Phải gắn chặt nghiên cứu khoa học với thương mại hóa sản phẩm

Phó thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đánh giá, các ý kiến chất vấn của đại biểu Quốc hội về lĩnh vực khoa học, công nghệ đã được đồng chí Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ trả lời đầy đủ, rõ ràng, trách nhiệm và thẳng thắn.

Theo Phó thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong thời gian qua, Chính phủ đã tập trung vào 4 việc lớn:

Thứ nhất, rà soát và hoàn thiện thể chế theo hướng kiến tạo phát triển và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ kiểm soát đầu vào sang kiểm soát đầu ra.

Thứ hai, bố trí nguồn lực để bảo đảm thực hiện được ba trụ cột: Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Phó thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng phát biểu. Ảnh: quochoi.vn

Thứ ba, phát triển nguồn nhân lực, kể cả nguồn nhân lực hiện có ở các viện, trường cũng như giao nhiệm vụ đào tạo nhân lực cho các trường đại học.

Thứ tư, đổi mới mạnh mẽ cách thức triển khai các nhiệm vụ khoa học công nghệ gắn với việc giải quyết các bài toán lớn của đất nước.

Qua đó, Việt Nam đạt được những kết quả đáng phấn khởi qua 2 chỉ số do thế giới đánh giá. Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2026 do Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) công bố, Việt Nam đứng thứ 43/139 quốc gia, tăng một bậc so với năm 2025.

Chỉ số xếp hạng Năng lực cạnh tranh số và Trí tuệ nhân tạo thế giới năm 2026 do Viện Phát triển quản lý quốc tế (IMD) công bố: Việt Nam xếp thứ 37/70 nền kinh tế của thế giới, đứng thứ ba trong khu vực Đông Nam Á, đạt mục tiêu đến năm 2030 mà Nghị quyết số 57-NQ/TW đã đề ra.

Về nhiệm vụ công nghệ chiến lược và công tác nghiên cứu khoa học công nghệ, Phó thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh quan điểm phải giải quyết được bài toán lớn của đất nước; gắn nghiên cứu khoa học với cải thiện đời sống, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, nâng cao năng suất lao động và giải quyết những yêu cầu thực tiễn từ nhân dân, doanh nghiệp.

Đại biểu Quốc hội tham dự phiên chất vấn. Ảnh: quochoi.vn

Đối với công nghệ chiến lược, Chính phủ đã thực hiện đổi mới rất quyết liệt, xác định 20 bài toán lớn, 30 sản phẩm và chọn ra 10 đồng chí Bộ trưởng gắn trách nhiệm cụ thể để giải quyết bài toán công nghệ chiến lược. Các Bộ trưởng đã phê duyệt nhiệm vụ, lựa chọn cơ quan chủ trì, lựa chọn doanh nghiệp triển khai. Chính phủ cũng áp dụng cơ chế cấp kinh phí cho doanh nghiệp và chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu công nghệ chiến lược.

Về công tác thương mại hóa và đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, thời gian qua, nhiều đề tài nghiên cứu chưa gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp và thị trường đầu ra. Tới đây, Chính phủ kiên quyết đổi mới theo hướng gắn chặt nghiên cứu khoa học với yêu cầu triển khai thương mại hóa sản phẩm.

Về trí tuệ nhân tạo (AI), Phó thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cho biết, AI là bước đột phá tạo ra năng suất, tri thức và năng lực sáng tạo, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Vì vậy, quan điểm là sử dụng AI phải gắn liền với bảo đảm chủ quyền, an ninh, an toàn, lấy người dân làm trung tâm và Việt Nam phải từng bước làm chủ công nghệ, hướng tới có sản phẩm AI “Make in Vietnam”. Vì vậy, từ việc ban hành khung kiến trúc quốc gia số cho đến tổ chức các nhiệm vụ cụ thể, Chính phủ đều cân nhắc việc bảo đảm chủ quyền và an ninh, an toàn.