Phát huy sức mạnh mềm

Tiết mục văn nghệ tại lễ dâng hương Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực. Ảnh: LÊ TRUNG HIẾU

Theo Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, Nghị quyết số 80-NQ/TW ra đời khi đất nước đang hoàn thiện các văn kiện chiến lược trình Đại hội XIV của Đảng và yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới đặt ra những đòi hỏi rất cao đối với văn hóa. Đây không chỉ là sự kế thừa quan điểm, đường lối nhất quán của Đảng về văn hóa mà còn là bước phát triển mới về tư duy, tầm nhìn và phương thức tổ chức thực hiện nhằm khắc phục hạn chế, bất cập kéo dài nhiều năm, đồng thời tạo xung lực mới cho phát triển nhanh, bền vững.

Nếu trước đây văn hóa được xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, thì trong Nghị quyết số 80-NQ/TW có tới 3 lần khẳng định: Văn hóa, con người là nền tảng phát triển; phát triển văn hóa phải thực sự trở thành nền tảng vững chắc. Cấp ủy, tổ chức đảng, đội ngũ cán bộ, đảng viên và Nhân dân cần nhận thức đầy đủ, sâu sắc, toàn diện về sức mạnh nội sinh của văn hóa đối với sự phát triển đất nước. Nghị quyết thể hiện sự kế thừa và phát triển nhận thức về văn hóa, khẳng định quan điểm sâu sắc, bao quát và mới về vị trí, vai trò của văn hóa.

Điểm mới quan trọng là đặt văn hóa ở vị trí bao trùm, thấm sâu vào mọi lĩnh vực từ chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường đến quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Văn hóa được xác định là sức mạnh mềm của quốc gia, phải hiện diện trong mọi quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án phát triển với tầm nhìn dài hạn, tiêu chuẩn cao, bảo đảm tính đồng bộ, tương hỗ với các chính sách phát triển kinh tế, giáo dục, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Từ tầm nhìn đó, nghị quyết lần đầu tiên xác lập 2 phạm trù: Văn hóa là trụ cột và là hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước. Cùng với chính trị, kinh tế và xã hội, văn hóa trở thành một trong 4 trụ cột phát triển, giữ vai trò điều hòa, định hướng và nâng đỡ các lĩnh vực khác.

Trong bối cảnh thế giới cạnh tranh gay gắt về giá trị và công nghiệp văn hóa, nghị quyết nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng thế trận an ninh văn hóa, gắn với an ninh con người và chủ quyền văn hóa số. Đây được xem là “lá chắn” trước những tác động tiêu cực của văn hóa ngoại lai, thông tin xấu độc, phản cảm, lệch chuẩn trên không gian mạng, nhất là các nền tảng trực tuyến xuyên biên giới.

Nghị quyết số 80-NQ/TW còn xác lập hệ thống mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể cho từng lĩnh vực văn hóa, gắn yêu cầu nâng cao chất lượng phát triển với tiêu chí định lượng rõ ràng. Các ngành công nghiệp văn hóa phấn đấu đóng góp 7% GDP vào năm 2030 và 9% vào năm 2045, hình thành từ 5 - 10 thương hiệu quốc gia. Nghị quyết yêu cầu bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho văn hóa và tăng dần theo yêu cầu thực tiễn.

Xây dựng con người tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trung tâm, cốt lõi và là mục tiêu cao nhất của phát triển văn hóa. Nghị quyết làm rõ mối quan hệ biện chứng giữa phát triển văn hóa và hoàn thiện nhân cách con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Đồng thời, nhấn mạnh yêu cầu triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam.

Cùng với đó, Nghị quyết số 80-NQ/TW gắn kết 3 thành tố then chốt trong một nhiệm vụ lớn: Phát triển hạ tầng văn hóa; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực văn hóa. Đây được coi là điều kiện quyết định để hiện thực hóa mục tiêu, nhiệm vụ phát triển văn hóa trong giai đoạn tới.

Đồng chí Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh, Nghị quyết số 80-NQ/TW chứa đựng nhiều nội dung bao trùm, toàn diện, với phương thức và tư duy mới, mang tính đột phá. Việc tổ chức thực hiện nghiêm túc, đồng bộ và hiệu quả nghị quyết sẽ góp phần tạo dựng vị thế, tầm vóc mới của nền văn hóa Việt Nam hiện đại, tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; đóng góp trực tiếp cho phát triển nhanh và bền vững đất nước, góp phần xứng đáng vào dòng chảy văn minh nhân loại.

Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên phải là hạt nhân lan tỏa văn hóa liêm chính, chuẩn mực trong ứng xử, nghiêm túc trong thực thi nhiệm vụ; không né tránh, không đùn đẩy, không vô cảm. Nêu gương phải trở thành phương thức lãnh đạo có sức thuyết phục cao nhất.

LÊ TRUNG HIẾU