Phát hiện 'mỏ vàng đen' khổng lồ 430 triệu thùng: Cú hích giúp kinh tế Việt Nam cất cánh

Việc Tập đoàn dầu khí Murphy Oil (Mỹ) khoan thẩm lượng thành công giếng Hải Sư Vàng-2X tại Lô 15-2/17, bể Cửu Long, cách bờ biển Việt Nam khoảng 64 km, đang tạo ra những kỳ vọng lớn không chỉ cho ngành dầu khí mà còn cho bài toán an ninh năng lượng và triển vọng tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong giai đoạn tới. Đây được đánh giá là một trong những phát hiện dầu khí ngoài khơi có quy mô đáng kể nhất tại khu vực trong nhiều năm trở lại đây, diễn ra trong bối cảnh nhu cầu năng lượng của Việt Nam tiếp tục tăng mạnh cùng đà phục hồi và mở rộng của nền kinh tế.

TÁC ĐỘNG TRỰC TIẾP ĐẾN AN NINH NĂNG LƯỢNG QUỐC GIA

Giếng Hải Sư Vàng-2X được khoan từ đầu tháng 10/2025 nhằm làm rõ hơn quy mô mỏ dầu khí Hải Sư Vàng, vốn được Murphy công bố phát hiện lần đầu vào đầu năm 2025. Trước đó, giếng phát hiện ban đầu đã ghi nhận khoảng 370 feet, tương đương 113 mét, vỉa dầu tại hai tầng chứa. Kết quả thẩm lượng mới cho thấy triển vọng tích cực hơn khi tổng chiều dày vỉa dầu đạt tới 429 feet, tương đương 131 mét, trong đó phần lớn tập trung ở tầng chứa chính sâu hơn, có chất lượng và tính liên tục cao.

Theo công bố của Murphy Oil, tầng chứa chính của giếng Hải Sư Vàng-2X cho lưu lượng khai thác thử nghiệm khoảng 6.000 thùng dầu mỗi ngày, với dầu nhẹ chất lượng cao đạt 37 độ API. Các đặc tính địa chất và dòng chảy cho thấy sự liên thông rõ rệt với giếng Hải Sư Vàng-1X, qua đó củng cố nhận định về một cấu trúc mỏ liền khối, có quy mô lớn hơn đáng kể so với dự báo ban đầu.

Trên cơ sở kết quả này, Murphy đã điều chỉnh tăng ước tính trữ lượng dầu có thể khai thác của mỏ. Hiện trữ lượng trung bình của tầng chứa chính được đánh giá ở mức cao trong dải dự báo trước đây, từ 170 đến 430 triệu thùng dầu quy đổi, thậm chí kịch bản lạc quan có thể vượt mốc 430 triệu thùng.

Theo đánh giá của Wood Mackenzie, công ty chuyên phân tích, nghiên cứu chuyên sâu dữ liệu về năng lượng và tài nguyên thiên nhiên có trụ sở tại Anh, với quy mô hiện tại, mỏ Hải Sư Vàng có thể là phát hiện dầu lớn thứ 3 ở Đông Nam Á kể từ năm 2000, chỉ sau mỏ Banyu Urip của Indonesia (2001) và Gumusut của Malaysia (2003).

Wood Mackenzie cũng nhận định đây có thể là phát hiện lớn nhất của khu vực trong vòng 20 năm qua nếu các kết quả thẩm định tiếp theo tiếp tục củng cố trữ lượng.

Đáng chú ý, kết quả khoan cũng cho thấy tầng chứa nông vẫn còn dầu, một yếu tố trước đây chưa được tính đầy đủ trong các mô hình trữ lượng. Điều này mở ra khả năng tiếp tục gia tăng quy mô tài nguyên có thể khai thác trong tương lai, khi Murphy dự kiến khoan thêm các giếng thẩm lượng nhằm đánh giá toàn diện hơn mỏ Hải Sư Vàng và các cấu trúc liên quan.

Trong bối cảnh sản lượng từ nhiều mỏ dầu khí truyền thống của Việt Nam đang suy giảm theo quy luật tự nhiên, phát hiện Hải Sư Vàng-2X mang ý nghĩa đặc biệt đối với an ninh năng lượng quốc gia. Những năm gần đây, nhu cầu tiêu thụ năng lượng, đặc biệt là xăng dầu và khí cho sản xuất điện, công nghiệp và giao thông vận tải, gia tăng nhanh cùng tốc độ tăng trưởng kinh tế cao. Điều này khiến Việt Nam ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn nhập khẩu dầu thô và các sản phẩm năng lượng, kéo theo rủi ro trước biến động giá cả và những bất ổn địa chính trị toàn cầu.

Giới chuyên gia nhận định, việc bổ sung một mỏ dầu có quy mô hàng trăm triệu thùng ngay ngoài khơi giúp củng cố đáng kể nguồn cung năng lượng trong nước, tạo thêm dư địa chủ động cho cân đối cung, cầu xăng dầu trong trung và dài hạn. Nguồn dầu nội địa ổn định không chỉ góp phần giảm áp lực nhập khẩu mà còn hỗ trợ xây dựng và duy trì dự trữ năng lượng chiến lược, qua đó nâng cao khả năng ứng phó của nền kinh tế trước các cú sốc từ bên ngoài.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động khó lường, những mỏ dầu mới như Hải Sư Vàng đóng vai trò như một “vùng đệm” quan trọng, giúp tăng cường khả năng tự chủ của Việt Nam.

