Phát huy lợi thế sâm Ngọc Linh tạo động lực phát triển vùng cao

Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu tại buổi làm việc với 5 địa phương.

Kiến nghị quan tâm đầu tư cho các xã miền núi

Báo cáo tại buổi làm việc, lãnh đạo các địa phương cho biết, sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bộ máy hoạt động cơ bản ổn định, công tác quản lý nhà nước được duy trì thông suốt, các nhiệm vụ phát triển KT-XH, quốc phòng - an ninh được triển khai đồng bộ. Tuy nhiên, do điều kiện miền núi còn nhiều khó khăn, các xã kiến nghị thành phố quan tâm hỗ trợ nhiều nội dung cấp thiết, như: Cần bố trí nguồn kinh phí thực hiện chính sách hỗ trợ sắp xếp, ổn định dân cư nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở, thiên tai.

Cụ thể, ông Trần Văn Mẫn – Chủ tịch UBND xã Nam Trà My cho biết, trên địa bàn có 51 hộ dân tại Khu dân cư Loong Póc, thôn Tak Lũ cần di dời đến nơi ở mới. Mùa mưa bão năm 2026 đang đến gần, nguy cơ mất an toàn về tính mạng, tài sản của người dân ngày càng cao, nhưng nguồn lực ngân sách xã còn hạn chế, không đủ khả năng thực hiện các nhiệm vụ hỗ trợ, bố trí nơi ở mới cho người dân. Cạnh đó, do ảnh hưởng của các đợt mưa bão, nhiều công trình, trụ sở làm việc, đường giao thông... đã xuất hiện tình trạng nứt, gãy, sạt lở đất, cần sớm được đầu tư để đảm bảo an toàn lâu dài.

Chủ tịch UBND xã Nam Trà My kiến nghị một số nội dung với lãnh đạo thành phố.

Liên quan đến lĩnh vực tài nguyên, khoáng sản, các địa phương cho biết, nguồn vật liệu xây dựng thông thường đang rất khan hiếm. Việc chưa bổ sung các khu vực mỏ cát, sỏi vào Kế hoạch đấu giá quyền khai thác khoáng sản của thành phố dẫn đến tình trạng phải vận chuyển vật liệu từ nơi khác đến, làm tăng chi phí đầu tư, ảnh hưởng tiến độ thi công, giải ngân vốn đầu tư công của các xã.

Bên cạnh đó, trên địa bàn 5 xã hiện có Cụm công nghiệp Trà Mai - Trà Don, tuy nhiên diện tích nhỏ, chưa đáp ứng nhu cầu thu hút các dự án đầu tư mới, nhất là các dự án chế biến sâm Ngọc Linh, dược liệu và nông - lâm sản. Hạ tầng kết nối vào cụm công nghiệp còn chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận, đầu tư của doanh nghiệp… Trước tình hình trên, lãnh đạo các xã đề nghị thành phố quan tâm cập nhật, đưa vào quy hoạch và cho chủ trương mở rộng Cụm công nghiệp Trà Mai - Trà Don từ 5,17ha lên 10ha; đồng thời bố trí vốn nâng cấp, mở rộng tuyến đường kết nối từ QL40B vào Cụm công nghiệp và ban hành cơ chế, chính sách ưu đãi đặc thù để thu hút nhà đầu tư.

Đối với lĩnh vực sâm Ngọc Linh và các loại dược liệu, đại diện các xã kiến nghị thành phố quan tâm xúc tiến, tạo điều kiện để Công ty Cổ phần Nông nghiệp Trường Hải (THACO AGRI) và các nhà đầu tư sớm triển khai dự án trồng, sản xuất, chế biến sâm Ngọc Linh và dược liệu trên địa bàn; kiến nghị UBND thành phố tổng hợp, đề xuất cấp có thẩm quyền điều chỉnh mức giá thuê môi trường rừng theo hướng giảm từ 5% xuống khoảng 2% doanh thu; điều chỉnh thời hạn thuê phù hợp chu kỳ đầu tư dài, theo hướng trên 40 năm thay vì 10 năm như hiện nay. Đồng thời ban hành hoặc kiến nghị ban hành cơ chế ưu đãi thu hút doanh nghiệp đầu tư vào vùng sâm, dược liệu gắn với trách nhiệm liên kết, chia sẻ lợi ích với cộng đồng.

Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng cùng đoàn công tác thăm vườn sâm tại xã Trà Linh.

Ngoài ra, các địa phương cũng đề nghị thành phố sớm quan tâm, nâng cấp hạ tầng giao thông tuyến QL40B, tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân đi lại, hình thành và phát triển tuyến du lịch kết nối vùng sâm Ngọc Linh, thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm các vườn sâm và khám phá những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào Xơ Đăng…

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng ghi nhận những nỗ lực của các địa phương trong việc ổn định bộ máy sau sắp xếp đơn vị hành chính, đồng thời chia sẻ với những khó khăn mà các xã miền núi đang gặp phải. Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh lợi thế lớn nhất của khu vực hiện nay là sâm Ngọc Linh, quế Trà My và các loại dược liệu quý. Vì vậy, các địa phương cần tập trung hỗ trợ nhà đầu tư, tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp phát triển vùng nguyên liệu, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, từng bước tạo động lực phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững.

Bên cạnh đó, Chủ tịch UBND thành phố cũng yêu cầu các xã tăng cường liên kết, phát huy hiệu quả các mô hình cộng đồng, đồng thời quy hoạch, sắp xếp dân cư gắn với phòng, chống thiên tai và nâng cao ý chí vươn lên thoát nghèo của người dân miền núi…

Chủ tịch UBND thành phố thăm, tặng quà động viên cán bộ Trung tâm Phát triển sâm Ngọc Linh và Dược liệu.

Thúc đẩy dự án trồng sâm và dược liệu hơn 12.000 tỷ đồng

Trước đó, sáng cùng ngày, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng cùng đoàn công tác khảo sát vùng trồng sâm Ngọc Linh và dược liệu tại Trung tâm Phát triển sâm Ngọc Linh và Dược liệu (xã Trà Linh), đồng thời làm việc với Công ty Cổ phần Nông nghiệp Trường Hải (THACO AGRI) về tiến độ chuẩn bị đầu tư dự án phát triển sâm Ngọc Linh và dược liệu.

Theo báo cáo của THACO AGRI, sau khi khảo sát thực tế hiện trạng rừng và quy hoạch sử dụng đất tại 2 xã Trà Linh, Trà Tập, doanh nghiệp đã điều chỉnh diện tích quy hoạch thực hiện dự án trồng sâm Ngọc Linh và dược liệu từ 3.600ha xuống còn 1.200ha (gồm 573ha tại xã Trà Linh và 627ha tại xã Trà Tập), nhằm bảo đảm khả thi trong công tác thu hồi đất, giải phóng mặt bằng. Dự án có tổng vốn đầu tư dự kiến 12.300 tỷ đồng, thực hiện giai đoạn 2027 - 2032; trong đó giai đoạn 2026 - 2027 đầu tư hạ tầng, cơ sở vật chất và trồng 70ha, giai đoạn 2028 - 2030 trồng 760ha, giai đoạn 2031 - 2032 trồng 320ha...

Sau khi khảo sát thực tế, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng đánh giá cao những nỗ lực bảo tồn nguồn gen gốc sâm Ngọc Linh của các đơn vị, đồng thời yêu cầu việc phát triển kinh tế dưới tán rừng phải gắn chặt với công tác bảo vệ rừng và bảo tồn nguồn gen quý. Lãnh đạo thành phố cũng giao các cơ quan chức năng đẩy nhanh các thủ tục đầu tư, tạo điều kiện để dự án sớm triển khai; đồng thời giao Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng cơ chế kiểm định nguồn gốc, chất lượng sâm Ngọc Linh và dược liệu, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành hàng đặc hữu này trong thời gian tới.