Phản bác, đấu tranh với luận điệu xuyên tạc đề thi môn Ngữ văn kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Đây là chủ đề giàu tính thời sự, nên việc xuất hiện nhiều ý kiến trao đổi, tranh luận từ các góc độ khác nhau là điều bình thường và cần thiết. Thế nhưng, bên cạnh những ý kiến đóng góp khách quan, xây dựng, một số đối tượng phản động, cơ hội chính trị đã lợi dụng sự quan tâm của dư luận để tìm cách lái câu chuyện sang những luận điệu quy chụp, kích động, cố tình xuyên tạc, bóp méo bản chất vấn đề.

Thí sinh dự kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 tại điểm thi Trường Trung học cơ sở Thái Thịnh (phường Đống Đa). Ảnh: Phạm Thảo

1. Câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”? trong đề thi môn ngữ văn đã tạo nên một cuộc thảo luận sôi nổi, rộng khắp và đầy tâm huyết trong xã hội. Từ các nhà giáo, chuyên gia giáo dục đến phụ huynh, học sinh và đông đảo người dân đều bày tỏ quan điểm, kỳ vọng về việc xây dựng môi trường để phát hiện, bồi dưỡng và phát huy nhân tài cho đất nước. Đây là điều hoàn toàn bình thường, thậm chí đáng mừng. Bởi một nền giáo dục nhận được sự quan tâm, đồng hành và phản biện trách nhiệm từ xã hội chính là nền giáo dục có sức sống và động lực phát triển.

Tuy nhiên, lợi dụng không khí trao đổi dân chủ, cởi mở đó, một số thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị đã cố tình lái hướng tranh luận từ câu chuyện giáo dục sang mục đích chống phá về chính trị. Trên nhiều trang mạng mang tư tưởng chống đối như Việt Tân, Luật Khoa tạp chí, Nhật ký yêu nước... các đối tượng này liên tục phát tán thông tin xuyên tạc, hình ảnh cắt ghép, bình luận phiến diện nhằm bôi nhọ Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.

Một trong những thủ đoạn được sử dụng là đăng tải các hình ảnh cắt ghép Steve Jobs (đồng sáng lập viên, Chủ tịch, cựu Giám đốc điều hành Tập đoàn Apple), Elon Musk (sáng lập viên, Giám đốc điều hành các tập đoàn SpaceX, Tesla; chủ sở hữu, Chủ tịch điều hành của mạng xã hội X - trước là Twitter) trong trang phục lao động phổ thông hoặc tài xế công nghệ, kèm theo những lời bình mang tính giễu cợt, hàm ý rằng nếu sinh ra, lớn lên ở Việt Nam, những người này sẽ không có cơ hội phát triển tài năng. Từ những hình ảnh mang tính ngụy tạo đó, các đối tượng chống phá cố tình đưa ra những kết luận sai lệch rằng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, tài năng không thể phát triển, nhân tài không có môi trường cống hiến. Đây là kiểu suy diễn chủ quan, phi logic, không dựa trên bất kỳ cơ sở khoa học hay thực tiễn nào, nhằm gieo rắc tâm lý bi quan, hoài nghi trong xã hội.

Thực chất, mục tiêu của những luận điệu này không phải là góp ý cho giáo dục hay thúc đẩy phát triển nhân tài, mà là lợi dụng một vấn đề đang được dư luận quan tâm để công kích chế độ, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng và những thành tựu phát triển của đất nước. Vì vậy, mỗi người cần tỉnh táo nhận diện bản chất của các thông tin xuyên tạc, không để bị dẫn dắt bởi những hình ảnh, thông tin cắt ghép và các lập luận ngụy biện được phát tán trên không gian mạng.

2. Để làm rõ tính ngụy biện của thông tin xấu độc nêu trên, chúng ta cần hiểu rằng, đóng góp, xây dựng nên đất nước Việt Nam ngày nay có vai trò lãnh đạo sáng suốt của Đảng, có bàn tay chuyên cần của nhân dân. Trong đó, chúng ta có thể chưa có một “Steve Jobs Việt Nam” bởi Steve Jobs là biểu tượng sáng tạo của công nghệ thế giới mà hầu hết các quốc gia đều mong muốn có được.

