Phát huy giá trị đạo học trong xây dựng, phát triển đất nước

Các đại biểu thảo luận về ý nghĩa của đạo học xưa với xây dựng, phát triển đất nước hôm nay. (Ảnh: Giang Nam)

Sáng 12/11, tại trụ sở Thành ủy Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Thành ủy Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp tổ chức Hội thảo cấp quốc gia: “950 năm Quốc Tử Giám: Di sản đạo học, hiền tài và khát vọng phát triển đất nước”.

Dự hội thảo có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Đoàn Minh Huấn, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Trần Đức Thắng, Bí thư Thành ủy Hà Nội và lãnh đạo nhiều ban, ngành Trung ương, Hà Nội.

Năm 1076, Quốc Tử Giám được thành lập dưới triều vua Lý Nhân Tông. Trong nhiều thế kỷ tồn tại, phát triển, Quốc Tử Giám trở thành trung tâm đào tạo nhiều bậc hiền tài cho quốc gia; tham gia tổ chức các kỳ thi tuyển chọn nhân tài; giám sinh tại đây được bổ nhiệm làm quan phụ trách việc học ở địa phương.

Trải qua 950 năm, Quốc Tử Giám trở thành biểu tượng tiêu biểu của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài.

Phát biểu tại hội thảo, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh ý nghĩa sự ra đời của Quốc Tử Giám. Việc tổ chức Hội thảo khẳng định sự quan tâm đặc biệt của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị và cá nhân đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đối với việc trọng dụng nhân tài - nguồn lực chiến lược đặc biệt, quyết định sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới; đồng thời, hội thảo nhằm nhìn lại một chặng đường lịch sử gần một thiên niên kỷ của Quốc Tử Giám, nhận diện sâu sắc hơn những giá trị của di sản đạo học, vị trí của Quốc Tử Giám trong tiến trình phát triển Quốc học Việt Nam. Là nơi hình thành và lưu giữ di sản quý báu Quốc Tử Giám, Hà Nội có trách nhiệm đặc biệt trong việc bảo tồn, phát huy di sản Quốc Tử Giám và tiếp nối truyền thống đạo học của dân tộc.

Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng cũng cho biết, đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, với khát vọng vươn lên mạnh mẽ đạt hai mục tiêu 100 năm và hướng đến xây dựng nước Việt Nam phát triển hùng cường, văn minh, thịnh vượng. Để hiện thực hóa tầm nhìn ấy, giáo dục phải kiến tạo, dẫn dắt sự phát triển của Thủ đô và quốc gia; văn hóa phải thật sự trở thành nguồn lực nội sinh, động lực phát triển.

Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đàm Minh Huấn đề nghị các đại biểu làm rõ một số vấn đề như: Thứ nhất, đạo học ở Quốc Tử Giám gợi điều gì cho giáo dục hôm nay? Nhìn lại con đường đi học, đi thi và ra làm việc nước của người xưa, chúng ta hiểu công lao của tiền nhân nhưng cũng cần nhận rõ giới hạn lịch sử của nền giáo dục khoa cử. Thứ hai, làm thế nào để người có tài được giao đúng việc và có điều kiện phát huy sở trường?

Đồng chí nhắc lại việc Kết luận số 105-KL/TW ngày 15/10/2026 của Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn chỉ rõ việc bố trí, sử dụng người tài chưa tương xứng với nỗ lực thu hút, tuyển dụng và đãi ngộ ban đầu. Khoảng cách ấy bộc lộ ngay sau quyết định tuyển dụng. Vì vậy, Hội thảo phân tích cả những trường hợp dùng người thành công và những trường hợp mời được người giỏi về mà khả năng của họ vẫn bị bỏ phí. Tiếp đó là làm thế nào để đưa di sản Quốc Tử Giám vào nhà trường để thầy, cô giáo, học sinh cùng hiểu những giá trị về đạo học mà Quốc Tử Giám để lại.

Hội thảo đã có 67 tham luận và 4 chuyên đề nghiên cứu chuyên sâu của các nhà khoa học, chuyên gia. Các tham luận tập trung làm rõ những giá trị tiêu biểu của di sản Quốc Tử Giám: truyền thống hiếu học và khát vọng vươn lên bằng tri thức; đạo lý tôn sư trọng đạo, đề cao nhân cách và trách nhiệm trong sự nghiệp giáo dục; tư tưởng trọng dụng hiền tài, coi nhân tài là nguồn lực quan trọng đối với vận mệnh quốc gia; vai trò của Quốc Tử Giám trong lịch sử giáo dục và quản trị quốc gia, nhận diện những giá trị có thể kế thừa trên tinh thần khoa học, khách quan, phù hợp điều kiện hiện nay.

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, một số tham luận cũng tập trung vào kinh nghiệm của Quốc Tử Giám với phát triển giáo dục, xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời và nguồn nhân lực chất lượng cao; bảo tồn, phát huy giá trị Văn Miếu-Quốc Tử Giám gắn với giáo dục di sản, ứng dụng công nghệ, giao lưu học thuật và sáng tạo văn hóa...