Phanh phui đường dây tranh giả quy mô triệu USD tại New York

Các tác phẩm giả mạo. Ảnh: Văn phòng công tố viên Hoa Kỳ, khu vực phía Đông New York.

Theo AP, câu chuyện bắt đầu hơn một năm trước, khi nhà buôn tranh Robert Rogal đón một phụ nữ trẻ đến phòng trưng bày riêng. Tự xưng là Karolina Bankowska, người này mang theo một bức tranh ký tên Andrew Wyeth và đề nghị ký gửi. Bức tranh trông giống phong cách màu nước giai đoạn đầu của họa sĩ, khiến Rogal định giá khoảng 20.000 – 30.000 USD dù nguồn gốc chưa rõ ràng.

“Tôi thấy nguồn gốc hơi mơ hồ, nhưng cô ta có vẻ đáng tin. Không phải loại giả quá lộ liễu,” Rogal nói.

Tuy nhiên, theo các công tố viên liên bang, bức tranh này thực chất chỉ là một trong ít nhất 200 tác phẩm giả được Karolina Bankowska (26 tuổi) và cha cô, Erwin Bankowski (50 tuổi), tìm cách đưa ra thị trường.

Ngày 28.4, hai cha con đã nhận tội lừa đảo, nhắm vào nhiều nhà đấu giá lớn tại New York. Các tác phẩm giả được sản xuất tại Ba Lan bởi một đồng phạm giấu tên, thường sao chép những tác phẩm ít được biết đến của các nghệ sĩ nổi tiếng như Banksy và Andy Warhol.

Trong đó, một tác phẩm giả mang tên Richard Mayhew được nhà đấu giá DuMouchelles bán với giá 160.000 USD vào tháng 10 năm ngoái. Một số nhà đấu giá khác bị nhắm tới gồm Bonhams, Phillips, Freeman's và Antique Arena.

Hai bị cáo, hiện sống tại bang New Jersey, đối mặt với các cáo buộc âm mưu gian lận qua mạng và xuyên tạc hàng hóa do người Mỹ bản địa sản xuất, liên quan đến việc sao chép tác phẩm của nghệ sĩ Fritz Scholder. Họ có thể đối diện án tù hơn ba năm, phải bồi thường 1,9 triệu USD và có nguy cơ bị trục xuất về Ba Lan.

Tại phiên tòa, Karolina Bankowska thừa nhận hành vi sai trái và nhận tội. Luật sư của cô cho biết thân chủ đã gửi hơn 1 triệu USD vào tài khoản ký quỹ. Cha cô, Erwin Bankowski, cũng gửi lời xin lỗi thông qua phiên dịch, cho rằng đây là “một quyết định sai lầm” khi cố gắng nuôi sống gia đình.

Theo các công tố viên, từ năm 2020, hai cha con đã thuê một họa sĩ tại Ba Lan để sản xuất tranh giả, sử dụng giấy cũ và làm giả con dấu của các phòng trưng bày đã đóng cửa nhằm tăng độ tin cậy.

Sau đó, một trường hợp đáng chú ý xảy ra vào tháng 3.2023, khi đại diện của họa sĩ Raimonds Staprans phát hiện một bức tranh giả mang tên “Triple Boats” được rao bán. Dù đã cảnh báo, tác phẩm vẫn được bán với giá 60.000 USD chỉ vài ngày sau đó.

Khi thông tin về các tác phẩm giả lan rộng trong giới nghệ thuật, nhiều chuyên gia nhận định đây là một thủ đoạn điển hình, thậm chí phổ biến hơn nhiều so với những gì một bộ phận trong ngành sẵn sàng thừa nhận.

Theo bà Erin Thompson, Giáo sư nghiên cứu tội phạm nghệ thuật tại Đại học Thành phố New York, điểm bất thường của vụ việc này nằm ở chỗ những kẻ làm giả đã bị phát hiện và bắt giữ.

Bà cho rằng công chúng thường hình dung thế giới nghệ thuật là một môi trường tinh tế, nơi những người am hiểu cùng chia sẻ giá trị của cái đẹp. Tuy nhiên, trên thực tế, thị trường này vẫn tồn tại không ít tác phẩm giả mạo.

Giáo sư Thompson cũng chỉ ra các dấu hiệu bất thường trong tranh giả, như con dấu ghi năm 1976 nhưng lại sử dụng mã địa chỉ đã bị loại bỏ từ năm 1962. Một số tem giả còn mang tên một phòng trưng bày đã đóng cửa năm 2011.