PETROVIETNAM nâng chuẩn quản trị, tối ưu hiệu quả sử dụng vốn

Ông Nguyễn Văn Mậu, Thành viên HĐTV PETROVIETNAM: Đích đến của quản trị hiện đại là đưa ra những quyết định chính xác hơn, kiểm soát rủi ro hiệu quả hơn và tạo ra nhiều giá trị hơn từ cùng một nguồn lực.

Điều phối nguồn lực, tối ưu toàn hệ thống

Tại Hội nghị “Nâng cao chất lượng quản trị công ty, báo cáo tài chính và minh bạch trên thị trường chứng khoán” do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức ngày 8/9, ông Nguyễn Văn Mậu, Thành viên HĐTV PETROVIETNAM nhấn mạnh vai trò đặc biệt của quản trị công ty đối với các tập đoàn kinh tế có quy mô lớn, hoạt động đa ngành và có mức độ liên kết cao.

Theo ông Nguyễn Văn Mậu, có thể hình dung quản trị công ty như “hệ điều hành” của một tập đoàn kinh tế. Hệ điều hành tốt không chỉ giúp doanh nghiệp vận hành đúng chức năng, mà còn bảo đảm các bộ phận trong toàn hệ thống cùng hướng tới mục tiêu chung.

PETROVIETNAM hiện hoạt động trong nhiều lĩnh vực có tính liên kết chặt chẽ, từ thăm dò, khai thác dầu khí, dịch vụ dầu khí đến chế biến, hóa dầu, sản xuất điện, logistics và thương mại. Cấu trúc đa ngành tạo lợi thế lớn về chuỗi giá trị, song đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản trị.

Nếu mỗi doanh nghiệp thành viên chỉ tập trung tối ưu hóa mục tiêu riêng mà thiếu cơ chế điều phối ở cấp Tập đoàn, kết quả kinh doanh của từng đơn vị có thể tích cực nhưng chưa tạo ra hiệu quả tối ưu cho toàn hệ thống.

Bởi vậy, theo đại diện PETROVIETNAM, một hệ thống quản trị hiệu quả cần phân định rõ vai trò giữa công ty mẹ và các doanh nghiệp thành viên. Công ty mẹ tập trung vào chiến lược, quản trị danh mục đầu tư, phân bổ vốn, nhân sự chủ chốt, quản trị rủi ro và giám sát hiệu quả. Trong khi đó, các doanh nghiệp thành viên được trao quyền chủ động trong hoạt động sản xuất, kinh doanh theo phạm vi được phân cấp.

Bài toán quan trọng là thiết lập được sự cân bằng giữa quyền kiểm soát của công ty mẹ và tính tự chủ của công ty con, qua đó vừa bảo đảm định hướng thống nhất, vừa phát huy năng lực và sự năng động của từng đơn vị.

“Quản trị công ty” không đơn thuần là xây dựng thêm các quy trình kiểm soát, mà phải tạo ra cơ chế giúp các nguồn lực được đặt đúng nơi, đúng thời điểm và tạo ra giá trị cao nhất.

Đối với PETROVIETNAM - Tập đoàn kinh tế nhà nước chủ lực, yêu cầu về quản trị càng trở nên quan trọng khi Tập đoàn đồng thời thực hiện nhiệm vụ kinh doanh, bảo toàn và phát triển vốn nhà nước, cũng như tham gia thực hiện những nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Theo ông Nguyễn Văn Mậu, mỗi quyết định đầu tư và sử dụng vốn cần được gắn với thẩm quyền, trách nhiệm của người ra quyết định và cơ chế giám sát tương ứng.

Điều đó cho thấy, quản trị công ty không chỉ nhằm kiểm soát tiền và tài sản, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng quyết định, hạn chế những rủi ro có thể phát sinh và tạo ra nhiều giá trị hơn từ cùng một nguồn lực.

Đặc thù hoạt động trong lĩnh vực năng lượng, PETROVIETNAM phải đối mặt với nhiều nhóm rủi ro, từ biến động giá dầu, tỷ giá, lãi suất, địa chính trị đến các yêu cầu về an toàn, môi trường và quá trình chuyển dịch năng lượng.

Trong bối cảnh đó, hệ thống phân quyền, kiểm soát nội bộ, kiểm toán, báo cáo và giám sát được xem như những “hàng rào” quản trị, giúp Tập đoàn nhận diện sớm các rủi ro, đánh giá tác động và chủ động xây dựng phương án ứng phó.

Đây cũng là cơ sở để PETROVIETNAM từng bước chuyển từ mô hình quản trị tuân thủ sang quản trị chiến lược; từ kiểm soát bị động sang quản trị chủ động và giám sát phòng ngừa.

