Phát hiện đường dây mua bán gan tiền tỷ, Bộ Y tế chấn chỉnh hoạt động ghép tạng

Theo Bộ Y tế, việc phát hiện các đường dây môi giới, mua bán, chiếm đoạt mô, bộ phận cơ thể người kết nối qua các nền tảng mạng xã hội, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đạo đức nghề nghiệp, uy tín của ngành Y tế và tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe, tính mạng của người dân.

Vì thế, Bộ Y tế siết chặt quản lý và chấn chỉnh hoạt động hiến, ghép tạng, nhằm bảo đảm tính nhân đạo, minh bạch của hoạt động hiến tạng, đồng thời bảo vệ an toàn cho người bệnh và giữ gìn uy tín của ngành y tế.

Hiến, ghép tạng theo đúng luật đã cứu sống nhiều người bệnh

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn yêu cầu các cơ sở khám, chữa bệnh phải tuân thủ nghiêm Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác. Mọi hành vi môi giới, mua bán mô, bộ phận cơ thể người dưới bất kỳ hình thức nào đều bị nghiêm cấm.

Người đứng đầu cơ sở khám, chữa bệnh phải chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu để xảy ra vi phạm tại đơn vị.

Đối với các bệnh viện có thực hiện ghép tạng, Bộ Y tế yêu cầu rà soát toàn bộ quy trình chuyên môn liên quan đến hiến, lấy và ghép mô, bộ phận cơ thể người. Trong đó, phải thực hiện đầy đủ quy trình tiếp nhận, thẩm định và xác minh mối quan hệ giữa người hiến và người nhận theo đúng quy định pháp luật, đặc biệt với trường hợp hiến tạng từ người sống.

Các hồ sơ hiến, ghép tạng phải được kiểm tra chặt chẽ, bảo đảm tính hợp pháp, minh bạch và đầy đủ. Các bệnh viện tuyệt đối không thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người khi hồ sơ chưa hoàn chỉnh hoặc có dấu hiệu nghi vấn liên quan đến môi giới, mua bán trái phép.

Bộ Y tế cũng yêu cầu các cơ sở y tế tăng cường giáo dục đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm pháp lý cho đội ngũ nhân viên y tế, đặc biệt đối với những cán bộ trực tiếp tham gia hoạt động ghép tạng.

Khuyến khích hiến tạng sau chết não

Bên cạnh việc chấn chỉnh quy trình chuyên môn, Bộ Y tế yêu cầu các Sở Y tế tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ sở y tế có ghép mô, bộ phận cơ thể người trên địa bàn, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định pháp luật.

Một trong những giải pháp quan trọng được Bộ Y tế nhấn mạnh là tăng cường truyền thông, vận động người dân tham gia hiến tạng sau chết não. Việc mở rộng nguồn hiến tạng từ người chết não được xem là giải pháp căn cơ để từng bước hạn chế nguồn hiến từ người sống, giảm nguy cơ phát sinh hoạt động mua bán nội tạng trái phép.

Hiện nay, cả nước có hàng chục cơ sở y tế đủ điều kiện thực hiện ghép tạng như Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, Bệnh viện Nhi Trung ương cùng nhiều bệnh viện tuyến trung ương và địa phương.

Ngoài ra, Việt Nam cũng đã hình thành hệ thống ngân hàng mô với nhiều cơ sở công lập và tư nhân tham gia lưu trữ và cung cấp mô, tế bào phục vụ ghép tạng.

Một nhóm đối tượng trong đường dây mua bán 1,2 tỉ đồng/quả thận. Ảnh: CAHN

Đường dây mua bán tạng tiền tỷ

Trước đó, tháng 9/2025, Công an TP Hà Nội đã bắt giữ các đối tượng trong đường dây mua bán nội tạng người, gồm Phạm Văn Hùng, Trần Ngọc Ba (sinh năm 1990), Phùng Thị Thảo (sinh năm 1984), Lê Thanh Thành (sinh năm 1998), Nguyễn Thị Thu Ngân (sinh năm 1991), Phạm Thị Ngọc Thúy (sinh năm 1992), tạm trú tại phường Bồ Đề, TP Hà Nội và Nguyễn Thị Hoa (sinh năm 1989), trú tại phường Việt Hưng, TP Hà Nội...

Mới đây, Công an TP Hà Nội lại bắt giữ Đoàn Văn Hòa, 37 tuổi; Nguyễn Đức Xuân, 37 tuổi và Lê Văn Sơn, 30 tuổi để điều tra tội mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người.

Các đối tượng này dùng tài khoản Facebook đăng tin tìm người hiến gan, thận “hậu tạ cao” để kết nối người bán và người mua.

Người bán được hướng dẫn hoàn tất thủ tục dưới hình thức hiến tặng nhằm hợp thức hóa hồ sơ, sau đó đưa đến Hà Nội hoặc TP.HCM để kiểm tra sức khỏe, xét nghiệm chỉ số tương thích và các đối tượng hướng dẫn người bán hoàn thiện các giấy tờ pháp lý tại địa phương và làm thủ tục y tế để bệnh viện tiến hành ghép tạng.

Giá một quả thận được thỏa thuận 800–950 triệu đồng, còn gan 1,2–1,5 tỷ đồng, nhưng người bán chỉ nhận 300–450 triệu đồng cho thận và 600–800 triệu đồng cho gan. Phần chênh lệch hàng trăm triệu đồng mỗi ca ghép do nhóm môi giới hưởng lợi. Cơ quan điều tra xác định đường dây này đã môi giới thành công nhiều ca ghép trước khi bị phát hiện.

Thanh Hằng