Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Các đại biểu tham dự Triển lãm ảnh ''Từ di sản đến ngoại giao văn hóa'". (Nguồn: BTC)

Tham dự lễ khai mạc có Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn; Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong; Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong; Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam Jonathan Wallace Baker, cùng đại diện các bộ, ban, ngành Trung ương, thành phố Hà Nội, lãnh đạo TTXVN và Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Triển lãm tuyển chọn hơn 60 tác phẩm từ kho tư liệu ảnh của TTXVN, đưa người xem khám phá Văn Miếu - Quốc Tử Giám qua những khuôn hình lịch sử, các hoạt động văn hóa, giáo dục và những sự kiện đối ngoại tiêu biểu. Qua đó, triển lãm tôn vinh giá trị của một di sản văn hóa đặc sắc, đồng thời khẳng định vai trò của tư liệu ảnh trong lưu giữ ký ức quốc gia và quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới.

Những khuôn hình lịch sử

Phát biểu khai mạc, Bà Vũ Việt Trang, Tổng Giám đốc TTXVN , Bí thư Đảng ủy TTXVN, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, nhấn mạnh: “Triển lãm ‘Từ di sản đến ngoại giao văn hóa’ kể câu chuyện về một di sản được gìn giữ, tiếp nối và lan tỏa qua nhiều thế hệ. Từ trường Quốc học đầu tiên đến điểm đến trong các hoạt động đối ngoại, Văn Miếu - Quốc Tử Giám tiếp tục khẳng định vị thế một biểu tượng văn hóa Việt Nam, kết nối truyền thống với hiện tại và Việt Nam với thế giới”.

Bà Vũ Việt Trang, Tổng Giám đốc TTXVN , Bí thư Đảng ủy TTXVN, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương và Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam Jonathan Wallace Baker. (Nguồn: BTC)

Một trong những điểm nhấn của triển lãm là những bức ảnh ghi lại diện mạo Văn Miếu - Quốc Tử Giám qua nhiều thập niên. Hình ảnh Khuê Văn Các năm 1960, cổng Văn Miếu năm 1967, vườn bia Tiến sĩ năm 1979, sân Bái Đường năm 1990... tạo nên những lát cắt tư liệu quý giá về quá trình tồn tại, gìn giữ và phát huy giá trị của di tích.

Đặt cạnh những khuôn hình lịch sử là hình ảnh Văn Miếu - Quốc Tử Giám hôm nay với diện mạo được bảo tồn, tu bổ cùng nhiều hoạt động văn hóa, giáo dục phong phú. Sự tiếp nối ấy giúp công chúng cảm nhận rõ hơn sức sống của di sản trong đời sống đương đại, cũng như những nỗ lực đưa các giá trị lịch sử, văn hóa đến gần hơn với cộng đồng.

Triển lãm còn giới thiệu các sinh hoạt văn hóa, nghệ thuật và giáo dục tại di tích như hội xuân, trò chơi dân gian, xin chữ đầu năm, trình diễn nghệ thuật truyền thống, tôn vinh tài năng trẻ và các chương trình giáo dục di sản dành cho học sinh, sinh viên.

Những hình ảnh này cho thấy Văn Miếu - Quốc Tử Giám không chỉ là một địa chỉ lưu giữ dấu ấn lịch sử, mà còn là không gian văn hóa sống động, nơi truyền thống hiếu học, tinh thần tôn sư trọng đạo tiếp tục được bồi đắp và trao truyền cho các thế hệ. Việc đa dạng hóa hoạt động trải nghiệm, giáo dục di sản cũng góp phần làm mới cách tiếp cận, tăng sự gắn bó của giới trẻ với di sản dân tộc.

Bà Vũ Việt Trang phát biểu khai mạc triển lãm. (Nguồn: BTC)

Văn Miếu được xây dựng năm 1070, Quốc Tử Giám thành lập năm 1076, là trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam, nơi đào tạo nhiều thế hệ nhân tài phục vụ công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.

Trong lịch sử giáo dục khoa cử, triều đình đã tổ chức 183 kỳ thi đại khoa, lấy đỗ 2.898 tiến sĩ và phó bảng. Văn Miếu - Quốc Tử Giám vì vậy trở thành biểu tượng tiêu biểu của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài của dân tộc.

Đặc biệt, hệ thống 82 bia Tiến sĩ tại di tích đã được UNESCO ghi danh là Di sản tư liệu thế giới, góp phần khẳng định những giá trị lịch sử, văn hóa và giáo dục có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi quốc gia.

Di sản – nhịp cầu của ngoại giao văn hóa

Một mảng nội dung quan trọng của triển lãm là những khoảnh khắc các nguyên thủ quốc gia, chính khách quốc tế đến thăm Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong khuôn khổ các chuyến thăm chính thức Việt Nam.

Không gian đạo học, kiến trúc cổ kính và những giá trị truyền thống của di tích tạo cơ hội để các vị khách quốc tế tìm hiểu sâu hơn về lịch sử, văn hóa, con người Việt Nam. (Nguồn: BTC)

Nhiều hình ảnh đáng chú ý được giới thiệu như chuyến thăm của Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton năm 2000; Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin năm 2001; Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Hồ Cẩm Đào năm 2005; Nhật hoàng Akihito và Hoàng hậu Michiko năm 2017; Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier và Phu nhân năm 2024; Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Phu nhân năm 2025...

Qua những khuôn hình giàu giá trị tư liệu, Văn Miếu - Quốc Tử Giám hiện lên như một điểm đến văn hóa có ý nghĩa trong hoạt động đối ngoại cấp cao. Không gian đạo học, kiến trúc cổ kính và những giá trị truyền thống của di tích tạo cơ hội để các vị khách quốc tế tìm hiểu sâu hơn về lịch sử, văn hóa, con người Việt Nam.

Từ những cuộc gặp gỡ và trải nghiệm tại di sản, các giá trị văn hóa trở thành chất liệu góp phần tăng cường hiểu biết, thiện cảm và sự gắn kết giữa Việt Nam với các quốc gia, dân tộc. Đây cũng là minh chứng cho vai trò của di sản trong ngoại giao văn hóa, khi những giá trị được lưu giữ qua nhiều thế hệ có thể trở thành ngôn ngữ chung trong giao lưu và đối thoại quốc tế.

Triển lãm kéo dài trong thời gian kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám. (Nguồn: BTC)

Với TTXVN, việc giới thiệu những tư liệu ảnh được tích lũy qua nhiều thời kỳ còn góp phần phát huy giá trị của kho lưu trữ thông tấn, giúp công chúng tiếp cận lịch sử bằng những hình ảnh chân thực, giàu sức gợi. Mỗi bức ảnh không chỉ ghi lại một thời điểm, một sự kiện mà còn lưu giữ những dấu ấn về quá trình phát triển của di sản và các hoạt động đối ngoại của đất nước.

Triển lãm “Từ di sản đến ngoại giao văn hóa” diễn ra trong thời gian kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám, là dịp để công chúng nhìn lại những giá trị bền vững của Văn Miếu - Quốc Tử Giám, đồng thời nhận diện rõ hơn tiềm năng của di sản trong quảng bá văn hóa và tăng cường giao lưu quốc tế.