chương trình xúc tiến thương mại. Nhờ đó, sản lượng tiêu thụ dịp Tết năm nay tiếp tục tăng, đời sống người dân được cải thiện”.

Thực tế cho thấy, cùng với đầu tư máy móc, đổi mới quy trình sản xuất, các làng nghề ở Bắc Ninh đang từng bước gắn sản xuất với bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống, tạo nên sức hút riêng cho sản phẩm OCOP trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh.

Đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường

Song song với nỗ lực của các chủ thể sản xuất, công tác xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm OCOP được tỉnh triển khai đồng bộ, bài bản. Năm 2025, thực hiện Kế hoạch xúc tiến thương mại và Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, các cơ quan chuyên môn của tỉnh đã tổ chức, tham gia nhiều chương trình xúc tiến thương mại quy mô lớn, tập trung hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm OCOP, sản phẩm làng nghề và nông sản chủ lực. Theo tổng hợp, trong năm 2025, Trung tâm Phát triển công thương Bắc Ninh thực hiện hơn 30 chương trình xúc tiến thương mại với tổng kinh phí hơn 6,5 tỷ đồng. Bên cạnh đó, từ nguồn vốn sự nghiệp Trung ương thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, tỉnh tiếp tục bố trí hơn 1,6 tỷ đồng để hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia hội chợ, triển lãm, kết nối cung cầu sản phẩm OCOP.

Bắc Ninh hiện có hơn 720 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó nhiều sản phẩm xuất phát từ các làng nghề truyền thống. Năm 2025, Trung tâm Phát triển công thương đã triển khai hơn 30 chương trình xúc tiến thương mại với tổng kinh phí hơn 6,5 tỷ đồng. Trung ương bố trí hơn 1,6 tỷ đồng để hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia hội chợ, triển lãm, kết nối cung cầu sản phẩm OCOP.

Qua trao đổi, ông Trần Văn Khải, Chi Cục trưởng Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn tỉnh Bắc Ninh đánh giá: “Các hoạt động xúc tiến thương mại thời gian qua đã góp phần quan trọng đưa sản phẩm OCOP của Bắc Ninh đến gần hơn với người tiêu dùng. Đặc biệt, vào dịp Tết, việc tổ chức trưng bày, giới thiệu sản phẩm tại các hội chợ, trung tâm thương mại, khu dân cư đông người, ven các khu công nghiệp đã giúp nhiều sản phẩm làng nghề tiêu thụ thuận lợi, ổn định đầu ra cho người sản xuất”.

Thông qua các chương trình xúc tiến, nhiều sản phẩm OCOP của tỉnh đã tiếp cận được hệ thống siêu thị, cửa hàng nông sản sạch, sàn thương mại điện tử và từng bước hướng tới xuất khẩu. Các chủ thể OCOP cũng có điều kiện nắm bắt xu hướng thị trường, điều chỉnh mẫu mã, bao bì, nâng cao chất lượng sản phẩm phù hợp với thị hiếu tiêu dùng. Ghi nhận từ thực tế cho thấy, xu hướng tiêu dùng hàng Tết năm nay đang nghiêng mạnh về các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, chất lượng bảo đảm, mang giá trị văn hóa truyền thống. Các sản phẩm OCOP, đặc sản làng nghề của Bắc Ninh được nhiều người lựa chọn làm quà Tết nhờ tính an toàn, ý nghĩa và mẫu mã hấp dẫn. Giá cả các mặt hàng nhìn chung ổn định, phù hợp với nhiều phân khúc khách hàng, góp phần giữ thị trường Tết sôi động nhưng không biến động lớn.

Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, sự chủ động của các chủ thể OCOP và tín hiệu tích cực từ thị trường, sản phẩm nông sản, nông sản chế biến, làng nghề của Bắc Ninh tiếp tục khẳng định vai trò là trụ cột trong phát triển kinh tế nông thôn. OCOP không chỉ tạo sức bật cho sản xuất dịp Tết mà còn mở ra hướng đi bền vững, giúp các làng nghề giữ gìn bản sắc, nâng cao giá trị và từng bước vươn xa trên thị trường trong và ngoài nước.

Bài, ảnh: Thế Đại