Pháp cam kết cải cách tuyển sinh đại học sau làn sóng biểu tình

Ngày 26/10, Chính phủ Pháp công bố hàng loạt biện pháp cải cách giáo dục, trong đó đáng chú ý là kế hoạch thay thế nền tảng tuyển sinh đại học trực tuyến quốc gia Parcoursup vào năm 2028.

Động thái này nhằm đáp ứng những yêu cầu của học sinh, sinh viên sau nhiều tuần biểu tình phản đối hệ thống tuyển sinh, tình trạng thiếu nguồn lực giáo dục và chi phí sinh hoạt ngày càng tăng.

Bộ trưởng Giáo dục Đại học Pháp Philippe Baptiste cho biết, nền tảng Parcoursup sẽ có những thay đổi đáng kể từ năm 2027, trước khi được thay thế hoàn toàn vào năm 2028.

Parcoursup hiện là hệ thống cho phép học sinh, sinh viên đăng ký vào các trường đại học và chương trình giáo dục bậc cao tại Pháp, đồng thời tiếp nhận kết quả xét tuyển. Theo Bộ Giáo dục Đại học, nền tảng này ghi nhận số lượng hồ sơ đăng ký kỷ lục 1,05 triệu trong năm nay.

Tuy nhiên, Parcoursup trở thành tâm điểm chỉ trích khi nhiều sinh viên cho rằng các tiêu chí xét tuyển thiếu minh bạch, gây bất bình đẳng trong cơ hội tiếp cận những ngành học và trường đại học mong muốn.

Ảnh: AP/Thibault Camus

Theo kế hoạch cải cách, từ kỳ tuyển sinh năm 2027, các cơ sở giáo dục phải công bố tiêu chí lựa chọn chi tiết hơn. Nền tảng cũng sẽ cung cấp thêm thông tin giải thích về kết quả xét tuyển, trong khi các trường có trách nhiệm làm rõ lý do từ chối hồ sơ khi được yêu cầu.

Một ủy ban gồm đại diện sinh viên và giáo viên sẽ đưa ra những đề xuất đầu tiên về hệ thống tuyển sinh thay thế vào cuối tháng 11. Chính phủ Pháp cũng để ngỏ khả năng sửa đổi pháp luật để triển khai các cải cách cần thiết.

Bên cạnh thay đổi quy trình tuyển sinh, chính phủ cam kết bổ sung 15.000 chỗ học trong hệ thống giáo dục đại học vào các năm 2027 và 2028, chủ yếu tập trung vào các chương trình đào tạo nghề và kỹ thuật. Trợ cấp dành cho sinh viên cũng sẽ được điều chỉnh theo tỷ lệ lạm phát từ đầu năm học 2027.

Đối với giáo dục phổ thông, chính phủ dự kiến giới hạn sĩ số lớp 10 ở mức tối đa 28 học sinh từ năm 2027, ưu tiên triển khai tại những trường thuộc khu vực có điều kiện kinh tế khó khăn. Kế hoạch cắt giảm vị trí giáo viên trung học sẽ bị hủy bỏ, đồng thời bổ sung thêm 500 việc làm trong ngành giáo dục.

Chính phủ Pháp còn đề xuất cung cấp tới 4 tỷ euro, tương đương khoảng 4,5 tỷ USD, dưới hình thức cho vay lãi suất thấp để hỗ trợ các khu vực cải tạo trường học đến năm 2030. Một chương trình riêng trị giá 1 tỷ euro, tương đương 1,1 tỷ USD, sẽ được triển khai nhằm nâng cấp cơ sở vật chất tại các trường đại học đến năm 2029.

Những cam kết trên được đưa ra sau khi Pháp trải qua đợt bất ổn nghiêm trọng nhất trong nhiều năm. Đỉnh điểm là ngày 17/10, khi các cuộc biểu tình phản đối tình trạng thiếu kinh phí giáo dục và chi phí sinh hoạt tăng cao biến thành bạo loạn, cướp bóc tại nhiều địa phương.

Theo các số liệu được công bố, khoảng 2.400 người đã bị bắt giữ liên quan đến tình trạng bất ổn, dù hàng trăm nghìn người khác tham gia biểu tình ôn hòa.

Sau cuộc gặp với Thủ tướng Sébastien Lecornu vào sáng 26/10, đại diện một số tổ chức học sinh trung học ghi nhận những nhượng bộ của chính phủ nhưng cho rằng các biện pháp hiện tại vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu.

Nathanaël Combary, đại diện tổ chức học sinh trung học Renouveau Lycéen, cho biết một số kiến nghị của học sinh đã được giải quyết, song nhấn mạnh rằng đó mới chỉ là một phần trong những yêu cầu được đưa ra.

Trong khi đó, Clément Vieillot, đại diện nhóm Mouvement Cachan 94, bày tỏ sự thất vọng khi cho rằng những cam kết của chính phủ còn quá hạn chế. Ông chỉ ra rằng sinh viên đang yêu cầu bổ sung 250.000 chỗ học đại học, trong khi chính phủ mới cam kết tăng thêm 15.000 chỗ.

Đáng chú ý, phong trào phản đối ban đầu tập trung vào giáo dục nay đã lan rộng sang nhiều tầng lớp lao động, với yêu cầu giảm bớt áp lực từ chi phí sinh hoạt leo thang. Điều này khiến chính phủ đối mặt với thách thức lớn hơn nhiều so với việc chỉ cải cách hệ thống tuyển sinh.

Một vấn đề khác là kế hoạch thay thế Parcoursup vào năm 2028 sẽ vượt quá nhiệm kỳ hiện tại của Tổng thống Emmanuel Macron. Theo quy định, ông Macron không thể tranh cử nhiệm kỳ tổng thống thứ ba liên tiếp vào năm 2027, đồng nghĩa việc hoàn tất cải cách sẽ phụ thuộc phần lớn vào chính quyền kế nhiệm.

Tuy nhiên, Chính phủ Pháp vẫn chưa đưa ra thiết kế cụ thể cho hệ thống tuyển sinh mới. Việc triển khai còn phụ thuộc vào các quyết định chính trị, nguồn lực tài chính và khả năng điều chỉnh pháp luật trong những năm tới.