Phân vùng cấp nước sạch: Tránh chồng chéo, nâng hiệu quả dự án

Trước đây, trên một số địa bàn xảy ra tình trạng hai đơn vị cùng phụ trách cấp nước, dẫn đến việc lắp đặt đường ống chồng lấn, gây giảm hiệu quả và lãng phí nguồn lực đầu tư. Một số doanh nghiệp bức xúc, kiến nghị, tỉnh phải chỉ đạo cơ quan chức năng vào cuộc giải quyết. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ khâu thẩm định chưa chặt chẽ khiến cơ quan có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư cho các vùng cấp nước bị trùng lặp. Để khắc phục, các sở, ngành chức năng của tỉnh đã phối hợp kiểm tra thực tế và làm việc với các bên liên quan, qua đó tham mưu điều chỉnh phân vùng cấp nước tại địa phương. Nhờ vậy, tình trạng chồng chéo được hạn chế, đồng thời nâng cao hiệu quả đầu tư các công trình cấp nước tập trung.

Công trình cấp nước sạch tập trung tại xã Đông Cứu.

Hiện nay, Công ty cổ phần Nước sạch Bắc Giang đang đảm nhận cung cấp nước sạch cho các phường Bắc Giang, Đa Mai và một phần các phường, xã khác như Tân Tiến, Tân An, Tiền Phong, Việt Yên, Nếnh, Tân Yên, Mỹ Thái, Tân Dĩnh cùng với Khu công nghiệp Đình Trám, phía Bắc Khu công nghiệp Song Khê-Nội Hoàng, Cụm công nghiệp Xương Giang, Dĩnh Kế và Lăng Cao. Ngoài ra, Công ty còn cung cấp nước cho Cụm công nghiệp Yên Sơn, xã Bắc Lũng cũng như một phần các xã Lục Nam, Bảo Đài, Đông Phú. Với mạng lưới được phân cấp, căn cứ tình hình thực tế, Công ty xây dựng kế hoạch đầu tư trong dài hạn, nâng cao năng lực hạ tầng, bảo đảm nguồn nước sạch được cung cấp ổn định.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện nay toàn tỉnh có hàng chục doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cung cấp nước sạch với hàng trăm công trình. Việc phân vùng cấp nước sạch được thực hiện khi tỉnh cấp quyết định chủ trương đầu tư ở từng dự án.

Năm 2025, Công ty đã tập trung mở rộng mạng lưới đến các xã xa trung tâm. Nhờ vậy, dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, bà con thôn Bãi Lời, xã Bảo Đài phấn khởi khi lần đầu tiên có dòng nước mát lành chảy về tận thôn. Trước đây, do ở xa công trình đầu mối nên nhiều người dân nghĩ khó có thể được dùng nước sạch, dù biết rõ nước giếng khoan bị nhiễm đá vôi, sắt nhưng vẫn phải sử dụng. Có hộ phải mua nước lọc về nấu ăn hằng ngày, còn nước giếng chỉ dùng tưới cây hay cọ rửa vật dụng. Nắm bắt thực tế và khó khăn đó, đơn vị trực thuộc Công ty cổ phần Nước sạch Bắc Giang đã nâng công suất, lắp đặt hạ tầng để cấp nước đến thôn. Sau hơn 4 tháng triển khai, đúng dịp Tết, gần 200 hộ dân trong thôn Bãi Lời đã được dùng nước sạch. Chị Lý Thị Hiền, người dân trong thôn nói: “Tết vừa rồi phải dùng nhiều nước mà nguồn cấp vẫn ổn định. Có nước sạch chúng tôi yên tâm hơn nhiều, cảm ơn các cấp đã quan tâm để bà con có nguồn nước bảo đảm sức khỏe”.

Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Xây dựng và Cấp nước Hà Bắc hiện đang đảm nhận nhiệm vụ cung cấp nước sạch cho người dân xã Quang Châu và xã Vân Trung cũ (nay là một phần phường Nếnh); công suất hơn 10 nghìn m3/ngày đêm. Theo ông Trần Văn Giang, Giám đốc Công ty, việc phân vùng cấp nước đã tạo điều kiện để đơn vị chủ động hơn trong kế hoạch đầu tư sản xuất, kinh doanh. Nhờ đó, công ty có thể sử dụng và phát huy hiệu quả nguồn vốn, đồng thời nâng cao năng lực cung cấp nước, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của các khách hàng.

Ngoài ra, nhiều công trình cấp nước sạch tập trung ở miền núi, vùng cao cũng được xây dựng cấp nước cho từng địa phương, khu vực. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện nay toàn tỉnh có hàng chục doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cung cấp nước sạch với hàng trăm công trình. Việc phân vùng cấp nước sạch được thực hiện khi tỉnh cấp quyết định chủ trương đầu tư ở từng dự án. Trước khi phê duyệt, cơ quan chức năng tham mưu đã rà soát toàn bộ, không để tình trạng đầu tư chồng lấn, gây lãng phí nguồn lực.

Người dân thôn Bãi Lời, xã Bảo Đài phấn khởi được dùng nước sạch dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ.

Tuy nhiên, bên cạnh phát huy tính ưu việt song việc phân vùng cấp nước lại có một số trở ngại. Đó là, đối với doanh nghiệp năng lực yếu, được phân vùng cấp nước nhiều năm nhưng vẫn không thể hoạt động, cấp nước được, mới dừng lại ở việc đầu tư đường ống hoặc có cấp nhưng không ổn định. Điều này gây bức xúc trong Nhân dân. Tại xã Yên Sơn, Lan Mẫu, Bắc Lũng (Lục Nam cũ) nay là xã Bắc Lũng có một doanh nghiệp đầu tư công trình nhưng nhiều năm việc cấp nước rất phập phù bởi năng lực của đơn vị được giao nhiệm vụ thực hiện hạn chế.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 phấn đấu đến năm 2030, tỷ lệ người dân được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn là 96,4% (trong đó, đô thị đạt 100%, nông thôn đạt 93,8%). Để hoàn thành mục tiêu đề ra, Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030 tầm nhìn đến năm 2050 đang điều chỉnh sau khi sáp nhập tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang cũng đang tính đến để hoàn thiện hơn trong việc cấp nước sạch. Trong đó có tính toán, dự báo đến trữ lượng nước, khai thác nước, từ đó xây dựng các công trình điều tiết, khai thác, sử dụng và phát triển tài nguyên nước một cách hiệu quả, bền vững.

Trước mắt, nhiều ý kiến đề xuất ngành chức năng cần hằng năm rà soát, điều chỉnh giảm phạm vi cấp nước của hệ thống cấp nước sinh hoạt tập trung đối với các doanh nghiệp có năng lực yếu, khu vực trữ lượng nước không đủ cấp nước kịp thời, ổn định. Riêng đối với trường hợp tại xã Bắc Lũng cần có giải pháp sớm, yêu cầu doanh nghiệp được phân vùng cấp nước tại địa bàn này khẩn trương hoàn thiện dự án, các hạng mục liên quan. Nếu không thực hiện được thì cần điều chuyển vùng cấp nước cho đơn vị khác, đáp ứng nguyện vọng chính đáng, cấp thiết về dùng nước sạch của bà con.

Bài, ảnh: Trường Sơn