Ong nghệ khiến giới khoa học sửng sốt trước độ thông minh dù bộ não siêu nhỏ
Nghiên cứu mới tại Anh hé lộ loài ong nghệ sở hữu khả năng phân biệt thời lượng chớp sáng đáng kinh ngạc, dù bộ não chỉ nhỉnh hơn một hạt anh túc.
Các nhà khoa học tại Đại học Queen Mary ở London vừa phát hiện loài ong nghệ đuôi đệm vàng (Bombus terrestris) có thể phân biệt chính xác tín hiệu ánh sáng dài và ngắn. Dù cho chúng sở hữu một bộ não có kích thước vô cùng khiêm tốn.
Theo đó, trong thí nghiệm, ong được tiếp cận với các luồng sáng có thời lượng khác biệt như 5 giây so với 1 giây, hoặc 2,5 giây so với 0,5 giây. Một mốc thời lượng sẽ gắn liền với phần thưởng nước đường, trong khi lựa chọn còn lại dẫn tới dung dịch chứa chất đắng quinine mà ong luôn tránh xa theo bản năng.
Một chú ong nghệ đang hút mật.
Đàn ong đã nhanh chóng nắm bắt quy luật và lựa chọn chính xác thời lượng phát sáng có phần thưởng đạt mức 15 lần trong 20 lượt thử. Đáng chú ý, khi các nhà nghiên cứu rút bỏ hoàn toàn phần thưởng nước đường, loài côn trùng này vẫn tiếp tục chọn đúng tín hiệu với tần suất vượt trội so với xác suất ngẫu nhiên, chứng minh chúng thực sự ghi nhớ và hiểu được sự khác biệt về thời gian chứ không hề đoán mò.
Mô hình kiểm tra được thiết kế công phu gồm một hộp sinh cảnh nuôi nhốt kết nối với 3 khoang thử nghiệm riêng biệt. Tại đây, từng cá thể ong tiếp cận các tia sáng chớp nháy và đưa ra lựa chọn chuẩn xác dưới sự quan sát chặt chẽ của các chuyên gia nhằm đảm bảo tính khách quan cho kết quả nghiên cứu.
Phát hiện này gây bất ngờ lớn bởi trong tự nhiên, vì ong nghệ chưa từng dựa vào ánh sáng chớp để tìm thức ăn hay tiến hóa để thích nghi với điều này. Giới chuyên gia nhận định thành tích trên bắt nguồn từ năng lực xử lý thời gian (temporal processing) tổng quát, giúp chúng theo dõi sự biến đổi nhịp thời gian, hỗ trợ định vị vật thể chuyển động hoặc xuất phát từ cấu trúc mạng lưới tế bào thần kinh đặc thù.
Ong nghệ vàng sở hữu trí thông minh gây bất ngờ cho giới khoa học.
Khởi đầu từ thử nghiệm quang học đơn giản, chú ong nghệ với bộ não tí hon đã vượt qua bài toán phân biệt tín hiệu phức tạp tương tự việc giải mã cơ bản. Nghiên cứu chứng minh trí thông minh và năng lực nhận thức của sinh vật tự nhiên hoàn toàn có thể vượt xa những giới hạn về kích thước thể xác bên ngoài.