Ông Trump ký sắc lệnh đánh thuế các đối tác của Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters.

Theo thông báo của Nhà Trắng ngày 6/2, sắc lệnh được ban hành nhằm “đối phó với những mối đe dọa từ Iran” và chính thức có hiệu lực từ 0h ngày 7/2. Văn bản cho phép Mỹ áp thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia có hoạt động giao thương trực tiếp hoặc gián tiếp với Tehran.

Sắc lệnh không quy định mức thuế cụ thể, song dẫn chiếu mức 25% - con số mà Tổng thống Trump từng nhiều lần nhắc tới trong các phát biểu hồi tháng 1. Theo đó, Ngoại trưởng và Bộ trưởng Thương mại Mỹ được trao thẩm quyền xác định những quốc gia đáp ứng tiêu chí bị áp thuế. Sau khi có đánh giá, hai quan chức này sẽ phối hợp với Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ và Bộ An ninh Nội địa để quyết định mức thuế phù hợp.

Trước đó, Tổng thống Trump từng tuyên bố sẽ áp thuế 25% đối với bất kỳ quốc gia nào duy trì giao thương với Iran, coi đây là quyết định “không thể đảo ngược”. Tuy nhiên, tuyên bố này khi đó chưa đi kèm văn bản pháp lý. Trung Quốc đã phản đối, cho rằng việc áp thuế lên các nước giao thương với Iran là hành động “cưỡng chế” và mang tính gây sức ép.

Theo dữ liệu của Trading Economics, các đối tác thương mại lớn nhất của Iran hiện nay gồm Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Iraq.

Động thái ký sắc lệnh diễn ra trùng thời điểm phái đoàn Mỹ và Iran tiến hành các cuộc đàm phán tại Muscat, thủ đô Oman. Đây là vòng tiếp xúc đầu tiên giữa hai bên trong vòng 8 tháng qua.

Phái đoàn Mỹ tham dự cuộc gặp gồm Đặc phái viên Nhà Trắng về Trung Đông Steve Witkoff, Jared Kushner - con rể của Tổng thống Trump - và Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) Brad Cooper. Ngoại trưởng Oman Badr Al-Busaidi đóng vai trò trung gian truyền đạt thông điệp giữa Washington và Tehran. Theo phía Oman, các cuộc trao đổi kéo dài khoảng 8 giờ và được đánh giá là “rất nghiêm túc”.

Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araqchi và phái đoàn tháp tùng khởi hành đến địa điểm đàm phán tại Muscat (Oman) vào ngày 6/2. Ảnh: Bộ Ngoại giao Iran.

Sau vòng đàm phán gián tiếp, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi nhận định các cuộc trao đổi với Mỹ là “một khởi đầu tốt” và hai bên đã nhất trí tiếp tục đối thoại. Tuy nhiên, Tehran nhấn mạnh nội dung thảo luận chỉ xoay quanh vấn đề hạt nhân, đồng thời bác bỏ khả năng đàm phán về chương trình tên lửa hay các vấn đề khác.

Trong khi đó, Washington mong muốn mở rộng phạm vi đối thoại sang chương trình tên lửa đạn đạo và vai trò khu vực của Iran. Tehran khẳng định quyền làm giàu uranium là “không thể thương lượng” và chương trình tên lửa không nằm trên bàn đàm phán.

Song song với tiến trình đối thoại, Bộ Ngoại giao Mỹ đã áp đặt các biện pháp trừng phạt mới, đưa thêm 15 tổ chức, 2 cá nhân và 14 tàu thuyền thuộc cái gọi là “hạm đội bóng đêm” - bị cáo buộc liên quan đến hoạt động buôn bán trái phép dầu mỏ và hóa dầu của Iran - vào danh sách trừng phạt. Các thực thể và tàu thuyền này sẽ bị phong tỏa tài sản tại Mỹ và cấm giao dịch với doanh nghiệp Mỹ.

Phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng, ông Trump cho rằng Tehran đang mong muốn đạt được một thỏa thuận với Washington. Dự kiến hai bên sẽ tiếp tục đàm phán trong tuần tới. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh lập trường không thay đổi của Mỹ là Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.

Phương Linh