Phát hiện biệt thự La Mã tráng lệ từ một vụ khai quật trái phép

Các nhà khảo cổ vẫn đang tiếp tục khai quật và nghiên cứu khu biệt thự La Mã vừa được phát hiện. Ảnh: Bộ Văn hóa Italia

Địa điểm khảo cổ nằm tại khu vực nay là làng Castel di Guido, cách Rome khoảng 20km. Vào thời Đế chế La Mã, từ năm 27 trước Công nguyên đến thế kỷ V, nơi đây thuộc khu dân cư Lorium, vùng đất gắn liền với nhiều hoàng đế La Mã.

Công tác khai quật và nghiên cứu vẫn đang được tiếp tục. Đến nay, các nhà khảo cổ đã phát hiện một sảnh vào lớn với sân trong và bể hứng nước mưa trung tâm (impluvium), bao quanh là những nền khảm đen trắng mang họa tiết hình học và thực vật được bảo tồn khá nguyên vẹn.

Theo thông cáo của Bộ Văn hóa Italia công bố đầu tuần này, Lorium từng là nơi lui tới của nhiều hoàng đế nổi tiếng như Hadrian, Antoninus Pius và Marcus Aurelius trong giai đoạn cực thịnh của Đế chế La Mã.

Vụ việc được phát hiện sau khi người dân sống gần khu vực này báo với chính quyền vào tháng 2 về những hoạt động bất thường diễn ra trên khu đất.

Khi lực lượng chức năng có mặt tại hiện trường, họ phát hiện nhiều dấu hiệu điển hình của hoạt động đào trộm cổ vật. Theo Bộ Văn hóa Italia, đây là loại tội phạm chuyên nhắm đến các di chỉ khảo cổ để tìm kiếm hiện vật có giá trị và cung cấp cho thị trường buôn bán cổ vật trái phép.

Một phát ngôn viên của đơn vị Bảo vệ Di sản Văn hóa thuộc lực lượng Carabinieri cho biết, những đống đất mới đào, hoạt động diễn ra vào ban đêm cùng việc không có giấy phép khai quật đã làm dấy lên nghi ngờ của cơ quan chức năng.

Quá trình kiểm tra cho thấy một nhóm người đã sử dụng máy xúc để đào một hố lớn bên dưới khu đất, tại khu vực được che chắn bởi hàng rào đã bị cắt phá.

Chỉ trong vài ngày, hoạt động khai quật trái phép đã bị ngăn chặn. Mặc dù những người liên quan đã bỏ trốn, giới chức lại phát hiện một biệt thự cổ chưa từng được ghi nhận trước đó cùng nhiều hiện vật được bảo tồn trong tình trạng đáng chú ý.

“Chỉ trong vài ngày, các quan chức Bộ Văn hóa phối hợp với lực lượng Carabinieri đã chấm dứt hoạt động khai quật bí mật này”, Bộ trưởng Văn hóa Italia Alessandro Giuli cho biết trong một tuyên bố.

Bộ trưởng cho biết cơ quan chức năng đã bảo vệ được khu vực khảo cổ và phát hiện tàn tích của một biệt thự quy mô lớn thuộc thời Đế chế La Mã tại vùng nông thôn quanh Rome, nơi từng gắn với triều đại Antonine.

Những bức tranh khảm tinh xảo là một trong những hiện vật được phát hiện tại khu biệt thự La Mã vừa được khai quật. Ảnh: Bộ Văn hóa Italia

Theo Bộ Văn hóa Italia, một số hạng mục của công trình bị hư hại nhẹ do việc sử dụng cuốc và máy khoan trong quá trình đào bới trái phép. Hiện chưa xác định được có hiện vật nào bị lấy đi hay không.

Nhà khảo cổ Alessia Contino thuộc Cơ quan Giám sát Đặc biệt Rome cho biết những phát hiện tại đây bao gồm các bức tranh khảm trang trí công phu, nhiều tác phẩm điêu khắc bằng đá cẩm thạch và phần còn lại của một bức tượng được cho là thần Silvanus, vị thần bảo hộ vùng nông thôn trong thần thoại La Mã.

Theo bà Contino, chất lượng đặc biệt của các chi tiết trang trí cho thấy biệt thự nhiều khả năng thuộc sở hữu của những nhân vật có địa vị cao trong tầng lớp quý tộc La Mã và có mối liên hệ chặt chẽ với triều đình Đế quốc.

Trong nhiều thập kỷ, nạn đào trộm cổ vật đã gây thiệt hại cho nhiều di chỉ khảo cổ tại Italia. Không ít hiện vật bị đưa ra thị trường chợ đen hoặc xuất hiện trong các bộ sưu tập quốc tế thông qua những giấy tờ nguồn gốc bị làm giả. Những năm gần đây, nhiều hiện vật đã được hồi hương, trong đó có một số cổ vật được trả lại từ các bảo tàng tại Mỹ.

Hiện công tác khai quật vẫn tiếp tục được triển khai. Theo Bộ Văn hóa Italia, công chúng sẽ có cơ hội tham quan địa điểm khảo cổ này lần đầu tiên từ ngày 20.6 theo hình thức đăng ký trước và dự kiến sẽ có thêm các đợt mở cửa trong những tháng tới.