Phát hiện vi nhựa xâm nhập loài côn trùng duy nhất ở Nam Cực

(Ảnh minh họa hạt vi nhựa)

Một nhóm nghiên cứu quốc tế do các nhà khoa học thuộc Đại học Kentucky (Mỹ) dẫn đầu đã phát hiện vi nhựa trong cơ thể loài côn trùng bản địa duy nhất của Nam Cực.

Đây là kết quả nghiên cứu đầu tiên xác nhận sự hiện diện của hạt nhựa trong loài ruồi không cánh Belgica antarctica, vốn sinh sống độc quyền tại khu vực này.

Loài côn trùng đặc hữu và vai trò sinh thái

Belgica antarctica là loài ruồi không cánh có kích thước bằng hạt gạo, được xem là côn trùng sống xa nhất về phía Nam trên Trái Đất. Ấu trùng của chúng cư trú trong rêu và tảo ẩm ở bán đảo Nam Cực, với mật độ có thể đạt tới 40.000 cá thể/m2.

Chúng ăn thực vật phân hủy, góp phần tái chế dưỡng chất và duy trì hệ sinh thái đất. Theo nghiên cứu sinh Jack Devlin, đây là loài “đa cực đoan” có khả năng chịu lạnh khắc nghiệt, hạn hán, độ mặn cao, biến đổi nhiệt độ đột ngột và bức xạ cực tím.

Dù Nam Cực được coi là vùng hoang sơ, các mảnh nhựa đã từng được phát hiện trong tuyết và nước biển. Nhựa có thể đến từ dòng hải lưu, gió, cũng như hoạt động của các trạm nghiên cứu và tàu thuyền.

Thí nghiệm và phát hiện vi nhựa

Để đánh giá tác động của nhựa, các nhà khoa học tiến hành thí nghiệm cho ấu trùng tiếp xúc với vi nhựa trong phòng thí nghiệm. Kết quả cho thấy ngay cả ở nồng độ cao, tỷ lệ sống sót không giảm và quá trình trao đổi chất cơ bản không thay đổi.

Tuy nhiên, phân tích sâu hơn phát hiện lượng mỡ dự trữ của ấu trùng giảm, trong khi protein và carbohydrate vẫn ổn định. Mỡ là nguồn năng lượng quan trọng giúp chúng tồn tại trong khí hậu khắc nghiệt.

Thí nghiệm kéo dài 10 ngày, và các nhà khoa học nhấn mạnh cần nghiên cứu lâu dài để đánh giá tác động của việc tiếp xúc vi nhựa trong thời gian dài. Phần tiếp theo của nghiên cứu tập trung vào ấu trùng ngoài tự nhiên.

Năm 2023, nhóm đã thu thập mẫu từ 20 địa điểm trên 13 đảo ngoài khơi bán đảo Nam Cực. Bằng kỹ thuật hình ảnh hiện đại, họ phát hiện 2 mảnh vi nhựa trong 40 ấu trùng được phân tích.

Devlin cho biết: “Ở Nam Cực, mức độ nhựa vẫn thấp hơn nhiều so với hầu hết các khu vực khác trên thế giới, đó là tín hiệu tích cực. Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy vi nhựa chưa chiếm lĩnh cộng đồng đất, nhưng đã bắt đầu xâm nhập hệ thống và ở nồng độ đủ cao, nó có thể làm thay đổi cân bằng năng lượng của côn trùng.”

Loài ruồi này không có kẻ săn mồi trên cạn, nên nhựa khó lan truyền qua chuỗi thức ăn. Tuy nhiên, các nhà khoa học lo ngại về tác động lâu dài, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu và hiện tượng ấm lên.

Trong tương lai, nhóm nghiên cứu dự định tiếp tục theo dõi mức độ vi nhựa trong đất Nam Cực và tiến hành thí nghiệm dài hạn hơn.

Theo IZ

Hải Yến