'Pháo đài ngầm' tuyệt mật dưới Nhà Trắng bảo vệ tổng thống Mỹ

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Nhà Trắng cần một phòng khiêu vũ mới quy mô lớn để cung cấp không gian an toàn cho ông và các đời tổng thống sau này. Các luật sư của ông cũng đưa ra lập luận này trong vụ kiện liên quan dự án trị giá 600 triệu USD.

Người phát ngôn Nhà Trắng Davis Ingle cho biết dự án cải tạo Cánh Đông "gắn chặt với an ninh của Tổng thống, khuôn viên Nhà Trắng và một số hạ tầng an ninh quan trọng khác". Lục quân Mỹ cũng cho rằng công trình có thể tăng khả năng bảo vệ Nhà Trắng trước nguy cơ từ máy bay không người lái.

Dự án rộng hơn 8.300 m2, sức chứa gần 1.000 người, được ông Trump đề xuất tháng 7/2025 và khởi công tháng 10/2025. Công trình thay thế Cánh Đông và vấp phải kiện tụng do bị cho là chưa hoàn tất các quy trình đánh giá, phê duyệt cần thiết.

Tuy nhiên, các cựu quan chức Mỹ cho rằng lập luận về nhu cầu an ninh đã bỏ qua một cơ sở bí mật nằm dưới khu phức hợp Nhà Trắng.

Trong nhiều thập kỷ, Trung tâm Điều hành Khẩn cấp của Tổng thống (PEOC) là cơ sở trú ẩn của Nhà Trắng. Công trình này được xây dựng trong Thế chiến II để bảo vệ Tổng thống Franklin D. Roosevelt khi xảy ra tình huống khẩn cấp.

Trong vụ khủng bố ngày 11/9/2001, Mật vụ Mỹ từng đưa Phó Tổng thống Dick Cheney và Đệ nhất phu nhân Laura Bush tới đây.

Sau vụ 11/9, Nhà Trắng được cho là đã xây dựng một cơ sở an toàn mới kiên cố hơn. Nhà báo Ronald Kessler cho biết công trình nằm dưới bãi cỏ phía Bắc Nhà Trắng và được xây dựng từ năm 2010.

Lý do công khai khi đó là nâng cấp hệ thống điện và điều hòa không khí. Dự án có giá trị công bố 376 triệu USD. Theo ông Kessler, cơ sở này nằm sâu hơn 18 m dưới khu phức hợp Nhà Trắng, có thang máy riêng, hệ thống lọc không khí độc lập và lượng lương thực đủ dùng trong nhiều tháng.

Ông Kessler cho rằng căn hầm có thể bảo vệ toàn bộ nhân sự Cánh Tây trong trường hợp xảy ra cuộc tấn công bằng vũ khí hủy diệt hàng loạt. Công trình cũng được thiết kế như một trung tâm điều hành để tổng thống và các quan chức cấp cao tiếp tục quản lý đất nước trong khủng hoảng.

Sau khi ông Trump nhậm chức, các quan chức cấp cao được cho là đã khảo sát cơ sở này.

Tuy nhiên, 2 cựu quan chức Mỹ nói với Washington Post rằng họ nghi ngờ căn hầm hiện có chưa đủ kiên cố. Theo họ, các tiêu chuẩn an toàn của cơ sở cũ có nhiều điểm tương đồng với những yêu cầu Nhà Trắng đang áp dụng cho khu phức hợp phòng khiêu vũ mới.

Họ cũng cảnh báo việc phá dỡ Cánh Đông có thể làm lộ các cơ sở bên dưới. PEOC được cho là nằm sâu khoảng 6 m dưới Cánh Đông và có thể đã bị phá hủy hoặc hư hại trong quá trình thi công.

Nhà Trắng hiện thúc đẩy tiến độ dự án. Các quan chức cho biết công trình đã hoàn thành 65%, với 250 công nhân làm việc 20 giờ mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần. Phần ngầm sâu 5 tầng được cho là đã hoàn thành phần lớn.

Joshua Fisher, quan chức Nhà Trắng quản lý dự án, cảnh báo việc đình chỉ thi công có thể khiến phần công trình đã xây dựng phải phá bỏ.

Nếu lệnh đình chỉ kéo dài, chúng tôi có thể phải phá bỏ toàn bộ phần đã xây, gây xáo trộn và cực kỳ nguy hiểm", ông nói với Tòa án Tối cao.