Phấn đấu hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội trong năm 2026

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh trả lời tại họp báo. Ảnh: Nhật Bắc

Thông tin tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10 diễn ra ngày 4-11, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh cho biết, nhu cầu nhà ở xã hội là nhu cầu thiết thực, chính đáng của người dân. Việc bảo đảm chỗ ở giúp người lao động an cư, tạo nguồn lực lao động cho các đô thị và khu vực phát triển công nghiệp.

Về kết quả thực hiện chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội năm 2026, hiện cả nước đang triển khai xây dựng 293 dự án, với quy mô 363.065 căn. Trong đó, 128 dự án được khởi công mới, quy mô 183.293 căn, gồm 140.492 căn nhà ở xã hội và 42.801 căn nhà ở cho thuê.

Đến nay, có 170 dự án hoàn thành với quy mô 46.962 căn trên tổng số 97.271 căn theo kế hoạch, đạt 48%. Dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn, tương đương 90% kế hoạch đề ra.

Đối với phân khúc nhà ở xã hội cho thuê, lũy kế đến nay cả nước có 114 dự án đang triển khai, với tổng quy mô 63.970 căn. Kể từ khi Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo đẩy mạnh phát triển phân khúc nhà ở cho thuê vào tháng 6-2026, cả nước đã khởi công mới 29 dự án, quy mô khoảng 85.594 căn, trong đó có 33.886 căn cho thuê, chiếm 40%.

Đến nay, cả nước đã hoàn thành 8.314 căn nhà ở xã hội cho thuê, đạt 48% kế hoạch. Dự kiến trong năm 2026, số căn hoàn thành đạt 18.049 căn, bằng 104% kế hoạch được giao.

Về giải pháp giúp người dân thực sự tiếp cận nhà ở xã hội, Thứ trưởng Lê Hồng Vinh nhìn nhận, thời gian qua đã có nhiều chính sách được triển khai, song một số giải pháp còn mang tính manh mún, xử lý theo từng vụ việc, kiến nghị cụ thể.

Bộ Xây dựng được Chính phủ giao chủ trì tham mưu sửa đổi, hoàn thiện Luật Nhà ở, trình Quốc hội tại kỳ họp này. Dự thảo luật hướng tới cụ thể hóa các cơ chế, chính sách để người thu nhập thấp, công nhân và các đối tượng được hưởng chính sách có thể tiếp cận nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân với mức giá phù hợp.

Thứ nhất, về đối tượng và điều kiện thụ hưởng, các điều 31, 38, 44, 59 và 70 của dự thảo luật quy định cụ thể nhóm đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; đồng thời xác định điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình.

Thứ hai, về nguyên tắc hỗ trợ và phát triển nhà ở, các điều 32, 33, 45, 60 và 62 quy định việc thực hiện chính sách phải bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng; ưu tiên người có công, người khuyết tật, hộ nghèo và hỗ trợ vay vốn ưu đãi.

Dự thảo cũng thể chế hóa cơ chế tạo lập nguồn vốn thông qua Quỹ nhà ở hoạt động không vì lợi nhuận và tài chính công đoàn; đồng thời quy định các hình thức quy hoạch, bố trí quỹ đất để phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp.

Thứ ba, để kéo giảm giá thành, các điều 42, 48 và 64 của dự thảo luật quy định các chính sách ưu đãi về tài chính đối với chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp. Các ưu đãi gồm miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; ưu đãi thuế, tín dụng; cho phép hạch toán chi phí đầu tư hạ tầng và xây dựng vào chi phí hợp lý.

Chủ đầu tư cũng được dành một tỷ lệ diện tích đất hoặc diện tích sàn để kinh doanh dịch vụ, thương mại nhằm bù đắp chi phí, góp phần giảm giá thành, bảo đảm giá bán và giá thuê phù hợp với khả năng chi trả của người dân.

Thứ tư, về xác định giá và quản lý giao dịch, các Điều 37, 43, 67 và 68 quy định nguyên tắc xác định giá bán, giá thuê và giá thuê mua, bảo đảm tính đúng, tính đủ các chi phí hợp lý, hợp lệ và lợi nhuận định mức, không tính các khoản ưu đãi của Nhà nước vào giá nhà ở.

Dự thảo luật cũng quy định mỗi đối tượng chỉ được mua hoặc thuê một căn nhà ở xã hội; đồng thời hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu nhằm ngăn ngừa đầu cơ, bảo đảm nhà ở xã hội được sử dụng đúng mục đích an sinh.

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng, việc hoàn thiện các quy định nêu trên nhằm tạo cơ sở chính sách đồng bộ hơn, từ xác định đúng đối tượng thụ hưởng, tạo nguồn lực phát triển dự án đến kiểm soát giá bán, giá thuê, qua đó tăng khả năng tiếp cận nhà ở của người thu nhập thấp và công nhân.