Pháp-Morocco khép lại nhiều năm rạn nứt, mở chương mới trong quan hệ song phương

Theo hãng tin AFP, đây là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông Lecornu kể từ khi nhậm chức, đồng thời là cuộc họp liên chính phủ Pháp-Morocco đầu tiên kể từ năm 2019 với sự tham dự của 12 Bộ trưởng của hai nước.

Phát biểu tại Rabat, Thủ tướng Lecornu bày tỏ vui mừng khi đến Morocco không chỉ trên cương vị người đứng đầu Chính phủ Pháp, mà còn với tình cảm cá nhân. Về phần mình, Thủ tướng Morocco Aziz Akhannouch khẳng định, hai nước đã khôi phục được lòng tin và đang mở ra "một chương mới" trong quan hệ song phương.

Điểm nhấn của chuyến thăm là việc hai bên ký 11 thỏa thuận hợp tác trên các lĩnh vực an ninh và kinh tế, đồng thời khởi động chương trình kêu gọi doanh nghiệp tham gia dự án xây dựng tuyến cáp điện ngầm dưới biển nối Morocco với thành phố Marseille của Pháp.

Thủ tướng Lecornu cho biết, các thỏa thuận đạt được trong chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng thống Emmanuel Macron tới Morocco hồi tháng 10/2024 đang được triển khai hiệu quả và đã mang lại những kết quả "đặc biệt tích cực".

Tuy nhiên, một số dự án hợp tác quy mô lớn vẫn chưa đạt tiến triển như kỳ vọng. Dự án nhà máy khử mặn tại Rabat do Tập đoàn Veolia triển khai vẫn vướng mắc về cơ chế giá, trong khi dự án hợp tác giữa Engie và Tập đoàn Phosphate Morocco (OCP) trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và lưu trữ năng lượng chưa đi đến quyết định đầu tư cuối cùng.

Quan hệ Pháp-Morocco rơi vào khủng hoảng từ năm 2021 sau bê bối phần mềm gián điệp Pegasus. Khi đó, điện thoại của Tổng thống Emmanuel Macron bị nghi là mục tiêu theo dõi của cơ quan tình báo Morocco. Cuộc điều tra của cơ quan tư pháp Pháp sau đó phát hiện dấu vết phần mềm độc hại trên điện thoại của bảy Bộ trưởng và cựu Bộ trưởng, trong đó có ông Sébastien Lecornu và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Florence Parly.

Morocco luôn bác bỏ các cáo buộc này.

Cũng trong năm 2021, quan hệ hai nước tiếp tục xấu đi do tranh cãi về chính sách thị thực sau khi Pháp cắt giảm một nửa số thị thực Schengen cấp cho công dân Morocco nhằm gây sức ép buộc Rabat tiếp nhận trở lại những công dân bị yêu cầu rời khỏi lãnh thổ Pháp. Quyết định này đã vấp phải phản ứng mạnh từ phía Morocco và đẩy quan hệ song phương xuống mức thấp nhất trong nhiều năm.

Bên cạnh đó, bất đồng về vấn đề Tây Sahara cũng là nguyên nhân quan trọng khiến quan hệ hai nước rạn nứt. Tuy nhiên, việc Pháp hồi tháng 7/2024 công nhận chủ quyền của Morocco đối với vùng lãnh thổ tranh chấp này đã trở thành bước ngoặt, tạo động lực cho tiến trình hòa giải giữa Paris và Rabat, dù đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Pháp với Algeria - nước ủng hộ Mặt trận Polisario.

Theo kế hoạch, tiến trình bình thường hóa quan hệ sẽ tiếp tục được thúc đẩy bằng chuyến thăm chính thức của Quốc vương Mohammed VI tới Pháp vào mùa Thu năm nay.

Trong khuôn khổ chuyến thăm sắp tới, hai bên dự kiến ký Hiệp ước Hữu nghị đặc biệt nhằm thiết lập khuôn khổ hợp tác lâu dài trên nhiều lĩnh vực, qua đó khẳng định quyết tâm khép lại giai đoạn khủng hoảng và mở ra một giai đoạn hợp tác mới trong quan hệ Pháp-Morocco.