Nghị sĩ Mỹ kêu gọi cấm doanh nghiệp mua bộ nhớ bán dẫn Trung Quốc

Chip do công ty SK Hynix sản xuất. Ảnh minh họa: Yonhap/TTXVN

Theo Financial Times ngày 16/7, Chủ tịch Ủy ban đặc biệt về Trung Quốc của Hạ viện Mỹ John Moolenaar đã gửi thư tới Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick, đề nghị cấm các công ty Mỹ mua chip nhớ từ ChangXin Memory Technologies (CXMT) và Yangtze Memory Technologies (YMTC).

Ông Moolenaar, thành viên đảng Cộng hòa, cùng nghị sĩ Dân chủ George Whitesides cho rằng việc phụ thuộc vào chip Trung Quốc sẽ tạo ra rủi ro đối với an ninh quốc gia, an ninh kinh tế và chuỗi cung ứng của Mỹ.

Hai nghị sĩ bày tỏ lo ngại trước thông tin Apple và một số doanh nghiệp Mỹ đang tìm cách mua chip từ các nhà sản xuất Trung Quốc trong bối cảnh thị trường toàn cầu thiếu hụt nghiêm trọng bộ nhớ bán dẫn.

Trong thư, ông Moolenaar cáo buộc các nhà sản xuất bộ nhớ hàng đầu Trung Quốc có quan hệ chặt chẽ với quân đội nước này. Theo ông, hoạt động mua chip của doanh nghiệp Mỹ có thể gián tiếp hỗ trợ Trung Quốc phát triển những công nghệ có khả năng ứng dụng cho cả mục đích dân sự và quân sự.

Động thái trên được đưa ra trong bối cảnh Apple đang vận động chính quyền Mỹ cho phép hãng mua bộ nhớ bán dẫn từ CXMT, trong khi Bộ Chiến tranh Mỹ đầu vừa qua đã đưa công ty này vào danh sách các doanh nghiệp quân sự Trung Quốc.

Việc có tên trong danh sách này không trực tiếp cấm Apple mua sản phẩm của CXMT, nhưng có thể làm gia tăng sức ép chính trị đối với nhà sản xuất iPhone và khiến bất kỳ thỏa thuận nào với công ty Trung Quốc trở nên nhạy cảm hơn.

Các nghị sĩ đề nghị chính quyền cấm doanh nghiệp Mỹ mua chip từ mọi công ty nằm trong danh sách các công ty quân sự Trung Quốc của Bộ Quốc phòng hoặc Danh sách Thực thể (Entity List) của Bộ Thương mại Mỹ.

Danh sách Thực thể áp đặt các yêu cầu cấp phép nghiêm ngặt đối với việc xuất khẩu công nghệ Mỹ cho những doanh nghiệp bị liệt kê. YMTC đã nằm trong danh sách này, trong khi các nghị sĩ muốn Bộ Thương mại bổ sung CXMT và thắt chặt hơn nữa các biện pháp hạn chế đối với YMTC.

Chính quyền Tổng thống Trump từng chuẩn bị đưa CXMT vào Danh sách Thực thể trong năm ngoái, nhưng sau đó rút lại kế hoạch do lo ngại động thái này có thể ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán thương mại với Trung Quốc.

Ngoài các biện pháp trong nước, hai nghị sĩ đề nghị Washington phối hợp với Nhật Bản, Hàn Quốc và Liên minh châu Âu để xây dựng cách tiếp cận chung, ngăn CXMT và YMTC tận dụng tình trạng thiếu chip nhớ để thâm nhập chuỗi cung ứng của các nước đồng minh.

Theo họ, việc cho phép doanh nghiệp Mỹ mua chip của hai tập đoàn Trung Quốc có thể làm suy giảm lâu dài năng lực sản xuất bộ nhớ của phương Tây, đồng thời tạo ra sự phụ thuộc chiến lược vào Trung Quốc khi AI ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với sức mạnh kinh tế và quân sự của Mỹ.

CXMT chuyên sản xuất bộ nhớ DRAM, trong khi YMTC tập trung vào bộ nhớ NAND. Đây là những linh kiện thiết yếu trong nhiều loại thiết bị, từ điện thoại thông minh, máy tính cá nhân đến máy chủ và trung tâm dữ liệu.

Hai công ty được thành lập trong khuôn khổ nỗ lực của Bắc Kinh nhằm giảm sự phụ thuộc gần như hoàn toàn vào các nhà cung cấp chip nước ngoài.

Vai trò của CXMT và YMTC ngày càng được chú ý trong năm nay, khi làn sóng xây dựng cơ sở hạ tầng AI khiến nhu cầu chip nhớ tăng mạnh. Các trung tâm dữ liệu phục vụ đào tạo và vận hành mô hình AI cần lượng lớn bộ nhớ hiệu suất cao, tạo sức ép lên năng lực sản xuất toàn cầu.

Ba nhà cung cấp DRAM lớn nhất thế giới gồm Micron của Mỹ, Samsung Electronics và SK Hynix của Hàn Quốc đã cam kết đầu tư hàng trăm tỷ USD để mở rộng công suất. Tuy nhiên, các nhà máy mới cần nhiều năm để xây dựng, khiến tình trạng thiếu nguồn cung khó có thể được giải quyết ngay lập tức.

Hiện CXMT và YMTC chủ yếu phục vụ thị trường Trung Quốc. Các hạn chế của Mỹ đối với hoạt động xuất khẩu thiết bị sản xuất bán dẫn đã cản trở hai công ty tiếp cận công nghệ tiên tiến, khiến sản phẩm của họ chưa đạt mức độ phức tạp như các đối thủ quốc tế.

Tuy nhiên, tốc độ mở rộng nhanh cùng các khoản đầu tư lớn khiến giới phân tích dự báo CXMT và YMTC có thể bắt đầu tác động đáng kể đến giá bộ nhớ bán dẫn toàn cầu trong vài năm tới.