Phát hiện sổ đỏ cấp sai sau nhiều năm, hết thời hiệu khởi kiện thì xử lý thế nào?

Người dân phát hiện giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) được cấp sai nhưng thời hiệu khởi kiện đã hết vẫn có thể được bảo vệ quyền lợi thông qua cơ chế đính chính giấy chứng nhận hoặc khởi kiện theo hướng khác.

Ảnh minh họa.

Ảnh minh họa.

Tình huống được đưa ra là vào năm 2010, ông A được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, đến năm 2020, ông A mới phát hiện giấy chứng nhận được cấp có sai sót về thửa đất, vị trí, diện tích, thậm chí chồng lấn lên phần đất thuộc quyền sử dụng của ông B.

Đến năm 2024, ông A khởi kiện yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp và đề nghị cấp lại giấy chứng nhận mới. Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết, Tòa án xác định vụ việc đã hết thời hiệu khởi kiện.

Trước tình huống này, Tòa án nhân dân Tối cao cho biết theo điểm b khoản 1 Điều 152 Luật Đất đai năm 2024, cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có trách nhiệm thực hiện việc đính chính giấy chứng nhận đã cấp nếu phát hiện có sai sót liên quan đến thông tin về thửa đất, tài sản gắn liền với đất so với hồ sơ đăng ký hoặc căn cứ từ văn bản có hiệu lực của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền giải quyết tranh chấp.

Theo hướng dẫn của Tòa án nhân dân Tối cao, khi xác định yêu cầu khởi kiện đã hết thời hiệu, Tòa án sẽ ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 143 Luật Tố tụng hành chính.

Tuy nhiên, việc hết thời hiệu khởi kiện không đồng nghĩa người dân mất hoàn toàn quyền bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình.

Cụ thể, nếu giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bị cấp sai về vị trí, diện tích hoặc chồng lấn với quyền sử dụng đất của người khác, Tòa án sẽ hướng dẫn người dân đề nghị cơ quan có thẩm quyền cấp sổ đỏ thực hiện thủ tục đính chính giấy chứng nhận theo quy định của Luật Đất đai năm 2024.

Trong trường hợp cơ quan có thẩm quyền không thực hiện việc đính chính, người dân có quyền khởi kiện đối với hành vi hành chính này để yêu cầu xem xét trách nhiệm của cơ quan cấp giấy chứng nhận.

Ngoài ra, nếu phát sinh tranh chấp quyền sử dụng đất giữa các bên, như trường hợp giữa ông A và ông B thì người có quyền lợi liên quan vẫn có thể khởi kiện theo thủ tục tố tụng dân sự nhằm yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp, đồng thời đề nghị hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã được cấp sai.

Hướng dẫn của Tòa án nhân dân Tối cao cho thấy, dù hết thời hiệu khởi kiện trong vụ án hành chính liên quan đến giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, người dân vẫn còn nhiều cơ chế pháp lý để bảo vệ quyền lợi của mình, đặc biệt thông qua thủ tục đính chính sổ đỏ hoặc khởi kiện tranh chấp dân sự về quyền sử dụng đất.

Điểm b khoản 1 Điều 152 Luật Đất đai năm 2024 (số 31/2024/QH15) quy định về trường hợp cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc đính chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đã cấp khi có sai sót. Cụ thể, quy định này áp dụng trong trường hợp có sai sót thông tin về thửa đất, tài sản gắn liền với đất so với hồ sơ kê khai đăng ký đất đai đã được cơ quan đăng ký đất đai kiểm tra xác nhận.

Vũ Linh

Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/phat-hien-so-do-cap-sai-sau-nhieu-nam-het-thoi-hieu-khoi-kien-thi-xu-ly-the-nao-750766.html