Ông Trump đột ngột điều 5.000 quân đến Ba Lan, gây bất ngờ NATO

Quyết định điều quân của Tổng thống Trump đã gây bất ngờ cho giới chức quốc phòng Mỹ, cũng như một số quan chức Ba Lan và các nước châu Âu. Ảnh: Quân đội Mỹ.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội vào ngày 21/5 gây bất ngờ cho giới chức quốc phòng Mỹ, ông Trump cho biết ông đưa ra quyết định này "dựa trên cuộc bầu cử thành công" của Tổng thống Karol Nawrocki - người được ông Trump ủng hộ.

Ngay giữa đêm, Tổng thống Ba Lan đã lập tức gửi lời cảm ơn ông Trump “vì tình hữu nghị dành cho Ba Lan… điều mà hôm nay chúng ta đã được thấy rõ qua hành động thực tế”.

“Tôi đã và sẽ tiếp tục kiên định bảo vệ liên minh Ba Lan - Mỹ, trụ cột an ninh cốt lõi cho mọi gia đình Ba Lan nói riêng và toàn châu Âu nói chung”, ông Nawrocki khẳng định.

Tổng thống Karol Nawrocki và Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng năm ngoái. Ảnh: Nhà Trắng/X.

Sự đảo ngược của ông Trump đối với quyết định của Bộ Chiến tranh là động thái mới nhất trong một loạt thông báo gây kinh ngạc các nhà lãnh đạo Ba Lan, một trong những đồng minh kiên định nhất của chính quyền Mỹ tại châu Âu, theo NYT.

Động thái này đồng thời vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ lưỡng đảng của các nhà lập pháp, những người cho rằng việc cắt giảm quân số ở Đông Âu sẽ gửi một tín hiệu sai lệch đến Nga.

Bộ Chiến tranh đã từ chối bình luận vào thứ Năm và chuyển các câu hỏi sang Nhà Trắng. Quyết định này để lại hàng loạt câu hỏi chưa có lời giải đáp. Trong đó, câu hỏi lớn nhất là liệu Mỹ có phải cắt giảm quân ở nơi khác hay không, nhằm đạt được mục tiêu lớn hơn của ông Trump: buộc châu Âu tự gánh vác an ninh và giảm bớt lực lượng khoảng 80.000 quân Mỹ tại đây.

Mâu thuẫn giữa Nhà Trắng và Bộ Chiến tranh

Tình hình phức tạp này bắt đầu từ 3 tuần trước khi Bộ Chiến tranh cho biết họ đang rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức để tái triển khai về Mỹ và các căn cứ khác ở hải ngoại. Bộ cũng hủy bỏ một kế hoạch được xây dựng dưới thời chính quyền Biden nhằm đặt một đơn vị pháo binh trang bị tên lửa ở châu Âu.

Những quyết định đó được đưa ra sau khi ông Trump phản ứng giận dữ trước những phát biểu của Thủ tướng Đức Friedrich Merz. Ông Merz trước đó từng đặt câu hỏi về việc ông Trump lên kế hoạch chấm dứt cuộc xung đột với Iran như thế nào.

Nhưng sau đó vào tuần trước, Bộ Chiến tranh đã chuyển hướng và đột ngột hủy bỏ việc triển khai hơn 4.000 binh sĩ tới Ba Lan. Cơ quan này giải thích rằng số binh sĩ đó - một số đã đến Ba Lan cùng trang thiết bị - sẽ được tính vào khoản cắt giảm quân số đã công bố tại Đức.

Quyết định trên lập tức dấy lên một làn sóng chỉ trích dữ dội trong giới lập pháp và một loạt cuộc điện thoại quan ngại từ các quan chức Ba Lan.

Trước đó, vào thứ Ba, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth đã có cuộc hội đàm với người đồng cấp Ba Lan và khẳng định rằng việc cắt giảm quân số theo kế hoạch ở châu Âu sẽ chỉ dẫn đến "sự trì hoãn tạm thời trong việc triển khai các lực lượng Mỹ tới Ba Lan, quốc gia vốn là một đồng minh kiểu mẫu của Mỹ".

Tác động đến cục diện phòng thủ NATO

Sự trì hoãn tạm thời đó dường như đã dừng lại đột ngột vào thứ Năm sau thông báo mới nhất của ông Trump trên mạng xã hội Truth Social.

Các quan chức Bộ Chiến tranh cho biết việc cắt giảm khoảng 5.000 binh sĩ - hiện chưa rõ là từ đâu - sẽ đưa lực lượng Mỹ ở châu Âu trở lại mức của năm 2022, thời điểm trước khi Nga bắt đầu cuộc chiến tại Ukraine. Năm ngoái, Bộ Chiến tranh cũng đã tái triển khai một lữ đoàn ở Romania và không gửi lực lượng thay thế.

Dù vậy, các quan chức NATO cho biết việc cắt giảm và tái cơ cấu quân số của Mỹ không ảnh hưởng đến các kế hoạch răn đe và phòng thủ của liên minh. Họ lưu ý rằng Canada và Đức đã tăng cường lực lượng ở sườn phía đông của khối.

Trong tuyên bố vào thứ Ba, Sean Parnell, người phát ngôn của Bộ Chiến tranh, nhấn mạnh rằng những quyết định trong ba tuần qua làm hoang mang các đồng minh, khiến các nhà lập pháp tức giận và khiến các chỉ huy quân sự Mỹ phải tranh nhau tìm phương án xử lý thực chất là "kết quả của một quá trình toàn diện, đa tầng nấc".

Hôm thứ Năm, trước khi lên đường sang Thụy Điển dự hội nghị bộ trưởng ngoại giao NATO, ông Rubio cho biết ông Trump “rất thất vọng” trước việc nhiều nước thành viên không cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự trên lãnh thổ của họ để phục vụ cuộc chiến. Trong đó, Tây Ban Nha là quốc gia bị chỉ trích gay gắt nhất.

Trước đó, ông Trump từng chỉ trích kịch liệt các nước NATO vì không chịu chung vai sát cánh cùng chiến dịch quân sự của liên quân Mỹ - Israel. Ông thậm chí còn để ngỏ khả năng rút khỏi liên minh và hoài nghi về việc liệu Washington có nhất thiết phải tuân thủ hiệp ước phòng thủ chung hay không.

Nỗi lo ngại của châu Âu về thái độ của ông Trump đối với khối quân sự này càng bị đẩy lên cao khi đầu năm nay, ông rục rịch thúc đẩy kế hoạch mua lại Greenland - vùng lãnh thổ thuộc Đan Mạch, một thành viên khác của NATO.