Ông Nguyễn Đắc Vinh: Nên nghiên cứu tách kỳ thi tốt nghiệp và xét tuyển đại học

Sáng 14/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp cho ý kiến về báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội trong tháng 6.

Trong báo cáo tóm tắt công tác dân nguyện, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát nêu về vụ việc bất thường về kết quả môn Toán tại kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ở Tuyên Quang. Từ đó, Thường trực Ủy ban kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ, Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương điều tra, làm rõ vụ việc.

Phát biểu sau đó, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết với những sai phạm được phát hiện vừa qua, ông đánh giá đây là việc “rất nghiêm trọng”.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT, theo ông Vinh, là kỳ thi tối quan trọng, ảnh hưởng rất lớn đến xã hội. Ông hoan nghênh tinh thần chỉ đạo của Chính phủ, kiên quyết xử lý nghiêm, không chấp nhận “khoảng trống”, ai sai xử lý nghiêm người đó.

Về việc này, ông Vinh cho biết Ủy ban đã có báo cáo cụ thể về tình hình kỳ thi và đánh giá những sự việc liên quan.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: QH

Ngoài việc xử lý nghiêm sai phạm, vi phạm, chấn chỉnh công tác quản lý về giáo dục hay tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội đưa ra 2 quan điểm cần nghiên cứu kỹ để có giải pháp.

Thứ nhất, việc tổ chức kỳ thi “2 trong 1” có thuận lợi là tiết kiệm công sức cho người dân, chi phí cho xã hội nhằm giảm gánh nặng, song cũng có bất cập về khía cạnh khác.

“Trong kỳ thi THPT có động lực đạt kết quả cao hơn để được tuyển vào các trường đại học. Đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tiêu cực trong kỳ thi. Chúng tôi có suy nghĩ nên chăng nghiên cứu tách ra 2 kỳ thi riêng”, ông Vinh nói.

Theo đó, thi tốt nghiệp THPT nhằm đánh giá lại quá trình học phổ thông, chỉ kiểm tra kiến thức và phân loại học sinh, để từ phổ điểm đó đánh giá chất lượng đào tạo của cơ sở giáo dục. Còn tuyển sinh đại học nên là việc riêng, là việc của các cơ sở giáo dục đại học.

Thực tế hiện nay một số trường đại học đã chuyển sang đánh giá theo năng lực và tự tuyển. “Vì thế, nếu tách bạch ra thì kỳ thi tốt nghiệp THPT có lẽ sẽ ít có nguy cơ lặp lại những chuyện như bây giờ”, ông Vinh nêu quan điểm.

Thứ hai, là việc tổ chức thi bằng phương thức trắc nghiệm. Theo ông Vinh, nếu thi tốt nghiệp THPT và đại học mà chỉ dùng trắc nghiệm thuần túy, nhất là với môn Toán, thì cần đánh giá lại.

Ông phân tích hiện nay dạy cho học sinh không chỉ dạy kiến thức mà còn dạy phương thức trình bày để thể hiện tư duy mạch lạc. Nếu chỉ dùng phương thức trắc nghiệm thì chỉ tích vào phương án đúng.

Hơn nữa, theo ông, thi trắc nghiệm dù mỗi học sinh một đề nhưng việc can thiệp vào đề thi dễ dàng hơn rất nhiều so với bài thi tự luận.

Tham khảo kinh nghiệm quốc tế, ông Vinh cho biết thường đề thi chỉ để 70% trắc nghiệm và 30% tự luận nhằm phát triển năng lực học sinh, giúp học sinh rèn luyện nhiều kỹ năng.

Dù nhiều vấn đề xảy ra trong các kỳ thi vừa qua, song ông Vinh khẳng định tinh thần của Đảng, Nhà nước là xử lý rất nghiêm minh với các sai phạm.

Thủ tướng sẽ làm việc với tỉnh Tuyên Quang về vụ việc

Phát biểu sau đó, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, Chính phủ nhận thức rõ những vấn đề mà cử tri và nhân dân còn băn khoăn, lo lắng. Đây đều là những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống của người dân, đòi hỏi sự chỉ đạo quyết liệt, kịp thời và có những kết quả cụ thể.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng phát biểu. Ảnh: QH

Với những vấn đề dư luận đặc biệt quan tâm như việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 liên quan đến phản ánh kết quả thi môn Toán tại Tuyên Quang, Chính phủ đã rất quyết liệt chỉ đạo Bộ GD-ĐT cùng các cơ quan chức năng khẩn trương kiểm tra, xác minh khách quan, toàn diện.

Phó Thủ tướng nêu rõ, nếu phát hiện sai phạm phải xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm sự công bằng đối với thí sinh và giữ vững niềm tin của nhân dân đối với ngành giáo dục.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, Thủ tướng Lê Minh Hưng rất quan tâm đến vấn đề này, đã họp lãnh đạo Chính phủ để có rà soát, chỉ đạo; trực tiếp Thủ tướng sẽ làm việc với UBND và lãnh đạo của tỉnh Tuyên Quang để tiếp tục có những xử lý vừa nghiêm minh, vừa đảm bảo các quy định pháp luật.