PetroVietnam kiến nghị trao quyền chủ động hơn cho tập đoàn nhà nước

Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp năng lượng Việt Nam (PetroVietnam) Lê Ngọc Sơn - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Phát biểu tại Hội nghị thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp ngày 18/7, ông Lê Ngọc Sơn, Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp - năng lượng quốc gia Việt Nam (PetroVietnam), cho rằng để doanh nghiệp nhà nước thực sự trở thành lực lượng dẫn dắt tăng trưởng, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế trong lĩnh vực năng lượng và phân cấp, trao quyền chủ động hơn cho các tập đoàn quy mô lớn.

Theo PetroVietnam, ưu tiên trước mắt là sớm hoàn thiện khung pháp lý cho lĩnh vực năng lượng, trong đó Chính phủ sớm trình Quốc hội thông qua Luật Dầu khí sửa đổi và tiếp tục hoàn thiện Luật Điện lực theo hướng đồng bộ, khả thi; tổ chức quản lý phát triển điện gió ngoài khơi theo mô hình tương đồng với quản lý hoạt động dầu khí ngoài khơi; xác định rõ cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm.

Doanh nghiệp cũng kiến nghị tháo gỡ các vướng mắc về tiêu thụ khí tự nhiên trong nước cho phát điện; hoàn thiện cơ chế giá điện hai thành phần, đảm bảo khả năng thu hồi vốn và thu hút đầu tư từ mọi thành phần kinh tế.

Bên cạnh đó, PetroVietnam đề xuất sớm cụ thể hóa Nghị quyết 70 về an ninh năng lượng; tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, vốn, cơ chế giá và thủ tục đối với các dự án năng lượng trọng điểm.

Đặc biệt, trong bối cảnh xung đột Trung Đông đang làm gián đoạn khoảng 20% nguồn cung dầu thô và LNG toàn cầu như báo cáo trung tâm đã nêu, kiến nghị sớm hoàn thiện khung pháp lý về dự trữ năng lượng quốc gia, trước hết là dự trữ dầu thô chiến lược.

Ông Sơn đề xuất giao cho PetroVietnam nghiên cứu hợp tác đầu tư với các đối tác trong và ngoài nước để vận hành hệ thống kho dự trữ dầu thô quốc gia nhằm gắn với các trung tâm lọc hóa dầu, năng lượng hiện hữu, nâng cao tính tự chủ và khả năng ứng phó của nền kinh tế trước các cú sốc năng lượng.

Theo ông Sơn, bên cạnh hoàn thiện thể chế ngành năng lượng, cần tạo cơ chế để doanh nghiệp nhà nước trở thành lực lượng dẫn dắt tăng trưởng.

PetroVietnam kiến nghị Chính phủ sớm ban hành đồng bộ các văn bản quy định pháp luật cụ thể hóa Nghị quyết 79, trong đó ưu tiên phân cấp mạnh thẩm quyền quyết định đầu tư và giao quản trị vốn cho Hội đồng thành viên các tập đoàn quy mô lớn gắn với trách nhiệm giải trình; đánh giá hiệu quả doanh nghiệp nhà nước theo tổng thể danh mục, chấp nhận rủi ro ở từng dự án và làm rõ về nhiệm vụ chính trị; đồng thời mở rộng ngành nghề kinh doanh và thu hút nhân tài trong các lĩnh vực chiến lược.

Doanh nghiệp cũng đề xuất hoàn thiện khung pháp lý quản trị, giám sát và đánh giá doanh nghiệp.

Theo đó, từ thực tiễn triển khai Luật 68 và các Nghị định 365, 366, PetroVietnam kiến nghị Thủ tướng Chính phủ tiếp tục chỉ đạo hoàn thiện thể chế theo hướng phân cấp mạnh hơn cho doanh nghiệp; đổi mới cơ chế đánh giá, xếp loại hiệu quả dài hạn và đóng góp cho chiến lược; cho phép bổ sung vốn điều lệ, giữ lại nguồn lực để tái đầu tư; sớm ban hành cơ chế đặc thù đối với các dự án năng lượng mới, công nghệ mới và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Một đề xuất đáng chú ý khác của PetroVietnam là cho phép các tập đoàn nhà nước đầu tàu chủ động thiết kế chuỗi liên kết với hai khu vực doanh nghiệp gồm doanh nghiệp tư nhân trong nước, doanh nghiệp nước ngoài tại các dự án năng lượng quy mô lớn như là chuỗi dự án khí điện Lô B, hạ tầng về điện khí LNG và điện gió ngoài khơi.

Theo ông Sơn, tỉ lệ nội địa hóa cần được giao thành chỉ tiêu. Mỗi đồng vốn nhà nước sẽ kéo theo nhiều đồng vốn và năng lực tự chủ của khu vực tư nhân, khu vực đầu tư nước ngoài, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Bên cạnh đó, PetroVietnam cũng cam kết hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu sản xuất kinh doanh năm 2026, đảm bảo giải ngân đúng tiến độ các dự án trọng điểm, nâng cấp mở rộng Nhà máy lọc dầu Dung Quất, chuỗi dự án Lô B - Ô Môn, hệ thống kho cảng LNG và chuẩn bị sẵn sàng cho dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2, đồng thời tự đổi mới quản trị theo chuẩn mực quốc tế, ứng dụng trí tuệ nhân tạo toàn diện trong toàn hệ thống và siết chặt kỷ luật về đầu tư và chi phí.