Mọi sự so sánh, nhất là về những nhân tài đều không nên tuyệt đối hóa, bởi điều kiện được cho là lý tưởng dù là lý thuyết hay thực tiễn chưa chắc đã tạo ra nhân tài. Nó là tổng hòa của nhiều yếu tố, điều kiện và cả sự may mắn. Trình độ phát triển kinh tế và khoa học công nghệ của mỗi quốc gia cũng có ảnh hưởng quan trọng, nhất là ở trường hợp như Steve Jobs. Nhưng nói chung, không có công thức nào có thể tạo ra được nhân tài.

Thực tiễn 96 năm dưới sự lãnh đạo của Đảng đã chứng minh dân tộc Việt Nam luôn sản sinh những con người ưu tú, những anh hùng, nhà khoa học, nhà giáo, doanh nhân và trí thức có đóng góp nổi bật cho đất nước và nhân loại. Ngày nay, cùng với chủ trương phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Đảng và Nhà nước đang tạo lập những điều kiện ngày càng thuận lợi để phát hiện, bồi dưỡng và phát huy tài năng. Nhiều cơ chế, chính sách mới đang được triển khai nhằm khơi thông nguồn lực sáng tạo, xây dựng hệ sinh thái khoa học - công nghệ và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo ngang tầm yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Vì vậy, thay vì bi quan hoặc bị dẫn dắt bởi những luận điệu xuyên tạc, chúng ta có cơ sở để tin tưởng vào triển vọng phát triển của đất nước. Không ai có thể khẳng định rằng trong 30, 50 hay 100 năm tới, Việt Nam sẽ không xuất hiện những nhà khoa học, doanh nhân công nghệ hay nhà đổi mới sáng tạo có tầm ảnh hưởng toàn cầu. Với nền tảng được xây dựng hôm nay và những quyết sách chiến lược đang được triển khai, việc xuất hiện những “Steve Jobs Việt Nam” trong tương lai hoàn toàn là điều có thể kỳ vọng.

3. Ở một góc độ khác, việc đề thi nhắc đến Steve Jobs cũng cho thấy sự cởi mở trong tư duy của ngành Giáo dục, của Đảng và Nhà nước ta. Chúng ta kiên định con đường xã hội chủ nghĩa đã lựa chọn, nhưng không vì thế mà phủ nhận những giá trị tiến bộ hay thành tựu của các quốc gia khác. Ngược lại, việc học hỏi những tấm gương thành công của thế giới để phục vụ sự phát triển đất nước là điều hoàn toàn bình thường.

Gần một thế kỷ lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn kiên định mục tiêu, lý tưởng đã lựa chọn. Những thành tựu đạt được trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước là minh chứng thuyết phục cho tính đúng đắn của con đường đó. Vì vậy, việc nhắc đến những nhân vật thành công như Steve Jobs không phải là sự phủ nhận giá trị của chúng ta, mà là khát vọng học hỏi, vươn lên và phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai.

Trong bối cảnh thế giới đang biến đổi nhanh chóng, các mô hình phát triển và quản trị không ngừng cạnh tranh, bổ sung và tác động lẫn nhau, chính sự kết hợp giữa kiên định và cởi mở giúp Việt Nam tự tin hội nhập sâu rộng mà không hòa tan, tiếp thu tinh hoa nhân loại mà vẫn giữ vững bản sắc và định hướng phát triển của mình.

Đi lên chủ nghĩa xã hội là khát vọng của nhân dân ta, là sự lựa chọn của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, phù hợp với điều kiện lịch sử và thực tiễn đất nước. Mục tiêu mà nhân dân ta hướng tới là xây dựng một xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; do nhân dân làm chủ; có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp; có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện; các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển; có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng Cộng sản lãnh đạo; có quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước trên thế giới.

Đó cũng chính là cơ sở để chúng ta vững tin vào con đường đã lựa chọn, đồng thời chủ động tiếp thu những giá trị tiến bộ của nhân loại nhằm phục vụ mục tiêu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.

Hiểu sâu sắc những giá trị nền tảng đó, mỗi chúng ta sẽ có đủ bản lĩnh để nhận diện, đấu tranh với các luận điệu xuyên tạc, dù chúng được ngụy trang dưới những lớp vỏ bọc tinh vi đến đâu. Thay vì dao động trước những thông tin sai lệch, chúng ta cần tiếp tục quán triệt và thực hiện nhất quán “Bốn kiên định” mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh: Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và Chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới của Đảng; kiên định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Đó không chỉ là yêu cầu về chính trị, tư tưởng mà còn là cơ sở để củng cố niềm tin, tăng cường sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn phát triển mới.