Bà Hà Thu Thanh, Chủ tịch Viện Thành viên Hội đồng quản trị Việt Nam (VIOD): Quản trị công ty cần được nhìn nhận như một năng lực tạo ra giá trị, thay vì chỉ là tập hợp các quy định mà doanh nghiệp phải tuân thủ.

PETROVIETNAM sẽ có kỳ báo cáo IFRS đầu tiên trong quý III/2026

Một trong những bước đi quan trọng trong quá trình nâng cao chất lượng quản trị của PETROVIETNAM là chuyển đổi báo cáo tài chính theo Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế (IFRS).

Theo ông Nguyễn Văn Mậu, PETROVIETNAM đang triển khai chuyển đổi IFRS nhằm đáp ứng nhu cầu cung cấp thông tin tài chính cho các đối tác, nhà thầu dầu khí và tổ chức tài trợ vốn quốc tế.

Tập đoàn đồng thời chỉ đạo các công ty con nắm quyền chi phối và các đơn vị liên quan lập báo cáo tài chính theo IFRS, phục vụ việc lập báo cáo tài chính hợp nhất toàn Tập đoàn.

Với sự phối hợp của công ty kiểm toán độc lập tham gia tư vấn dự án, PETROVIETNAM dự kiến hoàn thành chuyển đổi báo cáo tài chính riêng và hợp nhất năm 2025 trong quý III/2026. Đây sẽ là kỳ báo cáo IFRS đầu tiên của Tập đoàn.

Việc chuyển đổi không chỉ mang ý nghĩa thay đổi phương pháp lập và trình bày báo cáo tài chính. Quan trọng hơn, IFRS được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng thông tin tài chính, tăng tính minh bạch và khả năng so sánh, qua đó hỗ trợ tốt hơn cho hoạt động quản trị, giám sát vốn và quan hệ với các bên cung cấp vốn.

Đối với PETROVIETNAM, đây là nền tảng quan trọng để tăng cường huy động nguồn lực, hợp tác và đầu tư quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh trong môi trường kinh doanh ngày càng hội nhập.

Cùng với lộ trình IFRS, PETROVIETNAM đang đánh giá thực trạng quản trị doanh nghiệp theo các nguyên tắc của OECD và thông lệ quốc tế, từ đó xây dựng kế hoạch và chương trình hành động trong toàn hệ thống.

Các nội dung trọng tâm gồm: xây dựng bộ tiêu chí quản trị doanh nghiệp cấp Tập đoàn; rà soát, kiến nghị hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về doanh nghiệp nhà nước; hoàn thiện quy định nội bộ về hoạt động của HĐTV/HĐQT, công bố thông tin, quản trị rủi ro, kiểm soát nội bộ và phát triển bền vững.

Theo ông Nguyễn Văn Mậu, đích đến của quản trị hiện đại là đưa ra những quyết định chính xác hơn, kiểm soát rủi ro hiệu quả hơn và tạo ra nhiều giá trị hơn từ cùng một nguồn lực.

“Đối với PETROVIETNAM, hệ thống quản trị minh bạch, trách nhiệm giải trình cao và từng bước tiệm cận nguyên tắc OECD được xác định là điều kiện để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, huy động nguồn lực phát triển và tăng cường năng lực cạnh tranh quốc tế trong giai đoạn mới”, ông Mậu chia sẻ.

Từ góc độ thị trường vốn, bà Hà Thu Thanh, Chủ tịch Viện Thành viên Hội đồng quản trị Việt Nam (VIOD) cho rằng, quản trị công ty cần được nhìn nhận như một năng lực tạo ra giá trị, thay vì chỉ là tập hợp các quy định mà doanh nghiệp phải tuân thủ.

Quan điểm này càng có ý nghĩa khi thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn hội nhập quốc tế sâu rộng. Theo bà Hà Thu Thanh, yêu cầu nâng cao chất lượng quản trị công ty trở nên cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026.

Bên cạnh đó, Chiến lược phát triển thị trường vốn của khu vực Đông Nam Á (ACMF) giai đoạn 2026-2030 cũng xác định quản trị công ty và phát triển bền vững là một trong những trụ cột chiến lược. Trong bối cảnh đó, minh bạch thông tin, chất lượng báo cáo tài chính, trách nhiệm giải trình và hiệu quả quản trị không còn là yêu cầu đối với từng doanh nghiệp niêm yết, mà trở thành yếu tố then chốt, quyết định khả năng tiếp cận nguồn vốn và nâng cao sức cạnh tranh.