CÚ HÍCH CHO TĂNG TRƯỞNG TRONG GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN MỚI

Ở góc độ vĩ mô, thành công của Murphy tại Lô 15-2/17 cũng tạo ra cú hích đáng kể cho tăng trưởng kinh tế và dòng vốn đầu tư. Tập đoàn Murphy Oil đang duy trì quy mô đầu tư đáng kể và ngày càng gia tăng vào lĩnh vực dầu khí tại Việt Nam, khẳng định vị thế của một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn trong ngành năng lượng.

Riêng giai đoạn 2024-2025, Murphy dự kiến rót khoảng 150 triệu USD cho hoạt động thăm dò và phát triển, trong đó năm 2025 mức chi đầu tư lên tới khoảng 110 triệu USD, tập trung chủ yếu cho dự án Lạc Đà Vàng và các giếng khoan liên quan tại bể Cửu Long. Tính lũy kế nhiều năm, tổng vốn Murphy Oil đầu tư vào Việt Nam được ước tính lên tới hàng trăm triệu USD, bao gồm khoảng 300 triệu USD cho công tác tìm kiếm, thăm dò và tham gia các dự án phát triển mỏ quy mô lớn.

Đáng chú ý, riêng dự án Lạc Đà Vàng có tổng mức đầu tư toàn dự án ước khoảng 700 triệu USD, trong đó Murphy nắm giữ 40% quyền lợi tham gia. Quy mô dòng vốn này không chỉ phản ánh cam kết lâu dài của Murphy Oil đối với thị trường Việt Nam, mà còn cho thấy sức hấp dẫn của lĩnh vực dầu khí Việt Nam trong bối cảnh nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng và thu hút đầu tư nước ngoài chất lượng cao ngày càng trở nên cấp thiết.

Phát hiện Hải Sư Vàng-2X của Murphy củng cố niềm tin của các nhà đầu tư quốc tế vào tiềm năng dầu khí ngoài khơi Việt Nam, qua đó nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư năng lượng. Không chỉ các hoạt động thăm dò và khai thác thượng nguồn được hưởng lợi, mà các lĩnh vực dịch vụ dầu khí, logistics, vận tải biển, chế biến và phân phối năng lượng cũng được kỳ vọng lan tỏa tích cực, tạo thêm việc làm và giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

Trong bối cảnh Việt Nam duy trì đà tăng trưởng GDP cao, với năm 2025 ghi nhận mức tăng hơn 8%, vai trò của ngành năng lượng, đặc biệt là dầu khí, tiếp tục mang tính then chốt trong việc ổn định cán cân thương mại và nguồn thu ngoại tệ. Sản lượng dầu khí nội địa tăng không chỉ đóng góp trực tiếp vào giá trị sản xuất công nghiệp mà còn hỗ trợ gián tiếp cho các ngành kinh tế khác thông qua việc đảm bảo nguồn năng lượng đầu vào ổn định và chi phí hợp lý.

Bên cạnh những tác động trước mắt, phát hiện Hải Sư Vàng-2X càng trở nên có ý nghĩa khi đặt trong bức tranh tổng thể về trữ lượng dầu khí của Việt Nam. Theo các số liệu ngành cập nhật gần đây, Việt Nam hiện sở hữu khoảng 4,4 tỷ thùng dầu mỏ dự trữ đã được xác minh, nằm trong nhóm quốc gia có trữ lượng dầu thô lớn nhất Đông Nam Á và thuộc nhóm dẫn đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Đây là nguồn tài nguyên chiến lược quan trọng, tạo nền tảng cho phát triển công nghiệp dầu khí và đảm bảo an ninh năng lượng trong dài hạn.

Song song với dầu thô, trữ lượng khí tự nhiên của Việt Nam cũng được đánh giá ở mức đáng kể, khoảng 0,6 nghìn tỷ mét khối. Các bể trầm tích trên thềm lục địa tiếp tục được xác định là khu vực giàu tiềm năng cho các chương trình thăm dò mở rộng. Khối lượng tài nguyên khí đốt này không chỉ đáp ứng nhu cầu điện khí hóa trong nước mà còn mở ra dư địa phát triển ngành LNG và các dự án năng lượng sạch gắn với khí tự nhiên trong tương lai, phù hợp với định hướng chuyển dịch năng lượng bền vững.

Những năm gần đây, nỗ lực gia tăng trữ lượng dầu khí của các doanh nghiệp trong nước cũng ghi nhận kết quả tích cực. Riêng năm 2025, các chương trình thăm dò và phát triển của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam và các đơn vị thành viên đã bổ sung khoảng 10,5 triệu tấn dầu quy đổi trữ lượng mới, mức cao nhất trong hơn một thập kỷ, vượt 14% kế hoạch và tăng gần 60% so với năm trước. Điều này cho thấy triển vọng gia tăng trữ lượng nội địa đang được củng cố nhờ chiến lược thăm dò chủ động và đầu tư công nghệ.

Trong bối cảnh đó, phát hiện Hải Sư Vàng-2X không chỉ là một thành tựu kỹ thuật đơn lẻ mà còn là mảnh ghép quan trọng trong chiến lược năng lượng tổng thể của Việt Nam. Nguồn dầu khí mới giúp đảm bảo an ninh năng lượng trong ngắn và trung hạn, đồng thời tạo nền tảng tài chính và kỹ thuật để Việt Nam đầu tư mạnh mẽ hơn cho quá trình chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch và bền vững trong dài hạn.

Có thể khẳng định, việc khoan thẩm lượng thành công giếng Hải Sư Vàng-2X và triển vọng trữ lượng vượt kỳ vọng mang ý nghĩa chiến lược đối với Việt Nam trong giai đoạn phát triển kinh tế mới. Sự kiện này không chỉ củng cố nền tảng an ninh năng lượng, gia tăng khả năng tự chủ mà còn tạo động lực thu hút đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ năng lượng khu vực và quốc tế.

Khải Dương