Phát huy giá trị gia phong trong xây dựng đời sống mới
Ở vùng cao, những giá trị tốt đẹp của gia đình, dòng họ đang được tiếp nối bằng những việc làm thiết thực trong cuộc sống. Từ động viên nhau phát triển kinh tế, vận động xóa bỏ tảo hôn đến chung tay phòng, chống ma túy, các dòng họ đang phát huy những giá trị tốt đẹp của gia phong, đồng thời vun đắp những chuẩn mực tiến bộ, xây dựng gia đình ấm no, cộng đồng văn minh, bình yên.
Từ nếp nhà đến động lực vươn lên
Giữa những đồi quế xanh ngút ngàn ở Phong Dụ Thượng, câu chuyện đổi thay của dòng họ Hoàng B là minh chứng cho sức mạnh đoàn kết, tương trợ và ý chí vươn lên của mỗi gia đình. Từ chỗ cuộc sống còn nhiều khó khăn, sản xuất nhỏ lẻ, các thành viên trong dòng họ đã động viên nhau thay đổi tư duy, lựa chọn hướng phát triển kinh tế phù hợp, cùng xây dựng cuộc sống mới.

Các thành viên trong Dòng họ Hoàng B họp bàn, chia sẻ các phương thức phát triển sản xuất, chăn nuôi, trồng trọt.
Dòng họ Hoàng B hiện có 143 hộ với gần 700 nhân khẩu. Xác định muốn thoát nghèo phải thay đổi cách nghĩ, cách làm, các gia đình đã chuyển dần sang phát triển kinh tế hàng hóa, lấy cây quế làm chủ lực.
Tinh thần đoàn kết, cùng nhau vượt khó được các thế hệ gìn giữ, giúp những hộ còn khó khăn có thêm động lực vươn lên.

Bà Mai Thị Liêm, thôn Làng Than phát triển chăn nuôi gia cầm để tăng thu nhập.
Gia đình bà Mai Thị Liêm ở thôn Làng Than là một điển hình. Từ hai bàn tay trắng, được các thành viên trong dòng họ động viên, bà cùng gia đình gây dựng kinh tế với 10 ha quế, kết hợp chăn nuôi lợn, vịt, gà và kinh doanh hàng tạp hóa. Nhờ cần cù lao động, gia đình bà từng bước ổn định cuộc sống.
Bà Mai Thị Liêm, thành viên dòng họ Hoàng B, chia sẻ: “Trước đây, gia đình tôi rất khó khăn, được dòng họ ủng hộ, động viên, đến nay cũng trồng được 10 ha quế, chăn nuôi lợn, vịt, gà và bán hàng tạp hóa nên kinh tế cũng khá hơn. Trung bình gia đình thu nhập được trên 100 triệu đồng/năm”.
Từ nỗ lực của từng gia đình, đời sống các thành viên trong dòng họ ngày càng cải thiện. Đến nay, dòng họ Hoàng B không còn hộ nghèo; hầu hết các gia đình có nhà xây kiên cố hoặc nhà gỗ chắc chắn, 90% gia đình đạt danh hiệu Gia đình văn hóa.
Cùng với phát triển kinh tế, các gia đình chú trọng giáo dục con cháu chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và xây dựng nếp sống văn hóa. Tinh thần đoàn kết, tương trợ đã trở thành động lực để các gia đình cùng vượt khó, hướng tới cuộc sống ấm no.
Chung tay vun đắp nếp sống tiến bộ, giữ bình yên từ mỗi mái nhà
Không chỉ được thể hiện qua sự tương trợ trong phát triển kinh tế, những giá trị tốt đẹp của gia phong còn được các dòng họ gìn giữ bằng trách nhiệm giáo dục con cháu, xây dựng nếp sống tiến bộ.
Tại thôn Pang Cáng, xã Văn Chấn, dòng họ Vàng phát huy sự gắn kết giữa các thành viên để vận động các gia đình nói không với tảo hôn và ma túy.

Các thành viên dòng họ Vàng vận động các gia đình nói không với tảo hôn và ma túy.
Dòng họ Vàng hiện có 149 hộ, 773 nhân khẩu.Tháng 8/2026, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Văn Chấn thành lập mô hình “Dòng họ Vàng không tảo hôn, không ma túy”.
Thông qua mô hình, các gia đình cùng vận động, nhắc nhở con cháu chấp hành pháp luật, không kết hôn khi chưa đủ tuổi, không kết hôn cận huyết thống, chăm lo học tập và tránh xa tệ nạn xã hội.
Từ đầu năm đến nay, dòng họ đã tổ chức 3 cuộc vận động, 149 hộ tham gia ký cam kết thực hiện. Các thành viên còn chủ động nhắc nhở nhau trong cuộc sống hằng ngày, nâng cao trách nhiệm của cha mẹ trong giáo dục con cái, giúp thế hệ trẻ nhận thức rõ hơn về tương lai của mình.

