Phấn đấu giảm tử vong do ung thư vú, tiến tới loại trừ ung thư cổ tử cung

Đây là những thông tin được chia sẻ tại Hội nghị triển khai công tác phòng chống ung thư vú và ung thư cổ tử cung khu vực phía Nam do Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) tổ chức hôm nay (6/8) tại TP.HCM.

Hội nghị có sự tham dự của đại diện các Vụ, Cục thuộc Bộ Y tế, các bệnh viện chuyên khoa đầu ngành về phụ sản và ung bướu, đại diện Sở Y tế, bệnh viện, trung tâm kiểm soát bệnh tật của các tỉnh, thành phố phía Nam cùng các đối tác đồng hành như UNFPA, Roche Việt Nam.

Toàn cảnh Hội nghị. Ảnh: Cục Bà mẹ và Trẻ em.

Ung thư vú, ung thư cổ tử cung là gánh nặng lớn đối với sức khỏe phụ nữ

Theo tài liệu Hội nghị, ung thư vú hiện là bệnh ung thư phổ biến nhất ở nữ giới Việt Nam với 24.563 trường hợp mắc mới và khiến khoảng 10.000 phụ nữ tử vong hàng năm.

Đáng chú ý, trên 60% người bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn (III-IV), dẫn đến tỷ lệ sống thêm sau 5 năm chỉ đạt khoảng 74%, thấp hơn so với nhiều quốc gia phát triển.

Đối với ung thư cổ tử cung, năm 2022 Việt Nam ghi nhận 4.612 ca mắc mới và 2.571 ca tử vong. Mặc dù đây là căn bệnh có thể dự phòng hiệu quả bằng vaccine và tầm soát, nhưng tỷ lệ sàng lọc định kỳ tại Việt Nam mới chỉ đạt mức 28,2% và có sự chênh lệch lớn về tiếp cận giữa các vùng miền, dân tộc.

Trước thực trạng đó, việc ban hành một chiến lược quốc gia mang tính dài hạn là nhiệm vụ cấp thiết nhằm cụ thể hóa các mục tiêu bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Phấn đấu loại trừ ung thư cổ tử cung và giảm tỷ lệ tử vong do ung thư vú

Tại Hội nghị, ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em cho biết, Bộ Y tế đã ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về phòng chống ung thư vú và ung thư cổ tử cung giai đoạn 2026-2035.

Kế hoạch đặt mục tiêu tổng quát là nâng cao hiệu quả dự phòng, chẩn đoán, điều trị và quản lý sau điều trị, hướng tới loại trừ ung thư cổ tử cung và giảm tỷ lệ tử vong do ung thư vú.

Ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) phát biểu tại Hội nghị.

Về ung thư vú: Phấn đấu giảm tỷ lệ tử vong trung bình 2,5% mỗi năm. Đến năm 2035, đạt 70% phụ nữ trong độ tuổi 40-70 được sàng lọc định kỳ; nâng tỷ lệ phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm (I-II) lên mức 60%.

Kế hoạch cũng chú trọng nâng cao chất lượng điều trị hiệu quả thông qua việc đảm bảo ít nhất 80% người bệnh được tiếp cận và hoàn thành phác đồ điều trị đa mô thức chuẩn hóa, đồng thời thiết lập hệ thống quản lý, theo dõi tái khám định kỳ sau điều trị nhằm hạn chế tối đa nguy cơ tái phát và cải thiện chất lượng sống dài lâu cho bệnh nhân.

Về ung thư cổ tử cung: Thực hiện mục tiêu "90-70-90" vào năm 2035 theo khuyến cáo của của Tổ chức Y tế Thế giới để tiến tới loại trừ bệnh. Chỉ tiêu cụ thể: 90% trẻ em gái 9-15 tuổi được tiêm đủ liều vaccine HPV tại các địa bàn triển khai theo Kế hoạch thực hiện lộ trình tăng số lượng vaccine trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng giai đoạn 2021 - 2030 của Bộ Y tế; 70% phụ nữ trong độ tuổi 30-49 được sàng lọc bằng xét nghiệm hiệu năng cao và 90% phụ nữ có tổn thương cổ tử cung được xử trí đúng phác đồ.

6 nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả phòng bệnh

Để thực hiện thành công Kế hoạch hành động quốc gia về phòng chống ung thư vú và ung thư cổ tử cung giai đoạn 2026-2035, Bộ Y tế xác định 6 nhóm giải pháp đồng bộ:

Thứ nhất, về chính sách và tài chính, thực hiện Lộ trình tăng số lượng vaccine trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng; vận động đưa sàng lọc ung thư vú, ung thư cổ tử cung vào danh mục Bảo hiểm y tế chi trả.

Thứ hai, tăng cường truyền thông, vận động, giáo dục sức khỏe, thay đổi hành vi của người dân nhằm: "Chủ động dự phòng, sàng lọc sớm để đẩy lùi ung thư vú và ung thư cổ tử cung".

Thứ ba, đào tạo nhân viên y tế các cấp theo các quy trình đã được chuẩn hóa, chuyển giao kỹ thuật về sàng lọc, chẩn đoán, điều trị và theo dõi người bệnh ung thư vú và ung thư cổ tử cung theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế; phát triển các hình thức đào tạo, tư vấn, khám, chữa bệnh từ xa.

Thứ tư, đầu tư, nâng cấp cơ sở hạ tầng và thiết bị y tế để tăng cường năng lực chẩn đoán, điều trị ung thư vú, ung thư cổ tử cung. Đảm bảo cung ứng vật tư, thuốc, sinh phẩm, và duy trì hệ thống bảo trì thiết bị định kỳ phục vụ cho dự phòng, sàng lọc và điều trị ung thư vú, ung thư cổ tử cung.

Thứ năm, chuẩn hóa quy trình chuyên môn kỹ thuật, ứng dụng số hóa, trí tuệ nhân tạo (AI) để nâng cao chất lượng sàng lọc, chẩn đoán và điều trị bệnh.

Thứ sáu, xây dựng hệ thống dữ liệu quốc gia tích hợp, kết nối với hồ sơ sức khỏe điện tử để quản lý trọn đời lộ trình sức khỏe của phụ nữ.

Chia sẻ kinh nghiệm từ các mô hình thí điểm

Tại Hội nghị, các đại biểu đã trao đổi về lộ trình triển khai Kế hoạch; Hướng dẫn chuyên môn về dự phòng và kiểm soát ung thư cổ tử cung; hướng dẫn sàng lọc phát hiện sớm ung thư vú cũng như kinh nghiệm từ các mô hình triển khai sàng lọc ung thư vú, ung thư cổ tử cung tại các địa phương.

Trong đó có mô hình kết hợp công - tư trong Dự án thí điểm "Sàng lọc ung thư cổ tử cung" tại Hải Phòng và dự án "Can thiệp toàn diện ung thư vú" tại Đà Nẵng và Nghệ An.

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng thảo luận về lộ trình mở rộng vaccine HPV trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng và các giải pháp thúc đẩy chính sách nhằm đưa dịch vụ sàng lọc, phát hiện sớm ung thư cổ tử cung vào phạm vi chi trả của Bảo hiểm y tế.