OpenAI tuyên bố phá giải bài toán 90 năm

Trong thông cáo công bố, OpenAI - công ty đứng sau chatbot ChatGPT cho biết đang chia sẻ một lời giải cho bài toán liên quan đến chuyển động của chất lưu.

Để thực hiện, công ty sử dụng một hệ thống gồm các tác nhân phối hợp, được vận hành bởi mô hình AI nội bộ. Các tác nhân này được cung cấp nhiều công cụ, trong đó có khả năng đọc dữ liệu từ một phiên bản internet được lưu trong bộ nhớ đệm và chạy mã. Sau đó, chúng được chia thành các nhóm có khả năng giao tiếp với nhau trong phạm vi nhóm.

OpenAI cho biết quy mô các nhóm không giống nhau. Riêng nhóm tìm ra lời giải cho Navier-Stokes có khoảng 10.000 tác nhân hoạt động đồng thời. Theo công ty, các tác nhân đã đưa ra lời giải vào ngày 5/9, khoảng 88 giờ sau khi những tác nhân đầu tiên được khởi động.

OpenAI tuyên bố đã giải được bài toán toán học Navier-Stokes tồn tại suốt 90 năm chỉ trong 88 giờ, với sự tham gia của 10.000 tác nhân và một mô hình trí tuệ nhân tạo mới.

Navier-Stokes là một trong bảy Bài toán Thiên niên kỷ, nhóm những bài toán toán học được đánh giá là đặc biệt khó vào đầu thế kỷ XXI. Mỗi bài toán trong danh sách đều được đặt ra với mục tiêu tìm kiếm những lời giải có ý nghĩa quan trọng đối với toán học hiện đại.

Tuy nhiên, tuyên bố của OpenAI hiện chưa nhận được sự xác nhận từ Viện Toán học Clay tại Cambridge, bang Massachusetts (Mỹ), đơn vị thành lập Bài toán Thiên niên kỷ. Viện chưa đưa ra bình luận về lời giải mà OpenAI đề xuất.

Trong khi đó, công trình của OpenAI đã đặt ra một số câu hỏi từ Tristan Buckmaster, giáo sư toán học tại Đại học New York. Trong tuyên bố đăng trên website cá nhân, Buckmaster cho biết ông đang cùng nhà toán học Levent Alpöge, hiện làm việc tại Anthropic - đối thủ của OpenAI thực hiện một hợp tác cá nhân” về các bài toán toán học, trong đó có Navier-Stokes.

Theo Buckmaster, Alpöge nhận được những lời mách nước rằng thông tin về tiến độ nghiên cứu của hai người đã được chuyển tới OpenAI. Ông cho rằng hướng tiếp cận của OpenAI có nhiều điểm tương đồng với công trình mà hai nhà toán học đang thực hiện. Đáng chú ý, Buckmaster nhận định đây không phải là hướng mà một người có thể đi đến chỉ trong vài ngày bằng cách đưa đề bài cho một mô hình.

Nhà toán học này cũng đặt câu hỏi liệu các mô hình OpenAI có được huấn luyện từ những phiên làm việc của họ trên Codex hoặc có quyền truy cập vào các phiên này hay không. Ông cho biết nhóm nghiên cứu đã sử dụng một số mô hình ngôn ngữ lớn trong quá trình giải bài toán.

Dù vậy, Buckmaster nhấn mạnh ông chưa đưa ra kết luận về việc OpenAI có sử dụng dữ liệu của họ hay không. "Tôi muốn nói rõ về những điều tôi không khẳng định. Tôi chưa xem lời giải của OpenAI. Tôi không biết mô hình của họ đã làm gì hoặc thực hiện như thế nào. Tôi không biết liệu dữ liệu của chúng tôi có được sử dụng hay không", ông nói.

Về phía OpenAI, công ty cho biết quá trình giải bài toán Navier-Stokes bắt đầu từ ngày 1/9, sau khi nhóm nghiên cứu nghe được một tin đồn về tiến triển trong việc giải bài toán. Sau đó, công ty xác định thông tin này có liên quan đến Alpöge và Buckmaster.

OpenAI khẳng định các nhà nghiên cứu và tác nhân của mình không tiếp cận công trình của hai nhà toán học bằng bất kỳ phương thức nào trước khi công trình được công khai. "Đặc biệt, không có dữ liệu người dùng cụ thể nào được truy cập để giải bài toán này", công ty cho biết.

Tuy nhiên, OpenAI cũng thừa nhận không thể loại trừ hoàn toàn khả năng dữ liệu đã được khử định danh từ quá trình Alpöge và Buckmaster sử dụng các sản phẩm của công ty có thể đã góp phần cải thiện các mô hình AI. Công ty nhấn mạnh khả năng này là thấp.

Bài toán Navier-Stokes nằm trong bảy Bài toán Thiên niên kỷ do Viện Toán học Clay công bố vào năm 2000. Viện treo giải thưởng 1 triệu USD cho lời giải của mỗi bài toán.

Theo Viện Toán học Clay, chương trình được xây dựng nhằm nâng cao nhận thức của công chúng về thực tế rằng toán học vẫn còn những giới hạn chưa được khám phá và tồn tại nhiều bài toán quan trọng chưa có lời giải. Các giải thưởng đồng thời nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tìm lời giải cho những bài toán sâu sắc, khó nhất và ghi nhận những thành tựu toán học có tầm vóc lịch sử.

Ngoài Navier-Stokes, danh sách còn có Giả thuyết Birch và Swinnerton-Dyer, liên quan đến các đường cong elliptic, và Giả thuyết Riemann, liên quan đến các số nguyên tố.