Các hộ trong dòng họ Vàng ký cam kết không tảo hôn, không ma túy.
Ông Vàng A Xềnh - Trưởng dòng họ Vàng, Tổ trưởng Tổ tự quản mô hình “Dòng họ Vàng không tảo hôn, không ma túy” chia sẻ: “Dòng họ có nhiều gia đình, mỗi nhà một hoàn cảnh nên mình phải gần gũi, thường xuyên nhắc nhở để con cháu phải chăm chỉ học tập, làm ăn, không tảo hôn, không dính vào ma túy, chấp hành pháp luật. Muốn con cháu nghe theo thì trước hết, người lớn, người trưởng họ phải làm gương”.
Đánh giá về mô hình, bà Nguyễn Thị Xuân Hương - Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Văn Chấn, cho biết: “Dòng họ Vàng đã phát huy tốt tinh thần đoàn kết, trách nhiệm của các gia đình trong vận động con cháu không tảo hôn, không ma túy, chấp hành pháp luật. Việc các hộ cùng ký cam kết, thường xuyên nhắc nhở, giáo dục con em đã góp phần nâng cao nhận thức, xây dựng nếp sống văn minh trong dòng họ”.
Từ sự đồng thuận của các gia đình, những chuẩn mực tiến bộ đang dần trở thành nền nếp chung của dòng họ.
Những giá trị như tình thân, sự gắn kết và trách nhiệm giữa các thế hệ tiếp tục được gìn giữ; đồng thời, những tập tục lạc hậu từng bước được thay đổi, nhường chỗ cho nhận thức tiến bộ về hôn nhân, gia đình, giáo dục và chấp hành pháp luật.
Tại xã Xuân Ái, dòng họ Đặng với gần 30 hộ, gần 150 thành viên, trong đó có trên 10 đảng viên, đã xây dựng mô hình “Dòng họ Đặng không ma túy”. Các thành viên trong dòng họ cùng nâng cao ý thức phòng ngừa, vận động các gia đình quan tâm quản lý, giáo dục con em, chủ động tránh xa tệ nạn xã hội.

Các thành viên trong dòng họ Đặng thường xuyên trao đổi, chia sẻ việc quản lý, giáo dục con em tránh xa ma túy và tệ nạn xã hội.
Việc phòng, chống ma túy được bắt đầu từ những điều cụ thể trong mỗi gia đình: Cha mẹ quan tâm, nhắc nhở con cái không đi chơi khuya, không thử sử dụng ma túy dù chỉ một lần; người lớn gương mẫu chấp hành pháp luật, chủ động giáo dục con em tránh xa tệ nạn xã hội.
Ông Đặng Kim Phúc - Trưởng dòng họ Đặng, xã Xuân Ái, cho biết: “Sau những buổi tuyên truyền về ma túy, chúng tôi vận động con cháu phát triển kinh tế, tập trung học hành, tránh xa các tệ nạn xã hội”.

Nhờ sự kiên trì vận động, nhiều năm qua, 100% thành viên dòng họ Đặng không vi phạm pháp luật, không liên quan đến ma túy.
Nhờ sự kiên trì vận động, nhiều năm qua, 100% thành viên dòng họ không vi phạm pháp luật, không liên quan đến ma túy; trên 90% gia đình đạt danh hiệu Gia đình văn hóa, Gia đình hạnh phúc; 100% học sinh đạt học lực khá, giỏi.
Từ mô hình của dòng họ Đặng có thể thấy, phòng, chống ma túy không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà còn là trách nhiệm của mỗi gia đình, dòng họ.
Khi cha mẹ quan tâm đến con cái, người lớn nêu gương, các thành viên chủ động nhắc nhở nhau, nguy cơ phát sinh tệ nạn xã hội sẽ được phòng ngừa từ sớm, từ xa.
Dòng họ - điểm tựa xây dựng cộng đồng từ cơ sở
Điểm chung ở các dòng họ Hoàng B, Vàng và Đặng là đều phát huy vai trò của người đứng đầu, người có uy tín, đảng viên và những thành viên gương mẫu.
Từ những việc làm cụ thể trong mỗi gia đình, các dòng họ đang góp phần giải quyết những vấn đề thiết thực của cộng đồng, từ giảm nghèo, xây dựng gia đình văn hóa đến ngăn ngừa tảo hôn, phòng, chống ma túy, giữ gìn an ninh, trật tự.

Từ những việc làm cụ thể trong mỗi gia đình, các dòng họ đang góp phần giải quyết những vấn đề thiết thực của cộng đồng.
Không chỉ dừng lại ở phạm vi dòng họ, các hoạt động ấy còn gắn với nhiệm vụ chung của địa phương. Thông qua những người có uy tín, trưởng dòng họ, đảng viên gương mẫu, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước được tuyên truyền, vận động đến từng gia đình bằng những cách gần gũi, thiết thực, tạo sự đồng thuận trong cộng đồng.
Phát huy vai trò dòng họ cũng là cách cụ thể hóa công tác dân vận ở cơ sở, khơi dậy tinh thần tự quản, tự giác và trách nhiệm của mỗi người dân.

Khi đảng viên gương mẫu, người có uy tín phát huy vai trò, các gia đình đồng thuận, những chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước sẽ có thêm điều kiện đi vào cuộc sống.
Khi đảng viên gương mẫu, người có uy tín phát huy vai trò, các gia đình đồng thuận, những chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước sẽ có thêm điều kiện đi vào cuộc sống. Qua đó, góp phần củng cố khối đoàn kết trong cộng đồng, xây dựng nền tảng xã hội vững chắc từ cơ sở.
Gia phong trong nhịp sống mới không chỉ là việc gìn giữ nếp nhà, nối tiếp truyền thống mà còn là quá trình bồi đắp những giá trị tốt đẹp, vun đắp chuẩn mực tiến bộ, hình thành ý thức sống có trách nhiệm với gia đình và cộng đồng. Từ những việc làm bình dị của mỗi dòng họ, những giá trị truyền thống tiếp tục được trao truyền và lan tỏa, góp phần xây dựng cuộc sống ấm no, bình yên, văn minh.
