Ông Trump chúc mừng đảng Dân chủ giành lại Quốc hội Mỹ

Kết quả này đã chấm dứt thế kiểm soát đồng thời Nhà Trắng và Quốc hội của đảng Cộng hòa, mở ra hai năm cuối nhiệm kỳ nhiều thách thức với ông Trump.

Quy mô đa số Dân chủ vẫn có thể thay đổi khi những cuộc đua còn lại hoàn tất kiểm phiếu.

Thắng lợi lan tới các thành trì Cộng hòa

Những chiến thắng đáng chú ý xuất hiện tại các bang vốn nghiêng mạnh về đảng Cộng hòa. Reuters cho biết tại Texas, ứng viên Dân chủ James Talarico đánh bại Tổng chưởng lý Ken Paxton.

Hai năm trước, ông Trump thắng tại bang này với cách biệt 14 điểm phần trăm. Tại South Carolina, bác sĩ nhi khoa Annie Andrews cũng giành ghế Thượng viện ở bang từng ủng hộ ông Trump với chênh lệch gần 18 điểm.

Cựu Thống đốc bang North Carolina, Roy Cooper, ăn mừng cùng những người ủng hộ sau khi giành chiến thắng trong cuộc đua vào Thượng viện. Ảnh: Reuters

Tại North Carolina, cựu Thống đốc Roy Cooper đánh bại Michael Whatley. Đảng Dân chủ còn có thêm các chiến thắng của Sherrod Brown tại Ohio và Adam Hamilton tại Kansas.

Theo Variety, CNN dự báo đảng này giành ít nhất 51 ghế, đủ nắm đa số Thượng viện, trong khi nhiều kênh truyền hình Mỹ cũng dự báo Hạ viện đổi chủ.

Theo Reuters, bất mãn về chi phí sinh hoạt và cuộc chiến với Iran là những yếu tố nổi bật trong lựa chọn của cử tri. Giá xăng tăng khiến sức ép kinh tế trở thành vấn đề sát sườn.

Khảo sát cử tri sau bỏ phiếu được hãng tin dẫn lại cho thấy khoảng 70% người được hỏi muốn Quốc hội tăng cường kiểm soát và đối trọng với tổng thống.

Làn sóng ủng hộ đảng Dân chủ còn thể hiện trong các cuộc đua thống đốc. Tại Texas, Gina Hinojosa đánh bại Thống đốc đương nhiệm Greg Abbott.

Ở Ohio, Amy Acton vượt qua ứng viên Cộng hòa Vivek Ramaswamy. Những kết quả này cho thấy khó khăn của đảng cầm quyền trải rộng ra ngoài các cuộc đua vào Quốc hội.

Lời chúc mừng đi cùng thông điệp về quyền phủ quyết

Ông Trump nói với CBS News: “Chúc mừng đảng Dân chủ. Tôi mong được hợp tác vì lợi ích đất nước”.

Theo Forbes, trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với Fox News đầu ngày 4/11, Tổng thống Mỹ chúc mừng các chiến thắng của đảng Dân chủ và cho biết chấp nhận kết quả bầu cử.

Phản ứng này xuất hiện sau loạt thông điệp trên Truth Social, trong đó ông tìm cách tách kết quả của các ứng viên Cộng hòa khỏi sức hút chính trị của bản thân.

Ông Trump cho rằng đảng Cộng hòa có thể thắng lớn nếu tên ông xuất hiện trên lá phiếu. Ông cũng công khai chỉ trích một số ứng viên thất bại, trong đó có Thống đốc Texas Greg Abbott.

Lập luận của tổng thống đặt trọng tâm vào chất lượng ứng viên và quan hệ của họ với ông, thay vì nhận toàn bộ trách nhiệm về kết quả.

The Wall Street Journal dẫn lời ông Trump khẳng định sẵn sàng làm việc với đảng Dân chủ nhưng vẫn có quyền phủ quyết. Ông thừa nhận cuộc chiến Iran góp phần vào thất bại của đảng Cộng hòa, đồng thời đánh giá các đối thủ đã vận động hiệu quả và nỗ lực giành chiến thắng.

Về thể chế, quyền phủ quyết cho phép tổng thống bác bỏ một dự luật Quốc hội thông qua. Quốc hội có thể vượt qua quyết định này nếu đạt ít nhất hai phần ba số phiếu tại mỗi viện.

Vì vậy, chiến thắng đa số tạo lợi thế lập pháp cho đảng Dân chủ, song việc đưa các ưu tiên thành luật vẫn có thể đòi hỏi thương lượng với Nhà Trắng hoặc sự ủng hộ của nghị sĩ Cộng hòa.

Quyền kiểm soát Quốc hội còn giúp đảng Dân chủ tăng ảnh hưởng đối với chi tiêu liên bang và hoạt động giám sát hành pháp. Riêng Thượng viện giữ vai trò phê chuẩn các đề cử nhân sự cấp cao của tổng thống.

Từ những thẩm quyền đó, có thể dự báo chính quyền Trump sẽ gặp nhiều trở ngại hơn trong việc thúc đẩy chương trình nghị sự.

Tại Hạ viện, lãnh đạo phe Dân chủ Hakeem Jeffries đứng trước cơ hội trở thành Chủ tịch, theo Variety. Vị trí này còn phải được quyết định bằng cuộc bỏ phiếu tại viện.

Quốc hội khóa mới bắt đầu nhiệm kỳ ngày 3/1/2027; từ thời điểm đó, sự thay đổi đa số sẽ chính thức định hình quan hệ giữa Nhà Trắng và cơ quan lập pháp.